|
Algemeen
Inleiding
Wat is pesten
Wat is digitaal pesten
Vormen van cyberpesten
Profiel van de dader
Profiel van het slachtoffer
Gevolgen van cyberpesten
Wat maakt cyberpesten zo populair
Onderzoeksgegevens
Preventie
en begeleiding
Hoe als hulpverlener helpen
Beschermen tegen cyberpesten
Cyberpesten en school
Volwassenen
Cyberpesten op het werk
Cyberstalken
Leerkrachten cyberpesten
Educatief materiaal
Info over bestaand materiaal
Zelf ontwikkeld materiaal
Aanverwante onderwerpen
Andere internetgevaren
Gevaar van spelletjes
Links naar andere
websites
Nederlandstalig
Engelstalig
Divers
Contact
Zoeken op deze site
Discussieforum
Cyberpesten en media(blog)
Disclaimer & copyrights
© Gerard Gielen Hasselt |
Cyberstalken
1.
Stalken in het algemeen
15.352 aangiften van stalking Vorig jaar hebben 15.352 Belgen aangifte
van stalking gedaan bij de politie. Een recordaantal, dat liefst zeven
keer hoger ligt dan in 2000. Dat blijkt uit cijfers van de federale
politie. “Mensen zijn een stuk mondiger geworden en trekken sneller aan
de alarmbel”, zegt criminologe Anne Groenen van de KU Leuven. Belaging
of stalking - het stelselmatig lastigvallen van een persoon door hem of
haar te achtervolgen of zelfs te bedreigen - is in ons land bij wet
verboden. Stalking kan enkel worden vervolgd na een klacht van de
benadeelde partij. Vorig jaar noteerden de politiediensten in ons land
15.352 aangiften van stalking. Vijf jaar geleden waren er dat amper
2.048. Eén klacht op de vijf eindigt daarbij voor de rechtbank. Het zijn
vooral partners, verwikkeld in een vechtscheiding, die een klacht
indienen. “Daarbij valt op dat een kwart van de stalkers fysiek geweld
gebruikt”, zegt criminologe Anne Groenen. “Het is daarom belangrijk dat
politieagenten zo snel mogelijk een delict vaststellen.” De criminologe
ontwikkelde daarvoor een model dat aan de hand van vijf factoren het
risico op fysiek geweld door de stalker voorspelt. Het model blijkt
veelbelovend en er zijn nu al plannen om het te integreren in de
opleidingen van de federale politie. Op 21 september 2006 werd een
nieuwe website www.stopstalking.be voorgesteld waarop slachtoffers
online-informatie kunnen raadplegen en opvragen. (Bron GVA 19/09/2006)
Internet is een afspiegeling van de samenleving, de goede en de slechte
kanten. Waar eerst de nadruk ligt op de positieve contacten die het
nieuwe medium mogelijk maakt, wordt ook de keerzijde daarvan steeds
duidelijk.
Ook in de bedrijfswereld heeft het cyberpesten intrede gedaan.
Ongewenste emails, spam is daarvan een duidelijk en bekend voorbeeld
maar ook het hardere pesten via internet of telefoon heeft in de
bedrijven intrede gedaan, temeer omdat vele daders en slachtoffers
voortdurend met de computer werken. Er zijn diverse redenen waarom
iemand op de werkvloer begint te cyberpesten. De dader is ontevreden met
zijn chef, met een collega of een ondergeschikte. Iemand heeft voor zijn
of haar neus een promotie weggekaapt of kreeg niet de gevraagde
vakantieperiode of vrije dag. De manieren waarop er in het bedrijf
gecyberpest worden zijn idem als bij kinderen en jongeren.
Men stuurt haatemails via een anoniem emailadres, men post boodschappen
op internet omtrent de betrokkene. In een typisch pestgeval wordt een
man afgewezen door een vrouwelijke collega waar hij al maanden op
verliefd is. De dame kent absoluut niets van internet en computers. Op
een dag melden zich diverse seksgeobsedeerde mannen aan haar deur en
wordt onophoudelijk opgebeld met oneerbare voorstellen. De afgewezen man
had er niets beter op gevonden dan de identiteit van het slachtoffer op
internet aan te nemen en daar openlijk in erotische chatgroepen te
solliciteren naar seksuele activiteiten. Hij gaf daarbij haar naam,
adres en telefoonnummer door.
De vrouw had geen flauw benul van hoe haar informatie op het internet
was gekomen en het kostte haar veel moeite om de informatie te laten
verwijderen. Er was wel een vermoeden dat de afgewezen man de dader was,
maar omdat de gegevens anoniem via het bedrijfsnetwerk gepost waren, kon
men niets bewijzen. De man ging vrijuit maar liep later toch tegen de
lamp omdat hij haar ook via anonieme sms’jes begon te stalken. Wanneer
iemand een slachtoffer dermate onophoudelijk lastig begint te vallen dat
het slachtoffer geen behoorlijk leven meer kan leiden spreekt men over
cyberstalken. Het gaat dan over langdurig bedreigen en treiteren van een
slachtoffer via de middelen die je op internet of via GSM ter
beschikking staan. Cyberstalking kan flink ingrijpen in het leven van de
internetter.
Marie, een dertigjarige vrouw, die alleen woont in een klein appartement
en werkt als typiste, meldt zich bij u aan om hulp te vragen. Ze is
bezorgd en zeer aangedaan door enkele recente gebeurtenissen in haar
leven. Haar ex-partner, Fred, van wie ze drie maanden gescheiden is,
liet verschillende boodschappen achter op haar telefoon met de vraag om
‘over hun relatie te praten’. Ze koos ervoor om zijn telefoontjes niet
te beantwoorden, omdat ze niets meer met hem te maken wou hebben. De
eerste berichten waren nog vriendelijk, maar de laatste berichten
klonken steeds bozer en ongeduldiger. Fred hield vol dat ze nog steeds
een koppel waren en de boodschappen bevatten nogal bedreigende taal, wat
Marie zeer beangstigde. Marie ontdekte ook dat Fred een website onder
haar naam had ontwikkeld, met hierop nogal intieme, expliciete foto’s
van haar. De foto’s zijn voorzien van commentaar, verwijzend naar de
fantastische tijden die ze samen beleefden. Hij stuurde het webadres
door naar een aantal van haar vrienden en collega’s.
