Bekijk hier
eerst enkele preventiefilmpjes over cyberpesten
1.Nieuwe
vormen van pesten ?
Wij zijn allen vertrouwd met intimidatie op het schoolplein. Cyberpesten
is de online equivalent. Het betrekt jonge mensen aan beide kanten van
de communicatie. Cyberpesten is een groeiend probleem, hoewel weinig
ouders zich ervan bewust zijn dat cyberpesten zelfs bestaat. Zij zijn
zich zelden bewust van de gevaren die door cyberpesten worden
veroorzaakt. Jammer genoeg verzwijgen kinderen zorgvuldig cyberpesten
voor hun ouders, soms tot het te laat is.
Een slachtoffer van online pesterijen vertelde: ,,Iemand heeft mij
een keer gehackt. M'n nickname werd: “Ik neuk iedereen. Ik kon m'n
bijnaam niet meer veranderen. Ik heb m'n MSN Messenger opnieuw moeten
installeren, met een ander adres. Dat vond ik niet grappig." (www.ad.nl)
Cyberpesten is om het even welk soort kwelling, belediging of
vernedering die via mobiele telefoon, SMS of via internettechnologie op
één of andere manier gebruikt wordt om een ander kind te kwetsen, of het
nu een jonger kind is of een tiener. Kenmerkend voor cyberpesten is dat
het gaat om jongeren. Als er een volwassene betrokken is spreekt men
liever over cyberstalking. De vormen die cyberstalken aannemen zijn vaak
dezelfde als bij cyberpesten, maar de intentie is anders. Daarom dat we
cyberstalken in een apart onderdeel verder uitdiepen.
De anonimiteit die nieuwe media bieden, maakt dat cyberpesten een
zwaardere impact heeft op het slachtoffer. De pester laat zich door de
aard van het medium verleiden tot de grofste beledigingen ("Je moeder is
een hoer") en tot zware dreigementen ("Ik heb zin om je in brand te
steken"). In een sms blijken jongeren harder dan in rechtstreekse
confrontaties. . Maar door de anonimiteit die internet en email biedt
zijn de pesterijen vaak zeer grof en kwetsend. De kwelduivel ziet niet
welk effect zijn pesterijen hebben en kan dus ook geen medelijden
opbrengen voor zijn slachtoffer. Tegelijk hebben ze de mogelijkheid om
de pesterijen heel snel en op grote schaal te verspreiden.
Voor de gecyberpeste is de nieuwe manier van pesten extra pijnlijk.
Juist omdat het zo anoniem gebeurt, en omdat cyberpesten zo gemakkelijk
je privé-leven binnendringt, komt de pestboodschap des te harder aan. De
gepeste wordt op de duur paranoïde, want hij weet niet wie het op hem
gemunt heeft.
Ouders en leerkrachten hebben ook veel meer moeite om te ontdekken dat
hun kind het slachtoffer is van pesterijen of zelf iemand door de mangel
haalt. Ze zijn vaak niet zo bekend met de nieuwe media en hebben ook
geen toegang tot het e-mailadres, de MSN nickname of de gsm van hun
spruit.
Onderzoek uit de ons omringende landen maakt duidelijk dat vooral
jongeren tussen tien en veertien er een sport van maken hun slachtoffers
via de virtuele snelweg te kwellen.
Cyberpesten kan vele vormen aannemen. Internet is enorm populair bij
jongeren. Zowel jongere als oudere kinderen zijn er dagelijks uren mee
bezig. Vaak weten hun ouders niet wat kinderen achter de computer
uitspoken. Kinderen chatten met elkaar via MSN, sturen elkaar e-mail via
hotmail of andere webmailprogramma’s, maken zelf websites aan, bloggen
op internet, achterhalen elkaars wachtwoorden en sturen in naam van
andere kinderen valse of compromitterende informatie door. Hieronder
bespreken we bij elk aspect de verschillende mogelijkheden die kinderen
gebruiken.
2. E-mail
E-mail is een internettoepassing waarbij via digitale weg post wordt
uitgewisseld. E-mail staat voor electronic mail, het uitwisselen van
boodschappen via electronische weg. Je kunt het vergelijken met een
brief die je schrijft en via de postbode laat bezorgen. Bij die brief
kunnen documenten zitten zoals foto’s, teksten, of attibuten. Nadeel is
dat brieven versturen postzegels kosten, terwijl e-mailberichten gratis
zijn. Pesten via e-mail gebeurt meestal op volgende wijze. De pester
stuurt een mail naar alle kennissen, vrienden of collega's van het
slachtoffer. Daarin doet hij zogenaamd vunzige onthullingen, bestookt
hij de gepeste met een resem scheldwoorden of zoekt hij bondgenoten en
lanceert hij een oproep om het leven van het slachtoffer mee te
verzuren. Het is vrij makkelijk om in hotmail een anoniem e-mailadres
aan te maken door fictieve gegevens in te voeren. Dan kan men dit
e-mailadres gebruiken om beledigende berichtjes te sturen naar kinderen
die men wil pesten. Het jammerlijke voordeel aan deze vorm van pesten is
dat de pester eindeloos veel berichtjes kan versturen, het kost immers
niets. De pester moet enkel telkenmale op verzenden klikken en de
pestberichten worden continu verzonden.
In het vakjargon noemt men dit overstelpen van afzenders met
emailberichten ook wel spammen hoewel dit laatste eerder wordt gebruikt
bij het versturen van ontelbare ongewenste mails naar alle mogelijke
personen om reclame te maken voor allerlei zaken.
Bij die haatemails stoppen pesters vaak bijlagen, in het vakjargon
attachments genoemd. Dit kunnen tekstdocumentjes met beledigende
opmerkingen zijn tot het meesturen van afbeeldingen van dieren (aap,
ezel, …). Op het internet zijn talrijke gratis fotobewerkingsprogramma’s
beschikbaar en zelfs basisschoolkinderen zijn er snel mee weg om foto’s
van andere kinderen in te scannen, gezichten of lichamen te bewerken en
die foto’s dan te gebruiken als pestmateriaal. Het is vrij gemakkelijk
om met zo’n programma iemand flaporen te geven, een scheve neus aan te
meten, iemand veel dikker te maken dan hij of zij is, enz. Oudere
kinderen gaan zo ver dat ze het hoofd uitknippen van hun slachtoffer en
dit plakken op het lichaam van naaktfoto’s die ook weer vrij op het
internet te vinden zijn.
Er is een gekend voorbeeld waar een meisje een ander meisje uit een
ingescande klasfoto knipte, haar veel dikker maakte dan ze was en
daarenboven via digitale weg pukkels op het gezicht plakte. Deze foto
stuurde ze via e-mail naar al haar klasgenootjes en dus ook het gepeste
meisje, maar via een fictieve emailnaam. Niemand wist van welke afzender
de foto kwam, maar iedereen kon het zien, ook het gepeste meisje zelf.
Dit scenario werd meermaals herhaald tot hilariteit van de
klasgenootjes, maar had zware emotionele gevolgen voor het gepeste
meisje zelf. In een ander voorbeeld werd er gepest doordat een jaloers
meisje een geheime foto had gemaakt van een meisje terwijl ze een jongen
kuste. Het meisje stuurde deze foto via email naar de ouders van het
slachtoffer om haar op die manier te treffen.
Soms wordt het
gepeste kind zelf in een pestrol geduwd. Men maakt een emailadres in
hotmail aan waar men de naam van het gepeste kind gebruikt. Onder die
naam stuurt men haatmails rond naar iedereen uit de klas of
vriendenkring zodat het lijkt dat het gepeste kind de aanstoker is. Het
gepeste kind zelf weet van niets maar krijgt wel op school boze reacties
terug en kan zich niet verweren, want het kan moeilijk bewijzen dat het
zelf die haatmails niet heeft verstuurd. Het kan nog erger wanneer men
iemands naam gebruikt om naar leerkrachten, ouders of gelijk wie valse
e-mailberichten te versturen. Kinderen springen soms onvoorzichtig om
met hun wachtwoorden zodat andere kinderen bij het inloggen hun gegevens
konden detecteren. Of ze hebben dit bijvoorbeeld ooit verteld aan een
vriend of vriendin, en deze laatste heeft om reden van wrok de gegevens
bekend gemaakt aan anderen. Dan kan men niet alleen in diens naam valse
e-mails versturen, maar ook snuffelen in de persoonlijke mails van
betrokkene, zonder dat die het weet. Die informatie kan dan weer
gebruikt worden om de gepeste jongere nog meer te kwellen.
Nog erger wordt het
pesten als je het emailadres gebruikt van een bekende persoon en dit
verstuurt zodat het lijkt dat het echt van betrokkene komt. Dit kan via
de website http://www.shitzooi.nl
Ik probeerde het even uit en ja hoor. Vandaag kreeg ik een mailtje van
Guy Verhofstadt, die zijn ministers beu was en met mij een frisse pint
wilde gaan drinken.
Raar? Tsja, om die naam te zien staan tussen alle andere mailtjes wel.
Maar verder in het geheel niet. Ik had het mailtje een halve minuut er
voor zelf verstuurd via www.shitzooi.nl.
De site biedt de mogelijkheid onder een zelfverkozen e-mailadres een
mailtje naar iemand te sturen. In dit geval ging het mailtje dus naar
mezelf en als afzender tikte ik de naam van Guy Verhofstadt in. Voor wie
het niet gelooft plak ik even de schermafdrukken die het net echt doen
lijken. Let dus op : Guy Verhofstadt stuurde absoluut geen persoonlijke
mail : het is louter een verzinsel van mezelf. Het is dus perfect
mogelijk eender welk emailadres te gebruiken van iemand, bekende persoon
of niet, overleden, enz. zelfs origine emailadressen van telenet of
skynet en onder die naam totale onzin te versturen, hetzij om iemand
vals te beschuldigen, hetzij om iemand te pesten onder de naam van een
andere persoon, hetzij om valse aanklachten te versturen, mensen een
loer te draaien door hen door officiëlen te laten uitnodigen enz.
Shitzooi.nl kwam midden februari 2006 in Nederland in het nieuws met
deze service. De blauwgekleurde site biedt in witte kriebelletterjes een
scala aan wat ’geintjes’ genoemd wordt. Nu geldt voor welke grap dan
ook, dat hij slaagt afhankelijk van de reactie van de ontvanger. Maar
bovenal geldt dat de intentie van de grappenmaker in ieder geval
'geinig' moet zijn. De voorbeelden zijn niet uit de lucht gegrepen.
Perry Feenstra
vertelt in het Dagblad Trouw (www.trouw.nl 20/02/2006) de volgende
anecdote. “Shitzooi.nl heeft met haar service beide gevolgen mogelijk
gemaakt. Meest recent is het voorbeeld Versatel. In het holst van de
nacht tikte een 'lolbroek' www.shitzooi.nl in om vervolgens de anonieme
e-mail-dienst aan te klikken. En daar begon deze grappenmaker middels
plakken en knippen een persbericht in elkaar te zetten. Een eerder door
Versatel verstuurd echt persbericht vormde de basis. Een paar kleine
wijzigingen en klaar was Kees. Als afzender werd het e-mailadres van een
persvoorlichter van het telecombedrijf ingetikt en om ongeveer 0.44
drukte Lolbroek Kees op verzenden. Het persbureau ANP sloeg een flater
door het bericht, waarin gemeld werd dat Versatel overnamegesprekken
voerde met Talpa en Deutsche Telekom, 'op de digitale blauwe ogen' te
geloven, maakte er een kort stukje van en zette dat op haar netwerk.
Aldus ontvingen zo'n beetje alle media in Nederland het bericht. Ook
buitenlandse persbureaus stonken er vervolgens in. De ochtendploeg van
het ANP ging uren later toch maar eens bellen met Versatel. Zo kon nog
net voordat de beurs open ging een rectificatie rondgestuurd worden. Het
kwaad was echter al gebeurd. Veel beleggers gingen die ochtend aan de
slag met het idee dat de Duitsers en John de Mol er wel eens met
Versatel vandoor konden gaan. De koers steeg zo'n vijf procent om pas
gedurende de dag weer terug te zakken. Hoe geinig is het om belegger om
de tuin te leiden middels een vals persbericht over Versatel? ….
