Risico’s op sociale netwerksites : hoe gaan gebruikers om met risico’s op de sociale netwerksite Facebook? Inge Kaars Sijpesteijn

Deze scriptie gaat over de risico's op sociale netwerksites. Het gebruik van sociale netwerksites gaat gepaard met risico's. Door mijn eigen ervaringen op Facebook was ik erg benieuwd naar wat de risico's zijn, of gebruikers hiermee bekend zijn en hoe zij hiermee omgaan. Het doel van mijn scriptie is de risico's in kaart te brengen en te onderzoeken of gebruikers bewust zijn van de risico's en maatregelen nemen om zich hiertegen te beschermen. Gekozen is om Facebookgebruikers te onderzoeken omdat Facebook de grootste sociale netwerksite ter wereld is. Facebook is opgericht in 2004, maar heeft na 8 jaar al meer dan 841 miljoen gebruikers wereldwijd. Bij veel gebruikers speelt Facebook een belangrijke rol in het dagelijks leven.
De probleemstelling luidt: Hoe gaan gebruikers om met de risico's op de sociale netwerksite Facebook? Hierbij wordt onderzocht wat de risico’s zijn, wie deze creëren, hoeveel vertrouwen gebruikers hebben, het gedrag en houdingen t.o.v. Facebook en in hoeverre het systeem, gebruikers, de gemeenschap en de wetgeving zich indekken tegen de risico's.
Als methode zijn gekozen de enquête en literatuuronderzoek. Door middel van een enquête kan een groot publiek makkelijk bereikt worden. De risico's, het beleid van Facebook en de wetgeving zijn onderzocht door middel van literatuuronderzoek.
Het theoretisch kader bestaat uit de algemene risicotheorie van Beck, de vertrouwenstheorie van Giddens en theorieën specifiek gericht op risico's op sociale netwerksites van Pariser (2011) en Turkle (2011). Risico's op sociale netwerksites worden afgedekt door het vertrouwen dat gebruikers hebben. Gebruikers hebben interpersoonlijk, systeem- en basisvertrouwen. Zonder vertrouwen zouden gebruikers niet terugkeren op de site.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen systeem- en door gebruikers gecreëerde risico's. Systeemrisico's worden gecreëerd door het Facebooksysteem en derde partijen. Facebook en derde partijen penetreren diep in de privacy van gebruikers. Systeemrisico's zijn spam, phishing en malware en misbruik van gegevens door datamining. Gebruikers creëren ook risico's. Dit zijn eenzaamheid, stress, lagere productiviteit, reputatieschade, identiteitsdiefstal, pesten en stalken.
Veel van de respondenten uit mijn onderzoek hebben een of meerdere risico's ervaren. Zelden hebben zij ernstige risico's ervaren. Zij hebben het meest een lagere productiviteit en spam, phishing en malware ervaren. De meerderheid van de respondenten was zich bewust van de risico's. Zij achten de kans groter getroffen te worden door de risico's wanneer zij deze zelf hebben meegemaakt. Het grootste gedeelte van de respondenten voelt zich grotendeels of geheel verantwoordelijk om zich tegen de risico's te beschermen. Zij nemen bepaalde maatregelen zich te beschermen tegen de risico's. Zij dekken de risico's af met het vertrouwen dat zij hebben in Facebookvrienden, Facebook, vrienden van vrienden en in het algemeen in mensen (basisvertrouwen). Respondenten hebben een zeer laag vertrouwen in vreemden en derde partijen. Het is de prioriteit van Facebook om de gebruikers te beschermen tegen de risico's, maar zij zegt expliciet in hun beleid dat gebruikers op hun eigen risico gebruik maken van het systeem. De wetgeving beschermt de privacy van gebruikers in voldoende mate. Facebook voldoet niet aan de Wet bescherming persoonsgegevens vanwege de laatste
wijzigingen in de Telecommunicatiewet omtrent cookies.