Anne, een jonge kinesitherapeute meldt zich bij u aan om hulp te zoeken.
Ze is bezorgd en zeer aangedaan door enkele recente gebeurtenissen in
haar leven. Aansluitend op het einde van zijn behandeling drie maanden
geleden, is een mannelijke patiënt, Alan, gestart met een patroon van
ongewenste communicatie. Eerst begon hij haar te contacteren op haar
werkplaats, waarbij hij herhaaldelijk boodschappen achterliet. Een maand
geleden heeft hij haar thuis elke nacht meermaals gebeld. Ze wist niet
hoe hij haar nummer had kunnen verkrijgen en ze begon schrik te krijgen.
Al snel weigerde ze met hem te spreken en verbond ze haar
telefoontoestel met een antwoordapparaat. De laatste twee weken vatte
Alan post op het trottoir van haar huis en liet hij zeer expliciete
boodschappen achter op haar auto. Sommige berichten toonden tekeningen
van erotische scènes. In die berichten liet hij verstaan dat hij de
scènes met haar zou willen beleven. Verontrust trok ze bij haar zuster
in om van hem verlost te geraken. Binnen de drie dagen spoorde Alan haar
echter op en hij hangt nu rond in de buurt van het appartement van haar
zuster.
Mensen kunnen gestalkt worden door hun ex-partners, door andere mensen
die zij kennen, zoals kennissen of collega’s, of door onbekenden.
Stalking door ex-partners komt het meeste voor. Deze stalkers willen
meestal de relatie met hun ex-partner herstellen of wraak nemen omdat ze
afgewezen werden. Ook een combinatie van beide motieven is mogelijk.
Partners die van nature uit controlerend of jaloers zijn, zijn het meest
geneigd om stalkinggedragingen te stellen. Het komt echter eveneens voor
bij mensen die naïef zijn en weinig relationele vaardigheden hebben.
Sommige kennissen, of zelfs onbekenden, stalken met het doel een intieme
relatie aan te gaan terwijl er voordien niet eens sprake was van enige
vorm van relatie. Een aantal van deze stalkers slaagt er gewoon niet in
een relatie op te starten met iemand en hebben geen idee hoe men dit
normaal aanpakt. Anderen lijden aan ernstige mentale stoornissen die
ervoor zorgen dat zij, ondanks alle bewijzen van het tegendeel, er
stellig van overtuigd zijn dat er al een relatie is of dat die relatie
voorbestemd is om te bestaan.
Sommige kennissen of onbekenden stalken om een bepaalde situatie te
bekomen of om wraak te nemen voor een reële of gepercipieerde afwijzing
of leed dat hen werd aangedaan.
Sommige onbekenden stalken in de aanleidingsfase van een seksuele
aanranding. Dergelijke stalkers zijn echter zeldzaam en het slachtoffer
is zich in deze gevallen vaak niet bewust van het feit dat iemand hen
stalkt.
Wat onderscheidt stalking van ‘normaal’ gedrag?
In een poging om een relatie aan te gaan, aanvaarden de meeste mensen
een ‘neen’ nadat hen meermaals duidelijk werd gemaakt dat de ander niet
geïnteresseerd is. Wanneer men zich hier echter niet bij kan neerleggen,
ontstaat een risico voor stalking.
Bij een relatiebreuk is het niet ongewoon dat de afgewezen partner erg
overstuur is. Na een dergelijke afwijzing zal men vaak proberen om het
contact te herstellen of om de ex-partner ervan te overtuigen om de
relatie nog een kans te geven. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat
de meeste mensen, hetzij vaak met tegenzin, in bepaalde mate toch kunnen
aanvaarden dat de relatie voorbij is, en dat dit meestal gebeurt binnen
ongeveer twee weken. Als men na deze periode blijft proberen met de
ex-partner in contact te komen, terwijl deze duidelijk heeft meegegeven
dit niet te willen, dan komt men in het terrein van wat stalking wordt
genoemd.
Stalkinggedragingen veroorzaken, al dan niet gewild, spanning of zelfs
angst bij het slachtoffer. Dit onderscheidt stalkinggedrag van normale
menselijke interacties.
Ten slotte onderscheidt stalking zich ook van normaal gedrag door het
feit dat het zeer lang, maanden, jaren en soms zelfs langer, kan
aanhouden
(Bron :
http://www.law.kuleuven.be/stopstalking/ )
2.Enkele casussen van cyberstalken
Ruim één-derde van de stille aanbidders en verliefde ex-minnaars vallen
hun object van begeerte momenteel lastig via de digitale snelweg, zo
blijkt uit een onderzoek van de Technische Universiteit van Darmstadt
(Duitsland). Voor dit onderzoek zijn vijfhonderd slachtoffers en ruim
tachtig daders ondervraagd. Het merendeel van de daders zegt meerdere
malen per dag contact op te nemen met zijn slachtoffer en hiervoor
vooral gebruik te maken van e-mails en sms-jes. De slachtoffers,
merendeels vrouwelijk, werden gemiddeld zo'n anderhalf jaar door de
stalkers lastiggevallen. (
http://www.tweakers.net/ )
Carrie_, twee jaar lang fanatiek chatter van de internetgemeenschap
www.Focus-In.nl krijgt twee
maanden geleden ineens te maken met een internetstalker. Carrie_: "voor
die tijd was het gewoon gezellig, mensen kwamen ook bij mij over de
vloer. En 8 weken geleden begon het ineens. Ik werd via privé-berichten
in de box ineens constant uit gemaakt voor 'hoer', en er werden dagen
teruggeteld; aan het einde daarvan zou ik niet meer leven. Elke keer,
die persoon zit gewoon op me te wachten. Toen ik foto's via mijn mail
binnenhaalde heeft die persoon ook met een virus de controle gekregen
over mijn computer, met al mijn passwords. Toen werd het nog erger: de
stalker logt onder mijn naam in - op de plaatsen waar ik vaak kom - en
begint belachelijk te doen en vrienden virussen toe te sturen. Komt
zelfs in mijn MSN Messenger (een soort privé-chatprogramma; red) als
mijn dochter binnen, terwijl die achter me staat."