Dan de meisjes. Dat
is al wat langer geleden, maar verliep op vrijwel dezelfde weg. Via
Shitzooi.nl verstuurde wat vast en zeker een vieze man moet zijn geweest
mailtjes rond waarbij hij zichzelf als afzender voordeed als een hoge
pief binnen een groot internationaal modellenbureau. De weg liep dan
verder via het onder kinderen zeer populaire MSN-chatprogramma. Voordat
de meisjes er erg in hadden lieten ze op verzoek borsten en billen zien
via de webcam in de hoop 'ontdekt' te worden. Een tip voor iedereen die
dit leest: klik bijgevolg bij opmerkelijke mailtjes eerst met de
rechtermuisknop op het mailtje. Ga dan naar opties en lees de
internet-headers die dan verschijnen. Na een beetje oefening in het
lezen van de tekst die daar staat, is daar in ieder geval aan af te
leiden of de beweerde afzender ook de echte afzender is.
Shitzooi-mailtjes vermelden in die header zelf: ,,Afkomstig-van:
www.shitzooi.nl. Het is niet de opzet van onze mailservice op
shitzooi.nl dat personen daar last van ondervinden. Wil je geen mailtjes
meer ontvangen via onze site, laat het ons dan direkt weten, dan
blokkeren we uw mailadres. Bij wettelijk misbruik kunt u contact opnemen
met abuse@shitzooi.nl”
Daar moeten de
jonge meisjes, bezorgde ouders, weinig zorgvuldige journalisten en al te
zeer op snelle winst beluste beluste beleggers zich voorlopig maar mee
redden. Veel verder zal het maatschappelijk verantwoord optreden van de
beheerders van dit soort sites voorlopig niet gaan. Shitzooi is in ieder
geval niet voornemens er mee op te houden. (Bron :
http://www.trouw.nl/hetnieuws/article225386.ece/)
3. Websites
Schoolkinderen geschorst voor online pesten in VS. Net nu ook in ons
land cyberpesten in de actualiteit komt wordt in Amerika een scholier
mogelijk van school gestuurd omdat hij een klasgenootje heeft bedreigd
via een website. Hij werd geschorst, samen met twintig klasgenootjes die
zich hadden aangemeld voor de haatsite op de populaire online community
MySpace.com.
De politie onderzoekt of de jongen gestraft kan worden wegens de online
dreigementen. Ouders van enkele geschorste scholieren zeggen dat hun
kinderen niets wisten van de dreigementen toen zij ingingen op de
uitnodiging van de hoofdverdachte om lid te worden van zijn groep. De
naam van de MySpace Group was “I hate (naam van het meisje) en bevatte
krachttermen en een anti-semitische verwijzing. Later kregen de
groepsleden een boodschap waarin de vraag werd gesteld wie een pistool
wilde pakken en haar duizend keer in haar hoofd wilde schieten. (Bron :
HLN 06/03/2006)
Het internet zelf wordt ook gebruikt om te pesten. In Nederland is
het volgende voorval het meest bekende. Vier meisjes van tien en elf
jaar, leerlingen van de laatste klas in het basisonderwijs, boden een
klasgenootje te koop aan op het Internet. Zij noemden haar naam en alle
adresgegevens, inclusief het telefoonnummer thuis. Het gezin werd
vervolgens telefonisch geterroriseerd door vooral mannen, die haar wel
wilde kopen. Het voorval kreeg veel aandacht in de kranten. De redactie
van het dagelijkse JeugdJournaal overwoog er aandacht aan te besteden.
De redactie zag er uiteindelijk vanaf om andere kinderen niet op een
idee te brengen. Tegen een dergelijk initiatief is vooraf weinig te
ondernemen. Wanneer de daders op basis van vermoedens kunnen worden
achterhaald, hetgeen in dit geval kon, zijn er adequate maatregelen te
treffen. (www.besafeonline.org)
3.1. Haatsites
Op internet vind je
eenvoudige programma’s om zelf websites aan te maken. Zelfs met het
tekstverwerkingsprogramma Word of met Powerpoint kun je al websites
aanmaken. Ook webruimte is geen probleem aangezien dit ook vrij te
verkrijgen is mits je bereid bent publiciteit op je webpagina toe te
laten. Bij het verkrijgen van deze webruimte kan je vrij gemakkelijk
fictieve persoonsgegevens invoeren, zodat het zeer moeilijk te
achterhalen is, wie er achter zit. Ook hier zijn de voorbeelden legio.
Op de haatopwekkende sites plaatst men oproepen om iemand belachelijk te
maken of worden de complexen van het slachtoffer stevig in de verf
gezet. Soms staat er ook een foto bij, zodat de pesters hun doel niet
kunnen missen. Men plaatst soms bewerkte foto’s op de webpagina’s zodat
niet alleen de klasgenoten maar de hele internetwereld kan zien hoe
iemand in zijn hemd wordt gezet. Deze foto’s kunnen ook weer allerhande
vormen aannemen. Iemand wordt er op belachelijk gemaakt bijvoorbeeld
door het bewerken van het gezicht of lichaam of door foto’s die met een
gsm toestel met ingebouwde camera op het internet te plaatsen. Sommigen
gaan ook hier weer zeer ver door het samenstellen van gefingeerde
obscene foto’s die men heeft samengesteld uit oorspronkelijk materiaal
gemengd met porno of ander beledigend achtergrondsmateriaal. Zo is er
een voorbeeld bekend waar men iemand via een fotobewerkingsprogramma
plakte op een foto met allemaal varkens die zich in drek wentelden.
Andere gekende vormen zijn websites waar kinderen kunnen stemmen voor
het lelijkste, meest impopulaire, het saaiste, onnozelste, enz. kind van
de klas. Het aanmaken van zo’n internetpoll is vrij eenvoudig omdat je
die pollprogrammaatjes zomaar van het internet kunt plukken en in je
eigen site kunt inbouwen. Op die manieren laat men het gepeste kind
blijken dat het zeer onpopulair is.
Klasgenoten zien thuis via de computer hoe het gepeste kind de meeste
stemmen haalt voor de genoemde negatieve eigenschappen. Het gepeste kind
zelf kan de gewraakte pagina’s niet verwijderen, weet zelfs vaak niet
eens wie ze aangemaakt heeft en kan alleen lijdzaam toezien hoe het in
cyberspace ten aanschouw van iedereen belachelijk wordt gemaakt.
Er zijn nog andere manieren van cyberpesten via webpagina’s. Er wordt
persoonlijke informatie van het kind bekend gemaakt, men plaatst
werkstukken zoals opstellen of opdrachten die veranderd werden en het
slachtoffer in diskrediet brengen. Of men plaatst een onschuldig
gastenboek op de website waarbij men iedereen de kans geeft alles wat
men maar kwijt wil over het slachtoffer te posten. Er zijn voorbeelden
bekend waar in een mum van tijd jongeren totaal belachelijk werden
gemaakt doordat een groepje jongeren massaal haatpost plaatsten. Door
elkaars pestboodschappen te lezen werden ze opgehitst en gingen ze
steeds verder in hun belediging. Natuurlijk kun je als slachtoffer niet
gaan kijken op betrokken sites, maar als men je verwittigt dat men bezig
is om je naam door het slijk te halen, gaat het slachtoffer meestal toch
automatisch kijken om te zien hoe ze geslachtofferd worden.
Wanneer men als slachtoffer zelf een website runt en daarop een
gastenboek heeft staan, kan dit in een mum van tijd ook volgeklad worden
door allerlei haatboodschappen.
3.2. Treiterwebsites
Hoewel heel wat jongeren het als een spel opvatten, hebben ook gewiekste
handelaars brood in het pesten gezien. Ze richten websites op die
jongeren kunnen gebruiken om anderen te treiteren en te pesten. Pesten
op internet kreeg enkele jaren geleden in Nederland vooral veel
publiciteit door de pestsite
www.ikmagjouniet.nl. Hiermee konden bezoekers anonieme pestberichten
sturen door middel van voorgedefinieerde zinnen. Een sprekend voorbeeld:
'Ik steek je in brand, greppelslet. Afzender: je ergste nachtmerrie'.
Een 12-jarig meisje werd hiermee zo ernstig gepest, dat provider Come
Online besloot de site uit te lucht te halen. Dat gebeurde overigens pas
nadat de kwestie de televisie had gehaald.
Met pesten, driegen en stalken valt geld te verdienen. Na Ikmagjouniet
hebben bedrijven zoals het Rotterdamse Byteplanet.com bv (Treiterlijn)
en het eveneens in Rotterdam gevestigde P.D. Teleprodukties (Afzeiklijn)
het online pesten gecommercialiseerd. Via tv-zenders wordt reclame
gemaakt. Men kan telefoontjes laten plegen of sms-jes versturen naar
'slachtoffers' met teksten zoals: 'De Sexuele Intimidatie
(Jongerenversie) : Het slachtoffer wordt zogezegd gebeld door een
medewerkster van het bureau Preventie Intimidatie en Agressie. Een
meisje van school heeft een aanklacht ingediend tegen jouw slachtoffer
wegens seksuele intimidatie. Er hangt hem een proces-verbaal boven het
hoofd en een hoge boete of celstraf als hij niet bekent.'(Afzeiklijn).
Of: 'Schoolhumor: Pijpen is toch geen vies woord meer? Dan kan het ook
in een sms'je worden gebruikt! 'KUN JE ME EFFE PIJPEN< (Treiterlijn). De
sms’jes en telefoontjes worden gepleegd namens de twee lijnen, de pester
blijft buiten schot. Kortom, via internet was pesten nog nooit zo
gemakkelijk.(www.breekpunt.nl)
'Je moeder is dood' via de sms. In Nederland was er enige tijd een
andere rel die goed weergeeft hoe een kind getroffen kan worden. Het
verhaal werd opgetekend door journaliste Yolanda Edens: 'Het meisje was
volledig overstuur en kon amper uit haar woorden komen. Ik begreep
alleen dat ze 'zo snel mogelijk naar het ziekenhuis moest omdat haar
moeder zou zijn overleden.' Er werd een docent uit de klas gehaald om
het meisje te begeleiden naar het ziekenhuis. Je laat een kind van
vijftien die zo overstuur is, niet alleen. Er werd nog even naar huis
gebeld omdat we het wel vreemd vonden dat het meisje was gebeld en niet,
zoals in deze gevallen toch aannemelijker zou zijn, opgehaald door een
familielid. De telefoon werd niet opgenomen, wat ook wel logisch was,
want iedereen was natuurlijk op weg naar of reeds aanwezig in het
ziekenhuis. Ik regelde dat de lessen van de docent werden overgenomen en
hij vertrok met het trillende meisje. Tijdens de eerste pauze werden
collega's op de hoogte gesteld, zodat zij rekening konden houden met
emotionele opvang. Op vragen als: 'Was haar moeder ziek?' of 'Of heeft
ze een ongeluk gehad?', kon ik helaas geen antwoord geven omdat ik het
ook niet wist. Het was ruim na de middagpauze toen de docent
terugkeerde. Ziedend. Woedend. Er was namelijk helemaal geen sprake van
een overleden moeder. Na een zoektocht door het ziekenhuis, die niets
opleverde en alleen maar tijd kostte van het meelevende verplegend
personeel, werd moeder uiteindelijk gevonden. Springlevend en
nietsvermoedend op weg naar een klant. Ze schrok zich (gelukkig niet
letterlijk) een ongeluk toen ze het verhaal hoorde. In eerste instantie
was er verwarring. Betrof het dan misschien een familielid met dezelfde
achternaam? Maar gelukkig was de hele familie gezond en levend. De
docent begeleidde het meisje naar huis waar moeder en vader inmiddels
waren gearriveerd. Na wat tot rust te zijn gekomen, kon ze eindelijk het
sms-je laten zien dat ze had ontvangen waarop het vreselijke bericht:
het bleek afkomstig van de treiterlijn! Achteraf bleek een klasgenoot
van het meisje verantwoordelijk te zijn voor het berichtje omdat hij zin
had in een goede grap.' (www.breekpunt.nl)
Haatsites groter
probleem dan hackers en virussen. Vergeet virussen, hackers en netwerk
sabotage het zijn haatsites en websites waarin bedrijven worden
afgekraakt waar managers 's nachts wakker van liggen, zo heeft het
Engelse onderzoeksbureau mi2g eind 2004 bekend gemaakt. Er zijn
verschillende soorten haatsites, maar meestal beginnen ze met woorden
als "I hate" of eindigen ze met "sucks" of "myths". De reden voor het
beheren van een haatsite verschillen. Soms gaat het om een
georganiseerde actie tegen een bepaald merk of bedrijf, andere keren
zijn het gedupeerde consumenten die hun stem willen laten horen. Volgens
mi2g zouden er inmiddels meer dan 10.500 sites zijn waarin bekende
merken en bedrijven worden afgekraakt. Een gigantische toename ten
opzichte van 2000, toen er nog maar 1900 haatsites waren. In 1997 waren
er nog maar 550 haatsites en in 1995 begon het fenomeen pas, want toen
was er slechts één haatsite. Haatgroeperingen gebruiken flyers,
nieuwsbrieven en andere publicaties om hun standpunt bekend te maken.
Dankzij het internet, e-mail mailinglists en blogs kunnen ze echter een
globaal publiek bereiken en als ze maar genoeg "modder" naar een bedrijf
gooien, dan zal er altijd iets blijven hangen. Iets wat slecht voor de
aandelen van het betreffende bedrijf kan zijn, zo waarschuwt mi2g.(www.netkwesties.nl)
Twee maanden cel na beschuldiging pedofilie op web. Het
gerechtshof in Den Haag heeft ‘pedojaagster’ Yvonne van Hertum
veroordeeld voor het plaatsen van een ongegronde aantijging op internet.
De 55-jarige vrouw beschuldigde op een website een man, met adres en
foto, van het voeren van een erotische chat met een minderjarige. Het
hof veroordeelde Van Hertum tot vier maanden gevangenisstraf, waarvan
twee maanden voorwaardelijk. Volgens het hof is niet gebleken dat de
beschuldiging van de vrouw juist is. Het is de vraag of de chat van de
beschuldigde man kwam. Ook acht het hof niet bewezen dat de chat
erotisch getint was, evenmin dat de chatsessie met een minderjarige is
gevoerd. Van Hertum heeft zich daarmee schuldig gemaakt aan het
„welbewust aantasten van de eer en goede naam van het slachtoffer”,
aldus het vonnis. De beschuldiging tegen de man stond van januari tot en
met maart 2007 op de (inmiddels opgeheven) website pasop.nu. De
politierechter in Den Haag veroordeelde Van Hertum in oktober vorig jaar
tot zestig uur werkstraf. Van Hertum ging hierop in beroep. Het oordeel
van het hof valt nu strenger uit, omdat het zwaar tilt aan het ongegrond
op internet aan de schandpaal nagelen. Zo’n beschuldiging op internet
kan iemand lang achtervolgen, aldus het hof. Het slachtoffer is
hierdoor, aldus het vonnis, „in hoge mate kwetsbaar, mede omdat
geenszins denkbeeldig is dat het slachtoffer daardoor tot in lengte van
jaren wordt achtervolgd”. Bovendien stelt het hof dat de wens om
kinderseks te stoppen geen vrijbrief is om een andere misdaad te plegen.
Eind maart diende een andere zaak tegen Van Hertum. Toen werd geoordeeld
dat ze twee hyperlinks moest verwijderen van de site stopkindersex.com.
Er werd verwezen naar persoonsgegevens van vermeende Nederlandse
pedoseksuelen. (Bron :
http://www.nrc.nl/ 08/05/2009)
3.3.Poll of votingsites
Sommige websites bieden de mogelijkheid om online stemmen uit te
brengen. In de VS gebruiken jongeren vaak de site
www.freevote.com om online
verkiezingen te organiseren van leukste meisjes of sportiefste jongeren.
Maar er wordt ook veel misbruik van gemaakt. Pesters plaatsen een foto
met commentaar van het slachtoffer en laten klasgenoten (en iedereen ter
wereld die toevallig op de site komt) stemmen uitbrengen omtrent de
lelijkheid, de haat die men aan het slachtoffer toewijst, enz.
Sommige jongeren ontwerpen zelf websites waar men kan stemmen voor het
lelijkste meisje, het meest vervelende meisje, het heetste meisje, enz.
Dit gebeurde o.a. in de VS op de Horace Greeley High School in Chappaqua,
N.Y. waar al de seksuele escapades van een 12 tal meisjes zonder hun
toestemming werd bekend gemaakt.
Paulson (2003) meldt een voorval in de Calabasas High School in
California waar een website
www.schoolscandals.com vol stond met racistische en erg beledigende
taal en met bedreigingen aan het adres van diverse leerlingen van de
school. De school moest maatregelen nemen om deze kwaadsprekerij te
stoppen. Het probleem was dat de meeste posts anoniem waren. Toen
verschillende studenten thuis bleven met depressies, of met diverse
lichamelijke klachten kwamen of zich niet meer konden concentreren op
school werd er crisisberaad gehouden op school. Het bleek dat het
onmogelijk was om de anonieme berichten te doen verwijderen van de
betrokken website omdat er geen specifieke wetgeving daarrond bestond.
Het enige wat de school kon doen was in de lessen het thema opnemen en
proberen jongeren te overtuigen om met deze onzin te stoppen.
Deze websites zijn niet enkel voor scholieren beschikbaar.
Maar ook in
Nederland en Vlaanderen bestaan van dit soort websites. Heel de wereld
kan mee spotten met foto’s die geplaatst worden op
www.ugly.nl. Jongeren maken er een
hobby van om hun medescholieren te betrappen in compromitterende
situaties. Ze maken foto’s met de camerafunctie van hun GSM en posten
dan de foto’s op de betrokken website. Soms zijn ze erg grof door
bijvoorbeeld deuren van toiletten open te trekken of te fotograferen
over de deur van het toilet heen. Ze plaatsen zonder toestemming de
belastende foto’s op vernoemde websites.
Het is binnen deze
website mogelijk om de foto’s via mail verder te sturen. Vaak weten de
slachtoffers pas dat hun foto op het internet staat als ze er na weken
door anderen op attent gemaakt worden. Ondertussen werden ze niet alleen
voor hun klasgenoten maar voor de hele wereld belachelijk gemaakt.
Niet alleen kinderen worden gepest. Enkele leerkrachten schrokken zich
te pletter toen ze per toeval na een tip van een leerling te weten
kwamen dat iemand van de leerlingen uit de klas met een digitale camera
of GSM met camerafunctie een foto van hen had getrokken en deze op de
betrokken website had geplaatst. Nu kun je dit wellicht als een grap
beschouwen, maar betrokken leerkrachten vonden het toch erg gênant dat
ze tot spot van alle leerlingen prijkten op een website met als titel
ugly people.
4. Bloggen
Ontslagen Franse weblogster klaagt werkgever aan. Een Britse
secretaresse heeft haar Franse werkgever aangeklaagd omdat ze ontslagen
is omwille van haar weblog. Via haar dagboek op internet zou ze zich
schuldig gemaakt hebben aan ,,wangedrag'' . De 33-jarige Catherine begon
twee jaar geleden met haar weblog, waarin ze onder het pseudoniem 'Petite
Anglaise' over haar werk, relaties en belevenissen als alleenstaande
moeder schreef. Dinsdag werd ze bij haar baas geroepen die haar vertelde
dat ze onmiddellijk kon vertrekken, omdat ze het bedrijf in diskrediet
gebracht zou hebben via haar weblog. 'Petite Anglaise' bestrijdt dit
door te schrijven dat ze de naam van haar werkgever, accountantskantoor
Dixon Wilson, nergens genoemd heeft. Haar werkgever stelt ook dat ze
gelogen heeft over de reden voor twee vrije middagen. Catherine had
aangegeven dat er problemen waren met de oppas, terwijl ze volgens haar
weblog een date had die middagen. Verder had haar werkgever er bezwaar
tegen dat ze haar weblog bijwerkte tijdens haar werkuren. Ze brengt daar
tegenin dat anderen tijdens rustige uren een boek lezen. Catherine gaf
op haar weblog wel meerdere malen aan dat ze bang was dat ze ontslagen
zou worden vanwege haar digitale dagboek. Ze was zich er daarom dus wel
van bewust dat ze niet te duidelijk naar haar werkgever moest verwijzen.
De rechtszaak die Catherine is begonnen tegen Dixon Wilson zal
afgehandeld worden door een rechtbank die is gespecialiseerd in
arbeidsrecht. Haar advocaat heeft een eis van twee jaarsalarissen
neergelegd als ontslagvergoeding. Van de werkgever was niemand
beschikbaar die commentaar kon geven (Bron : Het Nieuwsblad 19/07/2006)
Bloggen is een hobby die de laatste jaren enorm aan populariteit wint,
ook bij jongeren. Heel wat internetproviders en websites bieden de
mogelijkheid aan om een soort online dagboek bij te houden. Je moet
helemaal niets van websitebuilding te kennen. Je meldt je eenvoudig aan,
maakt een eigen pagina aan en kunt vertrekken. In plaats van dat je je
gevoelens en emoties aan het papier toevertrouwt, tik je ze in op je
computer en komen ze vrij toegankelijk voor iedereen op het internet.
Zeer gekend is het blogsysteem van de seniorenwebsite (
www.seniorennet.be ) waar
duizenden actieve en minder actieve senioren hun schrijfsels aan
toevertrouwen.
Een blog komt van de Engelse naam "weblog", waarmee een overzicht wordt
bedoeld. Het is een steeds evoluerende webpagina die door de gebruiker
zelf wordt gemaakt. Bijdragen kunnen per dag of per onderwerp
chronologisch beschikbaar worden gemaakt. Ook foto’s en muziek kan men
er op kwijt. Vele jongeren gebruiken deze blogs als een gezonde
uitlaapklep om in plaats van in een dagboek hun zieleroersels kwijt te
kunnen aan het brede publiek. Een weblog, kortweg blog is dus een soort
online dagboek dat de eigenaar dagelijks bijhoudt. Of kan bijhouden,
want in de praktijk beginnen velen er heel enthousiast aan, maar houden
het niet vol.
Negentien procent van de tieners in de VS maakt weblogs, 38 procent van
de tieners leest ze. Dat blijkt uit een Amerikaans onderzoek (
http://www.pewinternet.org/ )
naar blogging onder tieners van de Pew Internet & American Life Project.
Blogging blijkt vooral een bezigheid te zijn waarmee vriendschappen
worden onderhouden en sterker te maken. Van de tieners die weblogs
lezen, leest 62 procent alleen weblogs van vrienden; 36 procent leest
blogs van vrienden en van mensen die ze niet kennen. De meeste tieners
lezen weblogs niet om notie te nemen van de mening van vreemden. Meisjes
van 15, 16 en 17 jaar bloggen het meest, blijkt uit het onderzoek. Een
kwart van deze meiden heeft een weblog, tegenover vijtien procent van de
jongens in dezelfde leeftijdsgroep.
In totaal maken in de VS 21 miljoen tieners tussen 12 en 17 frequent
gebruik van internet. Meer dan de helft creëert content online. Ze
bloggen, maken eigen websites, delen content die ze hebben gemaakt
(zoals bijvoorbeeld muziek) of content die ze elders vinden en hebben
bewerkt. In totaal deelt 33 procent van de online tieners kunst, foto's,
verhalen en video's.
Volgens een titel in de krant (HBvL 13/06/2006) zou ook 38 % van de
Belgische jongeren een weblog hebben. Volgens Mediappro geleid door UCL
professor Thierry De Smedt bloggen 4 op de 10 tieners. Vooral meisjes
zouden er zich het meest mee bezig houden. Maarten Schenk, Houthalenaar
en fulltime blogger (hij is verantwoordelijk voor een bedrijf dat
blogsoftware maakt) vindt dit overdreven. Er bestaan in België ongeveer
100.000 blogs waarvan nog amper 20% actief. Vermoedelijk zijn in die
cijfers ook profielpagina’s van alle jongeren opgenomen die
geregistreerd zijn op MSN, maar dat zijn geen echte blogs op zich.