R., chatter bij de site www.homo.nl, overkomt vergelijkbare ellende:
"het begint in de chatbox van homo.nl, daarin kletsen zowel mijn vriend
als ik, gewoon om vriendschappen op te doen. Maar er zit blijkbaar ook
een homohater, die zichzelf 'Krullie' noemt. Die probeert onder een
andere naam een afspraak met je te maken, en dan tegelijkertijd te
dreigen dat ie je kop gaat inslaan. Ook persoonlijk. Later kreeg ik ook
vele hatelijke e-mailtjes van die persoon."
Twee jaar cel voor stalkende ex-prostituee
Het hof van beroep in Gent heeft de 31-jarige Turkse Gulay K.
veroordeeld tot twee jaar cel omdat zij haar tandarts, haar advocaat en
een Gentse onderzoeksrechter had gestalkt. Voor de correctionele
rechtbank had de ex-prostituee al dezelfde straf gekregen. De vrouw
begon haar tandarts lastig te vallen nadat de man haar wijsheidstand had
behandeld. Ze belde hem onophoudelijk. Na de tandarts richtte ze haar
pijlen op een Brugse advocaat. Uiteindelijk werd ze aangehouden. Na haar
vrijlating begon K. evenwel de onderzoeksrechter te stalken.
(Het Nieuwsblad 12/10/2005)
´Badmuts´ cel in voor stalken buurvrouw. Almelo - De 38-jarige Ferdi D.
uit Goor, alias ´de badmuts´, is gisteren door de rechtbank in Almelo
veroordeeld tot 24 maanden celstraf waarvan acht voorwaardelijk voor het
stalken van zijn overbuurvrouw. De man, die vanwege zijn kalende hoofd
plaatselijk als ´de badmuts´ bekend staat, belde zijn slachtoffer soms
vele tientallen malen op een dag, filmde haar en doorzocht haar
afvalzakken, waarbij hij er vandoor ging met haar weggegooide slipje.
Maar het waren vooral de bedreigende anonieme sms-jes met teksten als
´ik steekje auto in de brand als je niet met me uitgaat´, die de rechter
zwaar veroordeelde. D. moet het slachtoffer meer dan duizend euro
schadevergoeding betalen. Nadat de politie de Gorenaar via zijn
telefoontje had opgespoord, werd bij huiszoeking kinderporno in zijn
computer ontdekt. Ook het slipje werd teruggevonden, terwijl videobanden
werden aangetroffen met beelden van vrouwen en kinderen bij hem uit de
buurt. Vanuit een stoel in de slaapkamer, gericht op het huis van de
overbuurvrouw, begluurde hij zijn slachtoffer veelvuldig.
(
http://www.stadsomroeparnhem.nl/ 11/02/2004)
Vrouw stalkt politiediensten en verzint overvallen. De raadkamer in
Brugge heeft dinsdag de aanhouding van een 19-jarige vrouw uit
Blankenberge, Christl D. , met een maand verlengd. De vrouw werd het
voorbije weekend andermaal opgepakt nadat ze zich volgens het Brugse
parket schuldig maakte aan het telefonisch stalken van diverse
politiediensten. De 19-jarige vrouw is geen onbekende voor het parket.
Ze telefoneert volgens het parket regelmatig naar de politie en vertelt
er verzinsels over ongevallen, overvallen, aanrandingen, enz. Ze zou
erop kicken als de politie in actie komt. In het verleden werd ze al
diverse keren opgepakt en aangehouden maar bij haar vrijlating begint ze
onmiddellijk opnieuw. Met haar arrestatie hoopt het Brugse gerecht dat
de politiediensten opnieuw een periode hun energie in het echte werk
kunnen steken. De vrouw gebruikt voor haar oproepen diverse
betaalkaarten. Ze belt meestal anoniem en maakt het de politie daardoor
moeilijker om haar te vinden. (Gazet van Antwerpen, 13/09/05)
Specialiste in informatica stalkte. De rechtbank van het Engelse
Leicester heeft vrijdag een specialiste in informatica die met
volharding een schat aan middelen had ingezet om een ex-lief te stalken
verboden in de toekomst nog in zijn buurt te komen. De 36-jarige Annie
Debnath had een one night stand met de 31-jarige Chay Ankers, toen de
twee nog collega's waren. Maar zij bleef niet in zijn gunst staan en
ontplooide een reeks activiteiten om de man duidelijk te maken dat ze
dit niet kon appreciëren. Zo achtervolgde de vrouw Ankers tot in
Venezuela, waar hij op vakantie was met zijn nieuw lief. Zij betaalde
hackers om de man, zijn vrienden en collega's met beledigende mails te
bestoken. Ook stuurde zij aan alle medewerkers van het bedrijf waarvoor
Ankers werkte een mailtje waarin ze hem ervan beschuldigde haar te
stalken. Ze brak daarbij zelf in in de computer van haar ex-minnaar.
Tenslotte schreef Annie "haar" Chay in op diverse internetsites, onder
meer van gevangen zittende homo's, met pornografische brieven als
resultaat. De rechtbank bespaarde Annie Debnath de gevangenis, op grond
van haar mentale kwetsbaarheid. (HBvL 28/01/2005)
Inge Moerenhout wordt al vier maanden met wansmakelijke SMS-berichten
(korte tekstberichten op gsm-scherm) gestalkt. De politie heeft nog niet
kunnen achterhalen wie de dader is.
«Inge ontvangt al vier maanden degoutante SMS-berichten,» zegt
echtgenoot Patrick Castelain. «Tijdens de laatste drie weken is het wat
verminderd, maar er zijn dagen dat ze 3 tot 4 SMS-berichtjes ontvangt.
De verzender doet haar oneerbare voorstellen. Ook stalkt hij Inge
regelmatig via de telefoon. Dan neemt ze op en legt de stalker
onmiddellijk neer. Soms hoor je gelach op de achtergrond. Eén keer
hoorde ze iemand praten. Aan het accent te horen, vermoeden we dat het
om een Limburger gaat. Het nummer van de stalker verschijnt nooit op
haar gsm-scherm en dat is ook het grote probleem voor de politie.» De
VT4- en TMF-presentatrice diende klacht in bij de politie, maar die
staat machteloos. Jean-Luc Van Kerckhoven van Proximus weet dat stalking
via SMS-berichten nog nieuw is: «Onze klachtendienst krijgt hoogst
uitzonderlijk hier meldingen over. De daders kunnen we normaal via de
factuur lokaliseren, maar als ze het versturen via het internet weer
niet. De politie kan bij ons wel de data komen nakijken en zo het nummer
van de internetaansluiting ontdekken. Maar ook dan is het nog niet zeker
of degene met de internetaansluiting weet wie er allemaal surft op zijn
rekening.»Ook voor Thierry Bouckaert van Mobistar is SMS-stalking een
betrekkelijk nieuw fenomeen: «Sinds onze oprichting in 1996 kregen we
nog maar 10 klachten van mensen die via SMS-berichten gestalkt worden.»
Stalken met telefoontjes kan tegenwoordig ook al zonder onmiddellijk
geïdentificeerd te worden: «Vele klanten vragen een Clip and
Clear-systeem aan voor hun gsm-toestel. Hierdoor krijgt de ontvanger van
een telefoontje van een Clip and Clear-gebruiker nooit zijn gsm-nummer
op zijn scherm.» (HBvL, 13/07/2000)
Postbode stuurt vrouwen seks-sms’jes. De Tongerse strafrechter heeft een
postbode uit Maaseik veroordeeld tot een jaar cel met volledig uitstel
omdat hij twee vrouwen bestookte met seksueel getinte sms’jes. Een van
de slachtoffers was een vrouw die in de omgeving van de man woonde.
Vanaf oktober 2001 kreeg ze plots talloze sms’jes per dag waaruit ze kon
afleiden dat de afzender haar vaak bespiedde en achtervolgde. Zo werd
beschreven waar ze zich bevond en welke kleding ze droeg. Ze kwam
erachter dat het haar postbode was, die via een telefoonfactuur aan haar
gsm-nummer was geraakt. De postbode moet de dame 2750 euro
schadevergoeding betalen. Hij noemde de berichten een uit de hand
gelopen spel, maar volgens de rechter ziet hij ‘het ontoelaatbare van
zijn handelen’ niet in. (HBvL 9/12/2005)
Stalker krijgt vijf maanden. Hoe geraffineerd cyberstalkers te werk
kunnen gaan, bleek in mei 2002 toen de Amerikaan David Cruz in Engeland
werd opgepakt. Hij gebruikte vijf verschillende telefoonlijnen om zijn
slachtoffers te bestoken met intimiderende mails. Cruz werkte volgens de
politie met een vijfstappenplan: ''Alles was gepland en uitgekiend.''
Zijn computer was afgeschermd met een wachtwoord en al zijn dossiers
bevonden zich in gecodeerde systemen. Cruz verzond tientallen, vaak
expliciet seksuele mails per dag. De vader van een ex-vriendin ontving
pornoafbeeldingen waarin het hoofd van zijn dochter was gemonteerd. Van
een andere vrouw plaatste hij persoonlijke informatie op een website
waar hoerenlopers ervaringen uitwisselen. De pagina werd op één dag
zevenhonderd keer bezocht. Cruz nam onder een schuilnaam ook deel aan
chatsessies, waarin hij privé-informatie van slachtoffers deelde met
anderen. Toen een vrouw aangifte tegen hem deed, diende hij een
tegenaanklacht in omdat zij hem bestookt zou hebben met expliciete
mails. De man bleek echter te hebben ingebroken in haar emailaccount en
had de berichten zelf geschreven. Cruz werd veroordeeld tot vijf maanden
cel. (Het Parool, 18/03/2006)
Anatolij, een schuilnaam, wil graag verder met haar leven, 'ook al zal
ik nooit meer iemand vertrouwen'. Want haar leven is vertrapt en
stukgemaakt. Soms stuurt haar ex-vriend haar wel 85 mails per dag. Ze
deed aangifte, maar de politie vond de zaak niet ernstig genoeg.
De politie kon ook weinig betekenen voor 'Kim', want zij heeft geen idee
door wie haar cyberstalker is. Een onbekende verspreidt valse roddels
over haar, bijvoorbeeld dat ze in een pornozaak werkt. Sinds kort wordt
ze ook overspoeld met ongevraagde e-mails.
Een Duitse man moet brommen in de cel nadat hij een seksfilm van zijn
ex-vriendin op het internet had gezet. Ferdinand Holzl uit Marburg had
het telefoonnummer en het adres van zijn ex erbij gezet.
De man moet achttien maanden de cel in en zal ook een boete van 35.000
euro moeten betalen.
De 43-jarige vrouw werd maandenlang opgezadeld met telefoontjes van
geïnteresseerde klanten.
De film van het koppel dook wereldwijd op verschillende pornosites op,
en kon daar gratis bekeken worden. Volgens de rechter is het technisch
onmogelijk om de film van het net te halen. Het was de allereerste keer
in de Duitse geschiedenis dat een rechter uitspraak deed in zulke zaak.