De meeste bloggers gebruiken deze pagina’s om nieuwtjes te verspreiden
omtrent hun eigen omgeving, hun school, hun dorp, hobby’s, bezigheden,
favoriete artiest, enz. Sommigen halen tot 30 bezoekers per dag ,
anderen zijn al tevreden als ze 5 bezoekers (vrienden of kennissen) per
week krijgen. Maar in theorie is de informatie wel voor de hele wereld
toegankelijk. Het hangt dan wel van toeval af of er mensen effectief de
blogpagina’s bezoeken. Bloggen is wel de gemakkelijkste en goedkoopste
manier om informatie op het internet te krijgen. Je moet er geen
informaticakennis voor hebben, geen websites kunnen aanmaken en mits je
wat reclame op je blogpagina’s toelaat is de service volkomen gratis.
Voor- of nadeel is ook dat je bij de meeste blogsites anoniem of onder
een schuilnaam blogpagina’s kunt aanmaken. We deden even de proef op de
som en konden ons vrij gemakkelijk met een anoniem emailadres in hotmail
registreren op http://www.web-log.be/ dat dan onmiddellijk doorlinkte
naar http://www.web-log.nl/
Het aanmaken van een anonieme weblog duurde 5 minuten en mijn informatie
was online.
Helaas kunnen pestkoppen deze blogs ook gebruiken om op die manier
anderen belachelijk te maken, onware dingen over hen te vertellen,
foto’s van slachtoffers in compromitterende situaties te tonen,enz. Maar
daarnaast lopen ze ook het risico gevoelige en persoonlijke informatie
van henzelf maar ook van vrienden, familie, leerkrachten, enz. online te
plaatsen. Jongeren beseffen vaak niet dat ze niet alleen zichzelf maar
ook hun familie of vrienden of medeleerlingen in diskrediet kunnen
brengen door bijvoorbeeld foto’s of andere persoonlijke informatie op
blogpagina’s bekend te maken. Eenmaal de informatie onderschept wordt
door andere websites is de informatie niet meer tegen te houden en gaat
die de hele wereld rond. Vooral alle foto’s, filmpjes of teksten die
mensen belachelijk maken of het meest verspreid, pornografische of
naaktafbeeldingen en opgenomen naaktfilmpjes geraken zeer snel verspreid
over alle mogelijke webpagina’s over de hele wereld.
David Huffaker , onderzoeker naar de sociale gevolgen van technologie
van de Northwestern University (
http://www.northwestern.edu ) deed samen met Justine Cassell
onderzoek naar het bloggedrag van tieners in de VS. Zij analyseerden
willekeurig 68 weblogs geproduceerd door tieners tussen 13 en 17 jaar
oud. De resultaten werden gepubliceerd op 19 februari 2006
Uit zijn onderzoek blijkt dat de helft van alle tienerbloggers hun
blogsite met andere blogsites van vrienden en vriendinnen linkt. Op die
manier verklappen heel wat tieners hun sociale netwerk en brengen ze
ongewild hun vrienden in contact met vreemden. Meer dan de helft van de
blogsites had een vriendenlijst. 67% van de tienerbloggers verstrekt een
commentaarsectie om op die manier terugkoppeling van hun lezers te
krijgen. Meest opvallend was dat een evengroot aantal gewillig
privé-informatie verschaften door foto’s van henzelf en hun familie op
de weblog te plaatsen, leeftijd,naam en zelfs adres te vermelden. Op die
manier lokten ze zelf risico op cyberstalking en cyberbullying uit aldus
de auteurs.
Vanuit een ontwikkelingsperspectief, schrijft Huffaker spelen blogs een
positieve rol door tieners een plaats aan te bieden om verhalen of
persoonlijke ervaringen te delen met anderen, een functie die vroeger
door een dagboek werd vervuld en nu door een online dagboek wordt
overgenomen. Deze activiteiten zijn belangrijk voor de
identiteitsexploratie die toch wel één van de belangrijkste taken van
adolescentie is. Het biedt ook jongeren de kans sociale contacten te
leggen buiten schooltijd, om contacten te onderhouden met vrienden die
men door omstandigheden minder vaak ziet of door emoties en dagelijkse
belevenissen neer te schrijven, zodat dit louterend kan werken voor de
eigen persoonlijkheid. Er zijn zeker positieve aspecten aan het bloggen.
Het ontwikkelt het schrijftalent, geeft de kans om aan anderen te
vertellen wat je bezig houdt ,wat je op het hart ligt of om gevoel te
delen. Weblogs verstrekken een trefpunt waarin ervaringen online gedeeld
kunnen worden, wat goed is voor de toekomstige sociale ontwikkeling.“
Maar jongeren gaan volgens de auteur te slordig om met hun persoonlijke
gegeven en die van anderen, die vaak niet eens gevraagd worden om hun
naam of foto op het internet te publiceren.
70% van de tieners onthulde minstens hun voornaam, 67% openbaarde hun
tijdspendering en 44% gaf hun emailadres met hun reële naam en 30% linkt
de weblog aan een persoonlijke homepage waar nog meer persoonlijke
gegevens onthuld werden. 59% onthulde de stad of de staat waarin zij
verbleven. Jongeren beseffen onvoldoende dat niet alleen hun vrienden en
bekenden, maar de hele wereld hun persoonlijke onthullingen kunnen lezen
en dat de gegevens die ze ter goeder trouw verstrekken achteraf gebruikt
kunnen worden door personen met oneerbare bedoelingen of om hen te
pesten. 17% van de jongeren die over de eigen seksualiteit sprak kwam er
voor uit om homoseksueel te zijn. Op zich is deze outing geen probleem,
maar de auteur vraagt zich af of dit zo voor de hele wereld gesteld moet
worden. Het zou immers ooit tegen de persoon kunnen gebruikt worden.
Misschien zelfs door toekomstige werkgevers die googelen op internet en
op deze vertrouwelijke informatie terechtkomen.
Zoals te verwachten, omvatte 71 % van de weblogs commentaar op
schoolbetrokken onderwerpen zoals behaalde uitslagen, huiswerk,
hogeschoolervaringen op fuiven, met relaties, negatieve ervaringen met
leerkrachten of studiedruk. Bijna de helft had (illegale)
muziekbestanden onder de vorm van mp3, gedichten, informatie over
favoriete films of muziekgroepen op de weblog staan.
Huffaker vond dat
de positieve gevolgen van het bloggen voor de mondelinge en digitale
geletterdheid en de sociale interactie moeten worden begeleid door
aandacht voor de negatieve gevolgen en de risico’s, iets wat jongeren te
weinig beseffen, tot ze in problemen komen en het te laat is. Seksueel
misbruik of intimidatie door anderen door gebruik te maken van
vertrouwelijke informatie is een risico dat pertinent aanwezig is.
Huffaker haalde een studie aan waarin 2.500 kinderen op de leeftijd van
10 tot 17 jaar online gepest of bedreigd werden. In een andere studie,
zei één op vijf tienergebruikers van internet dat zij seksueel waren
benaderd via internet Één op 33 meldde dat er vrij agressief werd
verzocht door volwassenen of volwassenen die zich als jongeren voordeden
om hen te ontmoeten, de GSM nummer door te geven om hen te kunnen
opbellen of hen brieven, geld of giften verzonden met de bedoeling
seksueel contact te hebben.
Ondanks hun duidelijke frequentie, werden deze incidenten van seksuele
intimidatie zelden gemeld door de tieners aan hun ouders, leerkrachten,
schoolleiding of andere autoriteiten.
Huffaker pleitte ervoor om weblogs minder openbaar te maken en
bijvoorbeeld alleen toegankelijk te maken via paswoorden die men aan
vrienden en bekenden kan bezorgen. Maar wellicht is dit dweilen met de
kraan open, want op alle plaatsen van de wereld kan men weblogs aanmaken
zodat lokale maatregelen niets opleveren en commericiële organisaties
verdienen massa’s geld met de publiciteit die op de weblogs terecht
komt.
5. Instant messaging zoals MSN Messenger, Yahoo Messenger, enz
Jongeren chanteren elkaar via internet . De Haagse politie maakt zich
zorgen over een nieuwe trend onder tieners: bedreigingen en chantage via
msn. Vlak voor het weekeinde hield de politie in Rijswijk een 14-jarige
Katwijkse jongen aan die een 12-jarig meisje chanteerde. Hij had het
meisjes via msn leren kennen en haar gedwongen tot seksuele handelingen
voor de webcam. De week daarvoor pakte de politie een 14-jarige Hagenaar
op die met zijn mobiele telefoon foto's van een halfnaakt meisje had
gemaakt en via msn had verspreid. Begin februari pakte de politie in
Scheveningen vijf jongens op die leeftijdsgenootjes onder dwang hadden
uitgekleed en gefotografeerd en die foto's via msn verspreid. De politie
neemt de zaken zeer ernstig, omdat het maken en via msn verspreiden van
dit soort afbeeldingen strafrechtelijk wordt aangemerkt als verkrachting
van een minderjarige. (Bron: Telegraaf 01/03/2006)
Seks tussen leerlinge en leraar na MSN-contact. Leraar (30) aan
school voor voortgezet onderwijs in Roosendaal onderhoudt MSN-contact
met leerlinge (15) van de school. Contact wordt steeds seksueler van
karakter. Na enkele stiekeme ontmoetingen in het bergingshok komt het in
maart 2005, na een schoolfeest, tot ontucht met de leerlinge. Meisje
vertelt onder geheimhouding aan haar vriendinnen dat ze door de leraar
ontmaagd is. Die lichten vertrouwenspersoon op school in, die het op
haar beurt vertelt aan de schoolleiding. Man wordt op last van justitie
opgepakt omdat seks met kinderen onder 16 jaar bij wet verboden is, met
als verzwarende omstandigheid dat er sprake is van een gezagsverhouding
(leraar-leerling). Leraar geeft MSN-contact, zoenen en betasten toe,
maar blijft ontkennen dat het tot gemeenschap is gekomen. Meisje zegt
dat er wel degelijk gemeenschap is geweest, maar doet geen aangifte.
Haar ouders en de school wel. (Bron: BN De Stem 02/07/2006)
Dit soort programma’s geeft je de mogelijkheid om private chatrooms te
creëren met andere personen die je kent. MSN Messenger is het meest
populair bij jongeren in Vlaanderen en Nederland. Sinds mei 2006 noemt
MSN Messenger overigens Windows Live Messenger, maar omdat de term MSN
nog vrij ingeburgerd is, gebruiken we deze gemakshalve nog verder.
Vooral kinderen in de basisschool en de eerste graad secundair onderwijs
maken er zeer veelvuldig gebruik van. Messenger is een vrij belangrijk
deel gaan uitmaken van het sociale leven van kinderen.
Onderzoek,
gepubliceerd in april 2006 geeft aan dat Nederland op dat moment bijna
5,8 miljoen actieve MSN-gebruikers kende. Van alle jongeren onder de
onder de twintig, gebruikte maar liefst 90 procent MSN. Per dag vonden
er in Nederland zo'n vijftig miljoen chatsessies via MSN plaats.
Microsoft zegde hiermee in Nederland een marktaandeel van zo'n 80
procent te hebben.
"Wereldwijd ligt dit percentage voor Microsoft op ongeveer 50 procent",
vertelde Hans van der Meer, marketingmanager bij Microsoft Nederland,
tegenover Webwereld. "In Nederland is dat dus fors hoger en dagelijks
komen er nog zo'n tweeduizend gebruikers bij." Uit een door Microsoft
uitgevoerd onderzoek blijkt dat 90 procent van alle jongeren onder de
twintig jaar MSN gebruikt.