(onbekende bron)
In een e-mail wordt de uitbater van café Kosmic op de Vlasmarkt in Gent
beschuldigd van verkrachting van een van zijn klanten. ,,Ik heb nochtans
niets misdaan'', zegt de man, die een klacht gaat indienen tegen
onbekenden. “Lieve vriend(in). Mag ik even uw aandacht want dit is de
realiteit in uw eigen stad en wij staan machteloos. In de week voor
oudejaar is een vriendin van mij verkracht door de baas van de Kosmic.
Hij voerde haar dronken en sleurde haar bij het buitengaan het keldergat
binnen waarna hij zich aan haar vergreep. “ Via een zogeheten
kettingmail is deze boodschap de voorbije dagen in honderden e-mailboxen
in heel België terechtgekomen. Volgens het Gentse parket is het
onderzoek nog altijd bezig. Elk oordeel over schuld of onschuld is op
dit moment dan ook voorbarig. (De Standaard 18/01/2006)
Hackende agent solfert ex-vriendin met bronstige mannen op. Een
politieagent uit New York heeft de email account van een vrouw gehackt
en in haar naam 70 mannen gecontacteerd die ingeschreven stonden op een
datingsite. Minstens twintig van hen gingen op de uitnodiging in en
stonden effectief voor haar deur. De 28-jarige Valentine leerde de vrouw
in november kennen via www.Match.com
, een toevluchtsoord voor singles die uitgekeken zijn op het
vrijgezellenbestaan. Langer dan zes weken zou hun geflirt niet duren,
maar het was genoeg om de stoppen van Valentine (what's in a name?) te
doen doorslaan. Hij brak binnen in haar account en stuurde een e-mail
naar zichzelf, waarin hij zogezegd bedreigd werd door haar vrienden.
"Plots duiken we op uit de bosjes en zullen we je de schedel inslaan",
stond er te lezen. Hij stuurde in haar naam ook verschillende
romantische boodschappen naar 70 mannen die wanhopig op zoek waren naar
de liefde van hun leven. Geen wonder dus dat er daarvan minstens twintig
de moeite deden om op hun paasbest naar het huis van de vrouw af te
zakken. Valentine zelf ziet niet in wat hij misgedaan heeft. "Mijn
cliënt is gechoqueerd dat hij als een misdadiger veroordeeld wordt",
vertelt zijn advocaat. De man, die het politieteam vier jaar geleden
vervoegde, wordt onder meer beschuldigd van hacking en stalking. Hij
werd voorwaardelijk vrijgelaten, maar moet zich op 20 april opnieuw in
het gerechtsgebouw melden. (Bron : Het Laatste nieuws, 04/04/2006)
Stalkster van soapactrice wordt geïnterneerd. De correctionele rechtbank
van Antwerpen heeft dinsdagmorgen de internering van een Marokkaanse
vrouw (26) bevolen die jarenlang, dag en nacht, haar overbuurvrouw,
Wittekerke-actrice Veerle Desimpelaere (30), stalkte. De vrouw schakelde
zelfs haar zus, broer en ex-man in bij het lastig vallen van de actrice
en haar familie. De ex-man van de stalkster kreeg een voorwaardelijke
celstraf van zes maanden voor zijn aandeel in de pesterijen. De zus
kreeg opschorting van straf. De broer van de Marokkaanse vrouw werd
vrijgesproken. De drie veroordeelden moeten samen eveneens een
schadevergoeding betalen van ongeveer 15.000 euro aan de actrice en haar
belaagde omgeving. Die hadden eerder een vijfvoud van 75.000 euro
geëist.
De actrice en haar partner zouden immers maandenlang in angst geleefd
hebben. De feiten begonnen rond oktober 2003 met relatief onschuldige
brieven aan het adres van Desimpelaere, maar veranderden al snel in
regelrechte scheldtirades en doodsbedreigingen via onder meer telefoon,
sms en e-mail. De Marokkaanse vrouw zou gevoelens hebben voor haar
overbuurvrouw Desimpelaere, vooral bekend door haar rol als Zoë in de
VTM-serie Wittekerke, maar die bleven onbeantwoord.
De pesterijen ontaardden gaandeweg in het besmeuren van de voorgevel van
de actrice en het beschadigen van enkele auto's die voor haar deur
geparkeerd stonden. Toen de stalkster in juni 2005 een eerste maal in de
gevangenis belandde voor belaging, beval ze haar jongere zus Hajar F.M.
om de actrice, haar vriendinnen en zelfs haar ouders lastig te vallen.
Haar ex-man was vooral verantwoordelijk voor het toebrengen van de
materiële beschadigingen. Hij zou gehandeld hebben in de hoop zijn
ex-vrouw terug voor zich te winnen en zo zijn gezin te herenigen. Toen
de Marokkaanse vrouw na haar verblijf in de gevangenis onder strikte
voorwaarden werd vrijgelaten, begon ze de actrice onmiddellijk opnieuw
te stalken. Tot haar tweede aanhouding in oktober 2005. Zelfs vanuit de
gevangenis bleef ze toen anonieme dreigtelefoontjes plegen. De rechter
oordeelde dinsdag dat er sprake is van een ziekelijke aard van belaging.
De psychiater die de Marokkaanse vrouw onderzocht sprak van 'erotomane
stalking', wat betekent dat de stalkster zich laat leiden door het
gevoel 'als ik je niet kan krijgen, dan niemand.' (belga) (Bron : Het
Laatste nieuws, 04/04/2006)
Solidaire stalkers. Dienen Belgen tegenwoordig niet te makkelijk een
klacht wegens stalking in ? De vraag dringt zich op nu bekend raakte dat
de politie in 2005 zomaar even 21.575 meldingen van stalking kreeg of
een bijna vervijfvoudiging vergeleken met 2000. “In dat spectaculaire
cijfer zitten inderdaad misbruiken” zegt criminologe Anne Groenen, die
gespecialiseerd is in stalking. “Bij vechtscheidingen is het zelfs een
trend geworden om een klacht wegens stalking als wapen te gebruiken” (…)
“Stalking gebeurt vaker dan enkele jaren geleden”, aldus
Groenen.”Dankzij de huidige technologie waarbij men via het internet
gratis en anonieme sms’jes en e-mails kan versturen was het nooit zo
gemakkelijk om iemand te stalken. Er bestaan tegenwoordig zelfs
websites, waarbij stalkers hun diensten aan ‘collega’s’ aanbieden, er zo
elkaars slachtoffer bestoken als de ene stalker even op vakantie gaat.
(Het Laatste nieuws, 29/03/2007)
Bovenstaande krantenberichtjes maken deel uit van een groot aantal
berichten die de afgelopen maanden de pagina’s van verschillende
(regionale) dagbladen hebben gevuld. De bijbehorende artikelen laten
zien dat cyberstalking , een tot nu toe vrij onbekend fenomeen, ook in
Vlaanderen en Nederland steeds vaker voorkomt. De laatste jaren is het
fenomeen stalking steeds meer in de belangstelling gekomen. Stalking is
het willens en wetens herhaaldelijk lastigvallen en achtervolgen van een
persoon zodanig dat deze vreest voor zijn eigen veiligheid. In de
Nederlandse literatuur wordt stalking ook aangeduid met de term
‘belaging’.
3.
Enkele achtergronden
Cyberstalking rukt op. Internet en de nieuwste mobiele snufjes bieden
ongekende mogelijkheden om anderen digitaal dwars te zitten. Jack
Kantelberg van het Centraal Meldpunt Stop Stalking, een
vrijwilligersorganisatie die hulp verleent aan slachtoffers en daders,
schat dat elk jaar in Nederland twintigduizend personen gestalkt worden.
Vrouwen, ouderen en kinderen maken de meeste kans om slachtoffer te
worden. De daders zijn in negen van de tien gevallen mannen. Het zijn
zeer ruwe cijfers, want cyberstalking is een betrekkelijk nieuw fenomeen
en lang niet altijd wordt aangifte gedaan.
Jack
Kantelberg van Centraal Meldpunt Stop Staking kent de klachten: "er zijn
geen nauwkeurige data over cyberstalking, maar ik weet zeker dat het
steeds vaker voorkomt. Simpelweg omdat er steeds meer internetters
komen. Ik meen zelfs te kunnen zeggen dat stalking via internet en SMS
de helft is van het aantal stalkingsgevallen. Het is ook gemakkelijk om
anoniem te blijven, en dat is belangrijk, want de meeste stalkers komen
nog altijd uit je directe omgeving." Ook Thomas de Konink,
mede-oprichter van community Focus-In, geeft aan dat dit destructieve
gedrag een belangrijkere rol lijkt te gaan spelen: "als je het over een
aantal jaren bekijkt, dan is cyberstalking inderdaad meer een item
geworden. En ook venijniger, vroeger was er nog wel eens iemand die liep
te schelden, maar dat was het dan. Nu gaat het soms veel verder."
Uiteraard grijpt cyberstalking ook meer in het leven van een persoon in,
naarmate die intensief van het medium internet gebruik maakt. Als
bijvoorbeeld je kind van 9 jaar oud op internet voor seks wordt
aangeboden, gepubliceerd compleet met telefoonnummer, - zoals enkele
jaren geleden gebeurde - heeft iedereen daar last van. Maar
scheldkanonnades in je mailbox zijn bedreigender voor iemand die elke
dag met van dat communicatiemiddel werkt, dan voor iemand die zijn
computer slechts één keer in de maand aan zet. Met de volwassenwording
van het internet neemt zo niet alleen de kwantiteit maar ook de impact
van internetbedreiging toe. (
www.onlijn.nl )
Kantelberg noemt cyberstalking 'een probleem dat het meest voorkomt en
de minste aandacht krijgt'. Hij denkt dat zeker eenderde van alle
stalkers tegenwoordig gebruik maakt van internet. In ongeveer tien
procent van de gevallen bedienen ze zich volgens hem uitsluitend van
digitale communicatiemiddelen. Het getreiter begint vaak met
e-mailbombardementen. Met een simpele klik op de knop worden bedreigende
en intimiderende boodschappen verstuurd. Soms worden daarbij speciale
programma's gebruikt, zodat de dader niet zelf achter de pc plaats hoeft
te nemen. Zodra de afzender wordt geblokkeerd, kunnen vrienden, familie
of collega's bestookt worden met roddels over het slachtoffer.
Discussiegroepen of andere digitale 'prikborden' lenen zich bij uitstek
voor het plaatsen van kwetsende opmerkingen, al dan niet met vermelding
van het mailadres van het slachtoffer.
Ook kan de dader zich als slachtoffer voordoen en in zijn of haar plaats
beledigende berichten sturen. Nog veel erger wordt het als de
cyberstalker er in is geslaagd een spionageprogramma, een zogeheten
Trojaans paard, te installeren op de computer van het slachtoffer. Zodra
de belager in het bezit is van loginnamen en wachtwoorden van zijn
slachtoffer is de ellende helemaal niet meer te overzien. Vaak wordt
aangenomen dat intimidaties en pesterijen via internet minder ernstig
zijn dan gevallen waarbij sprake is van fysiek contact. Maar volgens
stalkingdeskundigen is dat een misvatting. Veel potentiële 'gewone'
stalkers schrikken er uiteindelijk toch voor terug om hun slachtoffers
persoonlijk of telefonisch te benaderen. Zodra ze achter de computer
kruipen, wordt die drempel veel lager. Met de grote hoeveelheid
informatie die van het web geplukt kan worden, krijgt de stalker de
gelegenheid diep in het privé-leven van het slachtoffer binnen te
dringen. Vaak smaken de digitale pesterijen bovendien naar meer en
vormen ze de voorbode van fysiek agressief gedrag. Offline stalkers zijn
over het algemeen geen erg slimme mensen, zegt Kantelberg, en hun
identiteit is meestal vrij snel te achterhalen: ''Ze hakken met een bijl
op de voordeur, of slaan de buitenspiegel van de auto van de nieuwe
vriend van hun ex kapot.