Naarmate personen ouder worden, neemt dit percentage gestaag af. Zo
gebruikt de helft van alle personen tussen de 20 en 35 jaar de
chatclient van Microsoft en ligt dit percentage bij gebruikers tussen de
35 en 49 jaar op 40 procent. (Bron :
www.webwereld.nl 08/04/2006)
Na schooltijd zitten jongeren uren achter de computer om met elkaar
allerlei nieuwtjes uit te wisselen of om huiswerk, muziekfiles, of leuke
filmpjes via attachments met elkaar te delen. Vroeger moest je MSN
Messenger op je pc zelf installeren, maar nu is het programma ook
rechtstreeks via internet toegankelijk en kan het ook volledig anoniem
gebruikt worden. De enige voorwaarde is dat je een hotmailadres hebt,
maar dat is vrij gemakkelijk anoniem aan te maken.
MSN Messenger , net zoals Yahoo Messenger, AOL Messenger, enz.
onderscheiden zich van gewone chatprogramma’s door het feit dat je enkel
kunt babbelen met de personen die je zelf in je gastenlijst toelaat. In
die zin biedt het programma dus een goede bescherming voor kinderen
omdat ze niet met volwassenen met slechte bedoelingen in contact kunnen
komen, tenzij de kinderen hen zelf toelaten. Er zijn al situaties bekend
waar volwassenen zich aanvankelijk als jongeren voordoen, op die manier
aan het hotmailadres van het kind geraken en zo toch toegang vinden tot
de private chatruimtes. Maar het kan dus alleen als de jongere het
betrokken emailadres zelf manueel toevoegt in zijn/haar adresboek.
MSN Messenger biedt in zijn laatste versies ook de mogelijkheid aan om
elkaar via webcam te zien zitten en met elkaar te spreken via microfoon.
Uit reacties van kinderen tussen 10 en 15 jaar blijkt dat langs deze weg
cyberpesten zeer frequent voorkomt.
Hoe wordt er nu
gepest in deze ruimtes ? Jongeren chatten alleen met diegenen waarmee ze
contact leggen en zo kan een kind dat gepest wordt weliswaar contact met
pesters vermijden door hun emailadressen niet op te nemen. Maar in een
klas is het gebruikelijk om zoveel mogelijk klasgenoten toe te laten. Er
zijn gevallen bekend waar klasgenoten gezamenlijk afspreken om een
bepaald te pesten kind bewust niet toe te laten in hun respectievelijke
adresboeken. Als een kind nergens toegevoegd wordt, wordt het
uitgesloten tot chatten en uitsluiting kan al een erge vorm van pesten
betekenen voor kinderen die graag mee zouden willen doen met de groep.
Het is daarenboven gebruikelijk om in MSN een schuilnaam of nickname te
kiezen. Een jongere kan zijn nickname zelf kiezen. Jongeren plaatsen in
die nicknames allerlei boodschappen gaande van leuke ervaringen tot op
wie ze verliefd zijn. Maar het gebeurt ook wel dat kinderen gezamenlijk
afspreken om in deze nicknamen scheldproza op te nemen ten aanzien van
minder graag geziene jongeren. Heel gebruikelijk is de naam van iemand
te blokkeren in zijn eigen Messengerruimte en in de eigen nickname
scheldwoorden zoals ‘Bitch’, ‘Go to hell’, enz op te nemen. De
geblokkeerde persoon ziet in zijn eigen Msn dat hij geblokkeerd wordt
door iemand die daarbij in zijn nicknaam de beledigende scheldtermen
heeft staan. Wanneer klasgenoten dit massaal opnemen in hun nickname en
iemand uitsluiten, komt dit zeer emotioneel zwaar over bij kinderen.
We hoorden zelf in onze naaste omgeving waar een ganse klas zesde
leerjaar basisonderwijs afgesproken had een pestboodschap op te nemen in
ieders nickname omtrent een minder geliefd klasgenootje. Het gepeste
kind was een meisje dat een bolleboos was in de klas, maar dit wekte
afgunst op bij de anderen en op aanstoken van enkele jaloerse kinderen,
sprak men af om bij ieders nickname een belediging ten aanzien van het
kind op te nemen. Het kind schrok zich een ongeluk toen het overal in de
inlognamen intimidaties aan haar adres zag opduiken en opeens door
iedereen van de klas als geblokkeerd stond. Gelukkig hoorde de
klasleerkracht hiervan en greep ze tijdig in. Na een gesprek in de klas,
werd het bijgelegd, werden verontschuldigen aangeboden en werd het
meisje door iedereen gedeblokkeerd. Kinderen beseffen vaak niet hoe
eenvoudige dingen voor andere kinderen emotioneel heel belastend kunnen
worden en hoe modern pestgedrag zoals iemand uitsluiten in Msn ook heel
kwetsend kan zijn.
MSN een geliefd platform om anderen te pesten, waarschuwt Marco Holtslag
van de Stichting Kinderconsument in Nederland. „Een 15-jarige jongen
blokkeert iemand die hem treitert via MSN. Door te blokkeren kun je
regelen dat iemand niet meer online met je mag praten. Maar wat gebeurt
er? De volgende dag wordt de jongen op school opgewacht door een paar
knullen. „Als je vanavond niet deblokkeert, slaan we je morgen in
elkaar.” De jongen deblokkeert niet en de volgende dag wordt hij ernstig
toegetakeld.”
Wordt er dan meer gepest via MSN en is dat ook anders dan hoe scholieren
vroeger elkaar soms het leven zuur maakten? Ja, knikt de voorlichter.
„Het wordt nu vooraf gepland. De een stelt voor: We gaan dit doen. De
ander roept: Nee, we gaan dat doen. Zo fokken ze elkaar via MSN op. In
zekere zin is het nog anoniem ook, want niemand ziet hoe de ander
reageert. Maar de volgende dag willen de pesters niet voor schut staan
en doen ze wat ze elkaar via MSN ’beloofd’ hebben.”
Meisjes sneller verslaafd aan chatten. Uit een onderzoek van het IVO
(Instituut voor onderzoek naar leefwijzen & verslaving) bij 680
leerlingen van 13 tot en met 15 jaar blijkt dat chatten bij meisjes meer
samenhangt met dwangmatig internetgebruik dan bij jongens. Het
communicatiemiddel is veel verslavender dan downloaden, surfen of mailen
.Het gebruik van instant messenger is zeer populair onder jongeren.
Bijna 90 procent van de jongeren maakt er gebruik van, 55 procent doet
dat dagelijks. Jongeren zien het medium als het belangrijkste
communicatiemiddel voor het onderhouden van sociale contacten met
vrienden en vriendinnen. Deze vorm van chatten is daarmee belangrijker
dan gsm, sms of e-mail. Van de groep onderzochte meisjes is 6,1 procent
dwangmatig gebruiker, van de jongens 3,3 procent. Hoewel de onderzochte
meisjes en jongens even vaak via de messenger communiceren, blijken
meisjes gevoeliger voor het 'verslavende' effect van het medium.
Intensief gebruik van instant messenger lijkt bij jongens van 13 tot en
met 15 jaar, die wel eens eenzaam zijn, tot gevoelens van somberheid te
kunnen leiden. Jongens die zich sociaal geïsoleerd voelen en intensief
chatten, voelen zich na enkele maanden somberder dan geïsoleerde jongens
die minder vaak chatten. Dit resultaat zou mogelijk verklaard kunnen
worden door het feit dat eenzame jongens waarschijnlijk vaker met
vreemden of minder bekenden communiceren. (De Standaard 20/12/2005)
6. Chatrooms
Gewone chatrooms verschillen van Instant Messaging door het feit dat
iedereen vrij en anoniem kan toetreden. Je kan een fictieve nickname
invoeren en dan met eender wie babbelen over eender wat. Pesten komt
hier niet zoveel voor tenzij een aantal jongeren gezamenlijk afspreken
om op een bepaald ogenblik een chatruimte binnen te gaan. De anonimiteit
van de chatruimte geeft ook de mogelijkheid om eender wie uit te
kafferen op het net omdat het allemaal anoniem gebeurt. De meeste
chatruimtes hebben operatoren die een oogje in het zeil houden, maar
echt safe is het niet allemaal. Zeker voor kinderen is het gevaarlijk
omdat er ook vaak mensen opzitten met oneerbare gedachten. Soms zijn er
verschillende chatruimtes toegankelijk dating, spelletjes, enz. Een
aantal sites geven zelfs zomaar toegang tot sekschatten zonder naar
leeftijd te vragen. Vanaf de site
http://www.planetchat.be kun je het merendeel van de
Nederlandstalige chatsites bereiken.
Hieronder geven we enkele voorbeelden uit de vrije chatruimte van Radio
Donna, erg populair onder jongeren, ook bij basisschoolkinderen, waarmee
we niet willen aangeven dat de chatruimte van Donna onveilig is.
Bekommerde ouders of leerkrachten kunnen het best zelf eens uitproberen
om te zien hoe het chatwereldje werkt en wat het betekent chattaal te
hanteren met onbekenden vooraleer ze kinderen daar op toelaten.
Internetraadgevers raden aan om kinderen nooit alleen te laten bij het
binnentreden van dit soort chatruimtes en kinderen goed te informeren
over risico’s en gevaren vooraleer ze in deze ruimtes binnentreden.
In chatrooms is het makkelijk om haatboodschappen te versturen. Je kan
anoniem en met een nickname inloggen. Wanneer je anderen uitnodigt om
mee te kletsen en ook het pestslachtoffer betrekt in de chatdiscussie of
een site kent waar een slachtoffer vaak meekletst, kun je naar hartelust
pesten zonder je identiteit te moeten kenbaar maken. De meeste chatsites
hebben een moderator, die chatters eruit kan gooien, maar die ziet ook
niet alles. De enkele keren dat ik zulke chatrooms bezocht was de taal
erg grof en werd er amper ingegrepen. Chatrooms laten ook meestal toe
dat je met een bepaalde persoon privé gaat. Dit wil zeggen dat je de
anderen uit het gesprek uitsluit en met je twee apart gaat chatten. Vaak
weet de ander niet wie er aan de andere kant zit en dat kan tot zeer
gevaarlijke en uitdagende situaties leiden. In het aparte onderdeel
'andere gevaren van internet', komen we op deze thematiek uitvoeriger
terug.
7. GSM en SMS
Ruim zestig procent van de schoolgaande jongeren zegt in de les stiekem
sms'jes te sturen of te ontvangen. Dat blijkt uit een recente enquête
van de KAJ-site Jongerenplaneet.be. Eén op tien leerlingen doet dit zeer
regelmatig en één op twintig zegt dit consequent te doen. Sms'en is de
meest populaire activiteit waarvoor jongeren hun gsm gebruiken. Dankzij
het versturen van tekstberichtjes houden jongeren hun gsm-factuur
betrekkelijk laag: slechts vijf procent van de 12-tot 15-jarigen en
ongeveer twintig procent van de 16- tot 19-jarigen heeft een
maandelijkse factuur die hoger is dan 25 euro. Ongeveer de helft van de
gsm-bezitters verstuurt één of twee berichtjes per dag, de anderen doen
het met maximum tien berichtjes per dag. Eén op vier jongeren zegt niet
zonder gsm te kunnen leven.
Wat met de inhoud van die tekstberichtjes? 30 procent van de
ondervraagde jongeren zegt via die weg wel eens ruzie te maken. Een sms
is ook populair om de liefde te verklaren: 36 procent deed dat zo al
minstens één keer. Minder vaak gebruiken jongeren een tekstberichtje om
een relatie stop te zetten: één op tien heeft dit ooit gedaan. Van de
anderen zegt 96 procent dit nooit te willen doen.(Bron : Klasse voor
leerkrachten, nr 161, jan 2006)
Onderzoek uit Groot-Britannië juni 2005. Duizenden kinderen zijn het
slachtoffer van pesten via een GSM met camera berichtte The Guardian
(7/06/2005) Men ondervroeg 770 jongeren tussen 11 en 19 jaar. Een op
vijf werd ooit digitaal gepest. En maar liefst 10% van de Britse
kinderen tussen 11 en 19 jaar was ooit gepest met een mobiel toestel met
camera op een manier die erg kwetsend en vernederend was. 14% werd
gepest met beledigende sms’jes, 10% zei dat ze ooit zonder toestemming
te geven gefotografeerd werde door iemand op een manier die ze niet
prettig vonden, genant vonden of als bedreigend ervoeren. 17% van deze
kinderen vermoedde dat die foto ook doorgestuurd werd naar iemand
anders. De foto’s werden zonder toelating getrokken in kleedkamers van
sportzalen of zwembaden. De jongeren werden gefotografeerd in
compromitterende situaties.