Zo kunnen
ze hun emoties kwijt.'' Het verzamelen van bewijsmateriaal tegen
cyberstalkers is veel minder eenvoudig. De daders zijn vaak onbekenden
die op grote afstand opereren en onzichtbaar weten te blijven doordat ze
zich verbergen achter schuilnamen en gebruik maken van verschillende
computers en providers. Bovendien is het vaak moeilijk aannemelijk te
maken dat er sprake is van een echte dreiging. Cyberstalkers staan erom
bekend dat ze hun slachtoffers lang niet altijd openlijk of persoonlijk
bedreigen. Ze worden, net als gewone stalkers weliswaar gedreven door
een obsessief verlangen om controle uit te oefenen over hun
slachtoffers, maar zijn zich er meestal van bewust dat hun getreiter
niet door de beugel kan. Hun gedrag kan vervelend zijn of bedreigend,
maar is er juridisch weinig tegen te doen. Cyberstalking kan diep in het
leven van slachtoffers ingrijpen. Slachtoffer voelen zich volkomen
machteloos als ze de identiteit van hun belager niet kennen.
De toenmalige Amerikaanse vice-president Al Gore trok in 1999 aan de
bel: ''Dit soort kwelling kan even angstaanjagend zijn als in
werkelijkheid gevolgd en bespioneerd te worden in je omgeving of in je
huis''. In de VS zijn al forse straffen uitgedeeld aan cyberstalkers.
Een beveiligingsbeambte die het adres en telefoonnummer van zijn
ex-vriendin op internet publiceerde met de vermelding dat ze erover
fantaseerde om verkracht te worden, werd veroordeeld tot zes jaar cel.
De Nederlandse politie heeft nog maar weinig ervaring met cyberstalking.
Slachtoffers hebben zich daarom georganiseerd in belangenverenigingen en
zelfhulpgroepen op internet, zoals
www.stalking.wereld.nl
en Stalking Lotgenoten. Lovenswaardige initiatieven, vindt Jack
Kantelberg: ''Mensen vinden steun bij elkaar. Voor een tijdje is dat
heel goed. Maar als het te lang duurt, wordt het slachtoffergevoel
alleen versterkt. Een oplossing is het niet.'' (Henk Schutten
http://www.parool.nl/media/2006/MAA/031806-iparool-1.html )
4. Types van
(cyber)stalkers
Wetenschappers die het fenomeen stalking bestuderen, delen stalkers in
in verschillende types, volgens hun voorgaande relatie met het
slachtoffer, het motief voor het stalken, de eventuele aanwezigheid van
een mentale stoornis, et cetera. Typologieën kunnen helpen om de meest
effectieve manier te ontwikkelen om de stalker te behandelen en om het
risico dat de stalker fysiek geweld gaat gebruiken tegenover het
slachtoffer in te schatten.
Mullen, Pathé en Purcell ontwikkelden in een gespecialiseerde kliniek
voor de behandeling van mentale stoornissen in Australië een
multi-axiale typologie gebaseerd op 168 stalkers. De typologie maakt een
onderscheid tussen vijf soorten stalkers:
• De eerste soort stalker is de “afgewezen stalker”. Het slachtoffer en
de stalker hadden een hechte relatie, meestal ex-partners. Het motief
van de stalker is de relatie herstellen of wraak nemen voor de
afwijzing. Dit soort stalker kan horen tot de meest persisterende en
opdringerige stalkers. De stalking is een manier voor de stalkers om de
relatie die ze hebben verder te zetten. Een geschiedenis van
partnergeweld alsook geweld na de relatiebreuk zijn niet uitzonderlijk.
Een deel van dit soort stalkers wordt gekenmerkt door uitgesproken
karakteriële anomalieën, afhankelijke, narcistische en paranoïde trekken
en/of substantieel middelenmisbruik. Psychologische hulp kan effectief
zijn voor deze groep. Zij hebben hulp nodig om het verlies van de
partner los te kunnen laten en om nieuwe sociale contacten te leggen.
Wanneer er sprake is van substantieel middelenmisbruik dient ook dit
behandeld te worden.
• De “intimiteitzoekende stalker” is de tweede soort en het doel is een
in de ogen van de stalker geliefde persoon zo ver te krijgen dat deze
zich engageert in een intieme relatie. Zij zijn erg volhardend in hun
benadering naar het slachtoffer. Ze denken dat het slachtoffer voor hen
zal vallen indien ze maar hard genoeg proberen. Enkel op termijn is er
risico op geweld. Het overgrote gedeelte van deze groep heeft meestal
nog geen relatie gehad en leidt een geïsoleerd bestaan. Psychiatrische
stoornissen kunnen zich voordoen en variëren van schizofrenie tot een
narcistische persoonlijkheidsstoornis of de erotomane waanstoornis. De
behandeling dient vooral gericht te zijn op de psychiatrische stoornis,
die aan de basis ligt van het stalken. Juridische sancties zijn niet erg
effectief voor dit soort van stalkers. Zij beschouwen dit eerder als een
test voor hun toewijding dan als een straf.
• Een andere stalker is de “incompetente versierder”. Het motief van
deze stalker is het aangaan van een romantische relatie. Zij kampen met
het onvermogen een relatie aan te gaan en ze kunnen of willen geen
afwijzing aanvaarden. Soms stalken ze meer dan één slachtoffer of zoeken
ze een ander doelwit wanneer ze geen succes hebben bij het vorige. De
stalker kan gewelddadig worden indien het slachtoffer weerstand biedt.
Psychologische hulp zou moeten bestaan uit de ontwikkeling van sociale
vaardigheden, het verkrijgen van empathie en verder de behandeling van
verschillende psychiatrische stoornissen.