7.1. Foto's en
schelden
Een meisje vertelde
dat ze toegestaan had dat haar vriendje een sexy foto van haar nam met
zijn gsm met camera. Het meisje had haar bloes omhoog getrokken en liet
haar borsten en beha zien. De jongen vond het nodig om die foto aan zijn
vrienden door te zenden. Binnen twee uur was die foto bij meer dan
10.000 toestellen binnengekomen, aldus de politie. Een extrapolatie van
de gegevens suggereert dat 68.000 Britse kinderen reeds via GSM met
camera gepest zouden zijn.
Het gebruik van camera-telefoons is bij de Britse jeugd al meer
ingeburgerd dan in Vlaanderen of Nederland. Twee jaar geleden werden die
dingen daar massaal geïntroduceerd en sindsdien heeft het merendeel van
de kinderen zo'n ding. Men schat het aantal Britse kinderen met een GSM
met camera op 4 miljoen. Vreemd genoeg vond 26% van de jongeren die
misbruik maakten van de camera van hun GSM en daarmee hun medeleerlingen
pesten, dat ze niets verkeerd deden. De onderzoekers lanceerden een
website www.stoptextbully.com om het groeiende probleem aan te kaarten.
(
http://education.guardian.co.uk/bullying/ )
Scholen
Australië pakken pesten via sms aan. Leerlingen op scholen in de
Australische deelstaat New South Wales moeten voortaan een schriftelijke
toestemming van ouders of verzorgers overleggen om een mobiele telefoon
mee naar school te nemen. De maatregel is bedoeld om het pesten van
medeleerlingen per sms de kop in te drukken. Volgens verscheidene
Australische media maandagochtend worden talrijke kinderen dagelijks
geconfronteerd met pesterijen die ze via een sms onder ogen krijgen. De
federatie van leraren in New South Wales is blij met de aandacht voor
het probleem, maar ze onderstreept wel dat de controle van het mobiele
verkeer op scholen nog een hele klus zal zijn. (De Telegraaf 07/03/2005
)
Mobieltjes Britse scholieren steeds vaker gestolen. Britse scholieren
beroven elkaar steeds vaker van hun mobiele telefoons. Dat blijkt uit
statistieken die de politie gisteren heeft gepubliceerd. Van april 2005
tot februari 2006 werden alleen al in de hoofdstad Londen bijna 15.000
scholieren in de leeftijd van tien tot zeventien jaar beroofd. Bij 49
procent van de gevallen waren mobiele telefoons de buit. Vaak ook zijn
de daders minderjarig. De ,,schoolboy on schoolboy robberies'' gebeuren
onder meer bij bushaltes en op treinstations. (Bron: DagbladvhNoorden 14
april 2006)
Twee Italianen kruisigen gehandicapte te Rimini. Twee jonge Italianen
hebben op straat een 25-jarige gehandicapte aan een circa 2,5 meter
groot kruis gebonden en met hun gsm foto’s gemaakt. De mishandeling
gebeurde voor een café in het dorp Mondaino (bij Rimini), maar niemand
kwam de gekruisigde ter hulp. De daders zeiden dat het ‘slechts om een
grap ging’. Pas toen een patrouille van de carabinieri voorbijkwam werd
aan de middernachtelijke grap een eind gemaakt. De twee daders worden
beschuldigd van het toebrengen van verwondingen en minachting van
religieuze symbolen.(Bron : HBvL 15/06/2006)
Jongeren filmen groepsverkrachting van schoolmeisje in Duitsland.
Offenburg. Drie Duitse jongeren hebben een groepsverkrachting gefilmd
met hun GSM en de beelden doorgestuurd naar vrienden. De jongeren zijn
ondertussen opgepakt. De drie zijn tussen 16 en 18 jaar oud. Het meisje
is 17 jaar. De feiten vonden plaats bij de stad Offenburg aan de rand
van het Zwarte woud. Zowel de verkrachters als het meisje waren dronken.
Een vijfde jongere filmde het voorval. Het meisje werd na de
verkrachting achtergelaten. De daders zitten intussen in voorhechtenis.
De politie laat weten dat de beelden gebruikt zullen worden in de
rechtbank. De verkrachting maakt deel uit van een hele reeks incidenten
waarbij jongeren gadgets gebruiken om hun misdaden te filmen en te
verspreiden. (Bron: HBvL 20/06/2006)
Een SMS staat voor Small Text Messages. Men stuurt korte
tekstboodschappen via de mobiele telefoon. Ongeveer 160 letters of
tekens kunnen per bericht verstuurd worden. De nieuwste vormen heten MMS
en PDA MMS staat voor Multimedia Messaging Services en houdt in dat je
naast tekst ook muziek, stilstaande en bewegende beelden kunt versturen
met een ingebouwde camera. PDA staat voor Personal Digital Assistants.
Dit laatste is bij jongeren nog niet zo in gebruik. Meestal is een PDA
beter bekend onder namen als Palm Pilot, iPaq, Pocket PC, enz. De meeste
van deze toestellen zijn het stadium van minicomputer ontgroeid en
kunnen ook (draadloos) op internet, emails versturen en hebben soms een
ingebouwde GSM.
Het pesten via sms of door het zonder toestemming nemen van
compromitterende foto’s met GSM is een groeiend pestverschijnsel. De
pester stuurt ofwel genante opmerkingen of scheldwoorden naar zijn
bondgenoten, die het bericht op hun beurt verder de wereld insturen en
zo oproepen om het slachtoffer te negeren of aan te pakken. Ook naar het
slachtoffer worden sms’jes verstuurd waarin hij bedreigd of gechanteerd
wordt. Met GSM kunnen sms’jes worden verstuurd zonder dat de oproeper op
het scherm wordt getoond. Via bepaalde websites kan je zelfs gratis
sms’jes versturen naar eender welke abonnee. Dit laat toe om iemand
anoniem met vernederende boodschappen te bestoken. De afzender kan dan
onbekend blijven. Met een betaalkaart kan je ook eender welke naam
invoeren als afzender. In principe kan het slachtoffer dan niet zien van
wie de boodschap komt. Uit onderzoek blijkt dat jongens vooral grove
beledigingen zenden zoals ‘Uw moeder is een HOER’ en vaak zelfs niet
eens moeite doen om hun naam te verbergen. Meisjes sturen minder
pestsms’jes en pesten meer via computer.
7.2. Anoniem
verzenden
Als meisjes pesten
via sms doen ze dit meestal anoniem, door hun naam in de afzenderbox te
wijzigen of sms’jes anoniem via het net te versturen.
Ook via de bij
jongeren zeer populaire website MSN Messenger kunnen SMS’jes verstuurd
worden, weliswaar betalend. Maar het is eenvoudig mogelijk om via eender
welke telefoon online pakketten van SMS’jes te bestellen zonder je
identiteit bekend te maken en die dan via een anoniem of fictief
aangemaakte account in Messenger te versturen. Zo kan iemand een persoon
stalken met SMS’jes zonder zijn identiteit kenbaar te maken. Alleen als
je met een Credit Card betaalt, maak je jezelf kenbaar hoewel het in
principe nog mogelijk blijft om een pakket SMS’jes aan te schaffen en
die dan te gebruiken voor eender welke anonieme account. Pesten kost dan
wel een beetje geld.
De mogelijkheid tot pesten heeft wel geen grenzen meer. Op de
Nederlandse website www.mp3-start.nl , een zeer populaire website bij
jongeren omdat je er duizenden gratis mp3-liedjes kunt downloaden is de
mogelijkheid voorzien om tegen betaling met je eigen GSM een sms bericht
te sturen naar twee mensen met bijvoorbeeld een haatboodschap. De ironie
achter het systeem is dat de ene persoon denkt dat de andere de
boodschap verstuurd heeft. Ze zullen dan beide denken dat ze het bericht
van elkaar hebben ontvangen en dit omdat het SMS-bericht de afzender
heeft van de andere persoon. Je kunt via hetzelfde systeem ook een
groeps SMS versturen naar meerdere ontvangers tegelijk en betaalt maar
één SMS. Zo kun je haatberichten naar heel veel mensen tegelijk sturen.
En tenslotte laat de website toe om anoniem te SMS-en. De website noemt
het zelf het versturen van een ‘treiter SMS-bericht naar vriend of
vriendin. ‘Kies zelf je eigen afzender (een telefoonnummer of naam!) en
wij versturen het SMS-bericht. De afzender betaalt met zijn eigen GSM
door een bericht te sturen naar de provider, die daarvoor in dit geval
1,5 euro aanrekent.
De grote vraag is of dit alles wel allemaal wettelijk toegelaten zou
moeten worden. Websitebuilders zoeken naar alle mogelijke middelen om
aan inkomsten te geraken maar beseffen niet dat ze daarmee jongeren met
minder goede bedoelingen alle technische middelen in de hand geven om
elkaar het leven verschrikkelijk moeilijk te maken. Wellicht zal het
technisch wel mogelijk zijn om in gevallen van zwaar pestgedrag te
achterhalen wie uiteindelijk de boodschappen op de site gepost heeft,
maar welke jongere durft naar de politie stappen en een klacht indienen
indien men herhaaldelijk met dit soort dingen geconfronteerd wordt. De
boodschap kan overigens ook verstuurd zijn naar de betaalsite via de GSM
van iemand anders en zo is het nog moeilijker te achterhalen van waar
het komt.
7.3. Filmpjes : MMS
De laatste tijd
zijn er GSM’s op de markt met ingebouwde videocamera waarmee korte
videofilmpjes mee opgenomen en verstuurd kunnen worden, de zogenaamde
mms’jes. Deze filmpjes kunnen van mobiele telefoon naar mobiele telefoon
doorgestuurd worden maar zijn ook afspeelbaar op internet. Het
verraderlijke aan deze toestellen is dat de camera aan de buitenkant
zit. Jongeren doen alsof ze een gesprek voeren door het toestel langs
hun oren te houden, maar in werkelijkheid zijn ze iemand die het niet
merkt aan het filmen. Vaak nemen jongeren ook bewust beelden op om
iemand te pesten en ziet de persoon dat hij/zij gefilmd wordt. Na enkele
seconden is het filmpje verstuurd naar iedereen die er maar in
geïnteresseerd zou kunnen zijn en zo gauw een of andere jongere het post
in een internetforum gaan de compromitterende filmpjes de wereld rond.
Het is uiteraard des te gevaarlijker als het filmpjes zijn die zonder
medeweten van het slachtoffer genomen zijn in kleedkamers of zwembad.
Een dikkerdje werd gefilmd toen die zich aan het verkleden was om te
gaan zwemmen. Het filmpje ging rond bij al de leerlingen en circuleerde
korte tijd later op internet. In de VS zijn voorbeelden bekend waar
leerkrachten in de klas door jongeren gefilmd werden.
Leerkrachten durven
al eens roepen en schreeuwen in de klas. Een leerling nam het gedrag van
de leerkracht op waarna het filmpje tussen studenten circuleerde op hun
mobiele telefoons en op internet. In een andere situatie werd een
leerkracht aangeklaagd voor de rechtbank omdat hij een agressieve
leerling een mep had gegeven. Als bewijsmiddel werd een filmpje
tevoorschijn getoverd dat een jongere met zijn mobiele telefoon met
camera had opgenomen. De leerkracht wist niet dat hij gefilmd was. Ofwel
filmen jongeren jonge koppeltjes en chanteren ze de betrokkenen door te
dreigen het filmpje te tonen aan ouders of aan een ander vriendje of
vriendinnetje die het niet mag weten. Soms combineren jongeren offline
met online pesten. Ze pakken een slachtoffer aan, schoppen en slaan hem
en brengen hem of haar tot wenen. Alles wordt met een mobiele
telefooncamera opgenomen en rondgestuurd naar de hele school. Dit
overkwam 13-jarige Kyle Parker die door drie jongens gedurende 20
minuten aangevallen werd op zijn school berichtte op 13 september 2005
de The Bolton Evening News. (
http://www.textually.org/picturephoning/archives/ )
Op 4 oktober 2005 verscheen een berichtje in Hindustan Times dat
jongeren zich daar enorm bezondigen aan MMS-terreur Volgens de krant
circuleren honderden bezwarende erotische MMSfilmpjes via GSM en op het
internet. Deze filmpjes zijn zonder medeweten gefilmd in parken, wagens,
discotheken en soms hotelkamers en tonen jonge koppeltjes die de liefde
bedrijven, soms blijft het bij innig zoenen, maar er waren ook filmpjes
in omloop waar jongeren met elkaar seks bedreven in en auto. Het
probleem met de filmpjes is dat die zodanig verspreid geraken dat het
niet meer te achterhalen is wie ze gemaakt heeft.
Heel gevaarlijk is ook wanneer jongens, maar vooral meisjes zich in een
onbezonnen bui, bijvoorbeeld in een roes van hevige verliefdheid of
wanneer ze dronken zijn, erotisch laten fotograferen of filmen.
Ofwel sturen ze zelf een erotisch mms’je naar een jongen of hem te
plezieren of te verleiden. Wanneer een relatie afspringt of als de
jongen niet op de avances ingaat, verspreidt het filmpje zich razendsnel
naar andere mobiele telefoons of internet.
In Toronto in de VS werden begin oktober 2005 enkele pedofielen opgepakt
die op het strand met hun mobiele telefoon met ingebouwde camera’s jonge
kinderen filmden. Ze gingen liggen naast gezinnen waar bijvoorbeeld
jonge kinderen zich aan het omkleden waren en deden alsof ze aan het
telefoneren waren. Ondertussen filmden ze de naakte kinderen en werden
de filmpjes via het internet voor veel geld verkocht. De ouders en
kinderen waren zich van geen kwaad bewust en het feit dat ze gefilmd
werden was slechts per toeval uitgekomen toen enkele betrapte pedofielen
tientallen bezwarende filmpjes op hun mobiele telefoon hadden staan.
Scholieren
belasteren medewerkster school. Een schandaal heeft het keurige St.
V.College in B. zijn kop gezet, schrijft De Telegraaf. Op internet
circulerende compromitterende foto’s van een oudere medewerkster met een
20-jarige jongen zijn het gesprek van de dag. De onderwijsinspectie
spreekt van digitaal treiteren. Op de foto’s is te zien hoe een jongen
in een steegje tussen de vuilcontainers een administratief medewerkster
van de school liefkoost. In een café in B. sloot de 20-jarige O., de
jongen in kwestie, een weddenschap met vrienden dat hij haar zou kunnen
verleiden. De vrouw werd daarop naar buiten gelokt en tegen haar wil in
een compromitterende positie gefotografeerd. Na de flits kijkt de vrouw
verschrikt achterom, de jongen blikt uitdagend in de camera. Door
publicatie van de foto’s is haar het leven onmogelijk gemaakt en staat
haar baan op het spel. De medewerkster zit ziek thuis. Leerlingen
spreken schande van de lasterpraktijken. „Ik vind het vooral erg voor
haar dochter”, aldus de 14-jarige P. De 17-jarige L. staat pal achter
het slachtoffer. „Dit is een privé-kwestie. Er zijn zonder toestemming
foto’s gemaakt en op internet geplaatst. Schandalig!” Rector J. H.
betreurt dat mensen op deze manier onnodig beschadigd worden. De rector
ontkent ieder verband met de school. Desondanks kon H. geen garantie
afgeven dat het incident de loopbaan van slachtoffer niet negatief
beïnvloedt. O.r zelf betreurt pas na lang nadenken de publicatie van de
foto’s: „Ik kan het toch ook niet helpen. Het komt door mijn vrienden.
Ik ben net zo goed slachtoffer.” Hij heeft gesproken met het slachtoffer
maar geen excuses aangeboden. (Bron: De Telegraaf 24/03/2006)
Leerlingen publiceren seksclip Schotse lerares. Een Schotse lerares
heeft seksfilmpjes gemaakt met haar mobiele telefoon. De telefoon is
door leerlingen gestolen, die vervolgens een filmpje van dertien
seconden online hebben gezet. Niet alleen leerlingen (en leraren en
ouders) hebben het filmpje gezien, de hele wereld is toeschouwer van hoe
Miss Clark zich vermaakt. Sommige ouders vinden dat de docente moet
worden ontslagen omdat ze porno mee de school heeft in genomen. De
school is niet van plan haar weg te sturen.
(
http://www.dailyrecord.co.uk/news/ 30/03/2006 )
7.4. Happy slapping met GSM
De Britse politie heeft drie 14-jarige jongens gearresteerd op
verdenking van verkrachting van een 11-jarig meisje. De jongens hebben
hun schoolgenote vermoedelijk verkracht, nadat ze had geweigerd
groepsseks met hen te hebben, meldt de krant Daily Mail. Volgens het
blad filmden de jongens de verkrachting met hun mobieltjes en
verstuurden de opnames naar klasgenoten. Toen docenten de opnames zagen
en het slachtoffer herkenden, alarmeerden ze de politie. In
Groot-Brittannië bestaat sinds enige tijd de misdadige trend 'happy
slapping' (vrolijk slaan), waarbij mensen in het openbaar willekeurig
worden geslagen. De mishandelingen worden vervolgens met mobieltjes
gefilmd en doorgestuurd naar vrienden. (RTL Nieuws 20/05/2005)
Een variante op het GSM misbruik is het fenomeen van jongeren die iemand
pesten tot zelfs mishandelen en de beelden daarbij met een GSM opnemen,
op het internet plaatsen en zo verspreiden. Het fenomeen blijkt uit de
VS te komen overwaaien. Zowel in Nederland als België komen steeds vaker
berichten over het zogeheten ‘happy slapping’, het zonder aanleiding in
elkaar slaan van mensen door jongeren, dat filmen met een mobiele
telefoon en het vervolgens via internet verspreiden. Maar niet alleen
vechtpartijen worden gefilmd. Ook foto’s en filmpjes van seksuele
handelingen, naaktfoto’s en andere compromitterende situaties, komen
steeds vaker voor. Met happy slapping is een zoveelste variante van
cyberpesten ontstaan. Het uitgangspunt is even simpel als wreed. Mensen
worden afgeranseld voor het oog van de gsm-camera. De beelden
verschijnen op het internet waar liefhebbers de kans krijgen om het te
downloaden. Jongeren pronken ermee wie het beste iemand heeft
gemolesteerd. De hype heeft zijn origine liggen in het zuidelijke deel
van de Engelse stad Londen maar is nu ook in Nederland en Vlaanderen
overgekomen. Hoewel het concept om een misdaad te filmen een zeer oud
concept is kan men concluderen dat de hedendaagse mobile
telefooncamera's ervoor hebben gezorgd dat dergelijke misdaden niet meer
van te voren hoeven worden gepland, en dat ze op elke willekeurige
persoon kunnen worden toegepast. Sommige politici en media claimen dat
dergelijke activiteiten in verband staan met televisieseries zoals
Jackass en Dirty Sanchez op de zender MTV die tot op heden niet van de
televisie zijn geweerd bij het kanaal. Anderen, voornamelijk meer linkse
politici, spreken van een overdreven belangstelling jegens de hype.
Happy slapping kan vaak veel gevaarlijker worden dan alleen een pak
rammel. Soms kunnen er andere criminele activiteiten erin voorkomen
zoals verkrachtingen en berovingen. Variaties in het "Happy Slap" zijn
volgens de media al voorgekomen in Noord-Ierland, waarbij een groep
jongeren een aanval op een stel brandweermannen filmden. In 1999 werden
in de Verenigde Staten vier jongeren tot straffen van 4 tot 6 jaar
veroordeeld toen zij vanuit een auto met een paintballgeweer voetgangers
en fietsers beschoten. Hierbij raakten vele voetgangers gewond en
knalden fietsers in sommige gevallen tegen stilstaande auto's aan. Aan
de hand van het gefilmde materiaal dat in handen van de lokale politie
kwam, konden de misdadigers makkelijk worden getraceerd en werden zij
veroordeeld.
In 2005 werd een man in brand gestoken door een groep jongeren die dit
aan het filmen waren.
Op 8 juni 2005 werd een 17-jarig meisje beschoten met een luchtbuks dat
werd gefilmd in Leeds, Engeland. Op 18 juni 2005 werden drie 14-jarige
jongeren gearresteerd nadat zij er van verdacht waren een 11-jarige
meisje te hebben verkracht en dat te hebben gefilmd. De lokale
autoriteiten werden door de schoolleiding gealarmeerd toen zij beelden
bij andere studenten op hun mobiele telefoons zagen.
In Zweden op 5 juni 2005, de dag voor de Zweedse Nationale feestdag,
kwamen er berichten in de media dat een groep linkse activisten (De
Antifascistische Actie, Revolutie Front, etc.) een aantal misdaden tegen
een neo-nazi’s had gepleegd en dat ze dat zelf hadden gefilmd. In een
van de misdaden die door deze activisten werden gepleegd was de aanval
zo bruut dat het slachtoffer wellicht had kunnen komen te overlijden,
maar hij overleefde de aanslag. De activisten hadden al eerder in 2003
een rel gefilmd waarbij ze de politie bestookten. (Bron :
www.nlWikipedia.org)
Maar ook in Vlaanderen en Nederland verspreidt het fenomeen zich.
In Nederland werd midden maart 2006 een vechtpartij op een middelbare
school in Maarssen met een mobiele telefoon opgenomen en verspreid op
internet. Het gebeurt regelmatig dat vechtpartijen en seksuele
handelingen door jongeren worden gefilmd, en op internet worden gezet.
Eind maart 2006 lazen we nog zulk een bericht in de pers over een geval
in Antwerpen
Zeven minderjarigen hebben een gehandicapte klasgenoot van 15 in elkaar
geslagen.
De zeven werden voor de jeugdrechter geleid. De herrieschoppers gingen
op klaarlichte dag op de vuist. Hun slachtoffer: een 15-jarige klas- en
schoolgenoot, die voor 66 procent motorisch gehandicapt is. 's Middags
kreeg hij al een eerste rake klap, maar toen hij rond 16 uur van het
Sint-Norbertusinstituut op de Amerikalei naar huis wandelde, namen ze
hem opnieuw onder handen. Ze trokken een jas over zijn hoofd en sloegen
en stampten hem tot bloedens toe. Even leek hij levensgevaarlijk gewond,
maar hij mocht het ziekenhuis nog diezelfde dag verlaten. Intussen
beschikt het parket over aanwijzingen dat het brute geweld door een van
de jongens gefilmd werd met een gsm. ,,Het schijnt een rage te zijn die
uit de VS komt overgewaaid'', reageert directeur Laurent Michielse. ….''
Onder jongeren is 'happy slapping' een rage geworden: anderen aftuigen
voor de camera als een bron van vermaak. Van kattenkwaad tot erger in
cyberspace.
Het bestaat in varianten. Twee jongeren spreken af om beurtelings op
elkaar in te slaan. Of ze pakken een nietsvermoedende voorbijganger aan
en verkopen die een oplawaai. Of het komt 'gewoon' tot een knokpartij
tussen klas- of buurtgenoten. Wat al dat geweld gemeen heeft, is dat er
iemand bij is. Want in een bizar opzicht is het niet helemaal gratuit:
het incident wordt namelijk gefilmd met de gsm. Vervolgens gaat dat
filmpje de klas of de vriendenkring rond, om niet zelden op het internet
te eindigen. Ja, dat is lachen geblazen, natuurlijk. Happy slapping, zo
wordt het verschijnsel wat misleidend genoemd, naar de uitdrukking happy
snapping , foto's maken voor de pret. In dit geval is het: slaan voor de
pret en dat filmen en fotograferen om iedereen in dat plezier te laten
delen.
Jongeren hebben ontdekt dat de mobiele camera, en klein, handig en
makkelijk te gebruiken ding, tal van nieuwe kansen op digitaal vermaak
biedt, al is dat ten koste van anderen. Ze kunnen er ook klasgenoten mee
besluipen die na een feestje hun roes aan het uitslapen zijn. Of een
stelletje dat seks heeft. Of mensen in andere, al dan niet uitgelokte,
genante situaties. En vervolgens gaan de foto's en filmpjes rond als
evenveel bronnen van voyeuristische lol. Het Vlaamse
onderwijstijdschrift Klasse voor Ouders maakte in maart 2006 melding van
wat de 13-jarige Boris overkwam. Klasgenoten hadden hem na de zwemles
met hun mobieltje gefotografeerd terwijl hij bloot onder de douche stond
en de foto op een website gezet, waar iedereen commentaren bij kon
verzinnen. Om Boris te intimideren, stuurden ze hem voortdurend
uitdagende sms-berichtjes, genre 'je bent zeker weer aan het n**k*n met
Nathalie? '…... De gsm-filmpjes zijn een verlengstuk van de virtuele
ruimte. Alleen hebben de mensen die erop staan, wel degelijk echt pijn.
Maar dat betekent niet veel in de harde, concurrentiële wereld waarin de
jongeren opgroeien. Die wereld apprecieert ook alleen maar winnaars en
vindt losers met pijn helemaal niet cool. (Bron : Marc Reynebeau De
Standaard 25/03/2006)
Er lopen drie soorten happy slappers rond in het milieu aldus HBvL
(22/06/2006). Een eerste groep past de klassieke pestmethodes toe
waarbij een voorbijganger het gelag moet betalen. Een andere optie is de
registratie van een klassiek gevecht tussen twee partijen. De laatste
mogelijkheid die kijkers de kans biedt om een duo te zien knokken met
wederzijdse toestemming roept eveneens morele vragen op. Het succes van
happy slapping is te wijten aan een combinatie van technologische
middelen. De meeste jeugdige, slappers wenden de mogelijkheden van hun
mobieltje aan om het web te bestoken met filmpjes. De vertrouwdheid met
het net maakt van een site een uitstekend medium om het kattenkwaad te
vertonen. Soms vloeien de pesterijen over in harde criminaliteit. Een
groepje jongeren mishandelden een mentaal gehandicapte Waal gedurende
enkele weken. De man werd geslagen, vernederd en met kokend water
overgoten. Een mobieltje legde alles vast. De benaming happy slapping
heeft overigens de mosterd gehaald bij de term happy snapping. In
oorsprong zegt de term dat je iemand met een foto betrapt in een
grappige situatie. Snapping is dan foto’s maken voor de pret. Bij happy
slapping is er sprake van misbruik en is er geen wederzijdse instemming
tot het maken en verspreiden van de foto’s of videobeelden.
Ontoelaatbaar pubergedrag wordt door dit soort praktijken ineens heel
erg zichtbaar. Als we de moeite nemen om te gaan kijken, dan zien we dat
jongeren in hun onbezonnenheid heel erge dingen kunnen doen, zonder er
bij na te denken hoe ze anderen daarmee kunnen kwetsen. We schrikken en
wijzen naar de verderfelijke invloed van de moderne mobiele technologie
en Internet natuurlijk. Maar het verschijnsel pesten bestaat natuurlijk
al langer. Pubers hebben altijd dingen gedaan die niet kunnen. Nu komt
er gewoon bij dat ze het filmen met hun GSM en verspreiden en daar
plezier uit halen. Jongeren gebruiken de moderne communicatiemiddelen
voor heel wat goede zaken maar evengoed misbruiken ze die voor heel wat
negatieve dingen. Dat ze daarbij grenzen van fatsoen of de wet
overschrijden is duidelijk: daar zijn het pubers voor. Doordat pubers nu
hun gedrag etaleren op Internet, wordt wel extreem zichtbaar hoe ze zich
onderling gedragen. En bij sommige mensen dringt nu pas door dat ze daar
een antwoord op moeten hebben. De oorzaak van dit gedrag ligt natuurlijk
niet bij de mobiele telefoontjes of Internet: die technologie maakt
slechts duidelijk hoe belangrijk tijdig opvoeden is. De oplossing ligt
dus ook niet in de technologie of bij Internet (hoewel de roep op verbod
op mobieltjes enz. ook weer veel gehoord is deze dagen)
Zo circuleren
diverse filmpjes o.a. uit Japan waarbij schoolmeisjes op straat verrast
worden en men hun slip naar beneden trekt. Als het verraste en
geschrokken meisje haar slip terug heeft opgetrokken is de dader
verdwenen, maar ondertussen is het wel gefilmd met een GSM en worden de
beelden op internet gezet.
Daarbij loopt het slachtoffer wel geen lichamelijke schade op maar de
vernedering is des te groter.. Het is belangrijk is dat volwassenen
kinderen duidelijk maken wat wel en niet kan. Als niemand het ze
vertelt, halen ze het fatsoen niet uit zichzelf.
In Nederland, maar ook in Vlaanderen, duikt een vreemde vorm van
jongerenvertier op: phone slapping. De jongere rukt de mobiele telefoon
van een onbekende uit zijn hand en gooit die op de grond. Hij gaat er
zelfs niet mee aan de haal. Die zinloze daad wordt met een mobiele
telefoon gefilmd en het videofragment wordt naar vrienden doorgestuurd.
Volgens de internetsite www.mediabom.be
is phone slapping een 'hype' dat zich snel zou kunnen verspreiden.
Mediabom heeft twee filmpjes van het vreemde fenomeen on line geplaatst.
Eerder dit jaar dook al de variant happy slapping op. Willekeurige
personen werden toen in elkaar geslagen. Er was helemaal geen
aanleiding. Soms gaat het zelfs verder en wordt het slachtoffer
verkracht en beroofd. (Bron. Gazet Van Antwerpen,15/09/2006)
Wie meer wil weten over het pesten of chanteren via mobiele telefoon kan
daarvoor terecht op de website
http://www.textually.org/picturephoning/ Zelfs Google heeft een
apart zoeksysteem in het leven geroepen om dit soort korte filmpjes op
internet op te sporen
http://video.google.com/
7.5. Commercieel
pesten ?
Een randfenomeen is het pesten door firma’s. Hoewel je het niet echt
pesten kan noemen is het gedrag praktisch idem. Een jongere schrijft
zich zonder er echt over na te denken in voor het verkrijgen van
beltonen of GSM-screensavers. Hij denkt dat hij éénmalig betaalt, maar
heeft zich in werkelijkheid ingeschreven voor een abonnement. De meest
gekende website JAMBA heeft dit probleem. Je kunt ook eenmalig betalen
maar als je niet oplet, laat je je een abonnement aansmeren. Wanneer het
kind het abonnement wil stopzetten, door een sms te sturen met STOP dan
gebeurt er vaak niets en blijven de betalende sms’js binnenstromen.
Sommige kinderen zien zo heel hun zakgeld verdwijnen en vaak is er maar
één oplossing, namelijk van simkaart veranderen.
Hoewel je het niet echt pesten kunt noemen, biedt GSM recent nog meer
toepassingen. Flexispy, een nieuwe commerciële dienst maakt het mogelijk
om het belgedrag van gsmgebruikers te bespioneren. Het Nieuwsblad
(30/03/2006) maakt meteen een toepassing naar het bespioneren van
minnaar of minnares, maar het biedt uiteraard ook mogelijkheden inzake
pesten. Van de ene kant kan iemand zonder medeweten van de ander het
programma op zijn GSM installeren en vervolgens via de website van het
spionagemiddel nagaan naar wie betrokkene allemaal belt, sms’t en zelfs
wat hij/zij zegt of stuurt. Het programma nestelt zich naar verluidt
zeer diep op de GSM, zodat het absoluut onzichtbaar en vooral niet te
verwijderen is. De enige die toegang krijgt tot het programma is de
persoon die de spionagebestanden geïnstalleerd heeft. (
www.flexispy.com ).
Maar het systeem biedt niet alleen een mogelijkheid tot pesten. Ouders
of andere verantwoordelijken kunnen de spyware ook installeren om na te
gaan of een jongere zich bezondigt aan cyberpesten. Via de website kan
bewijsmateriaal ingezameld worden om de pestende jongeren te betrappen.
7.6. Cyberpesten
met Skype
Met het programma Skype ( www.skype.com
) kun je via een microfoon aangesloten op een computer bellen en direct
online spreken met iedereen die ook op zijn computer Skype geïnstalleerd
heeft. Skype is software waarmee men op internet met elkaar kan
telefoneren. Installeer Skype, sluit een microfoon aan op de pc en je
kunt direct contact opnemen met andere gebruikers van Skype. Het
bijzondere vergeleken met andere technieken voor internetbellen is dat
Skype direct werkt. Skype weet door de verdedigingslinies (firewalls)
van routers en bedrijfsnetwerken te glippen. Aangezien Skype dezelfde
denkbeeldige deurtjes ('poorten') gebruikt als Internet Explorer en
Firefox, kunnen deze niet door systeembeheerders worden gesloten. Het
programma heeft veel succes want je belt gewoon gratis naar iedereen
over de hele wereld, tenminste als je over een snelle verbinding met
adsl of kabel beschikt. Het werkt op dezelfde manier als gewoon
telefoneren alleen is er dit verschil dat het via je computer gebeurt.
Meestal belt men naar bekenden, maar je kunt via het programma ook op
zoek gaan naar gelijkgezinden in binnen –en buitenland en zo converseren
met totaal onbekenden. Het is vrij eenvoudig om een anoniem of
onbestaand profiel met fictieve namen aan te maken zodat de opgebelde
absoluut niet weet wie er aan de andere kant aan de lijn is. Onderzoek
in Nederland door de Kinderconsument (
www.kinderconsument.nl )
toont aan dat ook jongeren Skype gaan gebruiken om te pesten en dit ter
vervanging van GSM. Bij GSM zijn er immers kosten.
Het kan dat u of uw kind een Skype telefoonoproep krijgt van een totaal
onbekende die meteen aan het schelden is, of u of uw kind wil chanteren.
Volgens de Kinderconsument zijn er al diverse verhalen van misbruik
bekend. Nochtans biedt Skype biedt technische mogelijkheden om te
voorkomen dat een onbekende u belt door alleen door u of door uw
kinderen geselecteerde mensen aan te duiden die u kunnen bellen. Op
Skype zelf vind je een Nederlandstalige handleiding op:
http://web.skype.com/help_userguide.nl.html
Bij ‘Uw profiel en Contactpersonen’ vind je de manieren om
contactpersonen te selecteren en ongewenste telefoons te vermijden.
Skype is een prachtig programma om goedkoop te bellen, maar goed en
kwaad liggen op internet vaak vlak bij elkaar. Onlangs is in Nederland
een maatregel ingevoerd om bij gevaarsituaties of bij verdachtmakingen
telefoongesprekken te registreren. Het veelgebruikte babbelprogramma
Skype blijkt zich nu te onttrekken aan de veelverfoeide bewaarplicht
voor telecomgegevens, die in de Nederlandse wet werd opgenomen. Als we
dat gemakshalve als 'goed' beschouwen dan is 'slecht' toch zeker dat
Skype nu ook uitstekend bruikbaar lijkt voor aanvallen op websites of om
misdadig telefoonverkeer te ontwikkelen, of om te gaan pesten omdat de
telefoongesprekken niet te registreren vallen. Hoewel het bedrijf Skype
de software in roulatie brengt, speelt het geen rol bij de
totstandkoming van gesprekken. Zelfs als voor Skype een bewaarplicht zou
gelden, dan nog zouden er geen gegevens zijn om te bewaren. De makers
van Kazaa hebben Skype verzonnen, en het is niet toevallig dat de twee
op vergelijkbare wijze werken: verbindingen worden gelegd tussen
gebruikers onderling, zonder tussenkomst van een centrale server. In
jargon heet dat peer to peer, oftewel p2p. En het is dit belangrijke
detail dat gesprekken via Skype ontraceerbaar maakt (Nrc Handelsblad
01/02/2006)