• De “rancuneuze stalker” handelt vanuit het verlangen het slachtoffer
angst aan te jagen of leed te berokkenen. De stalkers zien zichzelf als
een slachtoffer dat zichzelf dient te verdedigen tegen onderdrukkers en
ze beschouwen steevast hun gedrag als gerechtvaardigd. Meestal wordt het
doelwit gezien als een voorbeeld van de mensen die de stalker in het
verleden hebben lastig gevallen en vernederd. De keuze van het
slachtoffer is eerder toevallig. Soms wordt de stalker gewelddadig.
Psychiatrische stoornissen kunnen onder andere gaan van een paranoïde
persoonlijkheidsstoornis, tot schizofrenie of waanstoornissen. Dit type
stalker vertoont een grote gelijkenis met querulantisten die morbide
zijn en extreem klaaggedrag vertonen. Behandeling van deze groep is
moeilijk door hun verstoorde zelfbeeld. Omdat ze gewoonlijk hun eigen
voordeel kunnen inschatten, kunnen legale sancties efficiënt zijn in een
vroeg stadium. Indien ze niettemin te veel bezig zijn met hun
eigenwaarde en met hun perceptie van de gerechtvaardigheid van hun
acties wordt het moeilijker om succesvol te interveniëren.
• Het doel van de “jagende stalker” is een seksuele aanranding op het
slachtoffer. Dit type dader stelt een hele reeks van gedragingen. De
stalker is seksueel geobsedeerd door het slachtoffer. Slechts bij het
eindpunt wordt de stalker gewelddadig. Stalkers van deze categorie zijn
zeldzaam en zijn mannelijk. Zij vertonen tekorten in zelfdiscipline en
in sociale en seksuele relaties. Therapie zou zich moeten concentreren
op deze aspecten en zou gecombineerd moeten worden met legale sancties
(Bron :
http://www.law.kuleuven.be/stopstalking/ )
5.
Verschillen tussen jongeren en volwassenen
Bij jongeren spreekt men meestal over cyberpesten en wanneer er een
volwassene bij betrokken is, heeft men het eerder over cyberstalken,
maar er zijn nog verschillen. Bij cyberstalken is er meestal sprake van
onophoudelijke niet aflatende bestoking van het slachtoffer met online
aanvallen via e-mail, sms’jes, telefoons waar men niets zegt, enz. en
meestal is het gekoppeld aan offline bespioneren, lijfelijk contact
zoeken, enz. Waar cyberpesten bedreigend is en emotioneel heel belastend
is er bij cyberstalken vaak ook fysiek bedreigingsgevaar voor het
slachtoffer.
Cyberstalkers zijn vaak gedreven door wraak, haat, woede, jaloezie,
obsessie of een mentale gestoordheid. Men wil het slachtoffer
intimideren, in verlegenheid brengen, vernederen.
Bij cyberstalking neemt men ook het vreemde fenomeen waar dat het
slachtoffer niet doelbewust is uitgekozen, maar toevallig slachtoffer is
geworden omdat de persoon op dat moment net op de verkeerde plaats was.
Er zijn gevallen bekend waar een cyberstalker een persoon is blijven
lastig vallen omdat dit de eerste persoon was die die tegenkwam toen die
in een verschrikkelijke rotstemming was. Ooit bleef een man een andere
man stalken omdat die hem ooit voorbij was gestoken om een parkeerplaats
in te nemen. De man had de nummerplaat genoteerd, had achterhaald van
wie de wagen was en was hem digitaal blijven pesten. Het slachtoffer
werkte in een school en diens contactgegevens stonden op het internet
zodat de dader makkelijk zijn cyberaanvallen kon uitvoeren. Het stalken
stopte pas toen het slachtoffer radicaal van e-mailadres veranderde en
een geheim telefoonnummer aanvroeg.
'Vrouwen strooien met privé-gegevens' Stalking troef na webdate.
Internetdates lopen steeds vaker uit op stalking, dreigementen of erger.
Maandelijks melden zich bij de Stichting Stop Stalking honderden vrouwen
die na een afspraakje via een datingsite constant worden lastiggevallen.
Directeur Jack Kantelberg van de stichting spreekt van een toenemend
probleem. "Vooral het laatste jaar is dit aantal fors gestegen", zegt
Kantelberg. Bij de stichting komen dagelijks 35 tot 70 meldingen binnen.
Hoeveel hiervan het gevolg zijn van een mislukte internetdate kan de
directeur niet precies zeggen. "Maar dit aantal neemt zienderogen toe.
Dat is ook niet zo gek als je bedenkt dat honderdduizenden Nederlanders
via het internet op zoek zijn naar een partner." Met name vrouwen
krijgen nogal eens te maken met volhardende mannen. Volgens Kantelberg
wisselen mensen veel te gemakkelijk persoonlijke informatie uit. "Als
zo'n afspraakje dan tegenvalt, heeft de andere partij wel het adres en
telefoonnummer in zijn bezit." Directeur Chris van Tuijl van datingsite
Relatieplanet wijst erop dat voorzichtigheid is geboden. " Maar iemand
die je in de kroeg ontmoet, kan zich ook anders voordoen dan hij is."
(Bron : Marjolein van der Gaag in De Telegraaf 27/04/2006)
Cyberstalkers zijn rusteloze personen die onophoudelijk het slachtoffer
bestoken. Ook familieleden, collega’s, buren worden soms in de aanvallen
betrokken. Soms nemen ze de identiteit van het slachtoffer aan en gaan
in diens naam via internet of e-mail haatberichten versturen zodat het
slachtoffer zelf in een verkeerd daglicht komt te staan. Ze schrijven
het slachtoffer in op pornosites, voor reclame-aanbiedingen, spam, enz.
Cyberstalkers volgen hun slachtoffers vaak tot in chatrooms en
discussieforums, posten daar leugens en hatelijke boodschappen of
plaatsen storende informatie in de naam van het slachtoffer. Ze bewerken
foto’s en plakken het hoofd van het slachtoffer op expliciete porno en
verspreiden dit via internet. In dit laatste geval gaat het cyberstalken
meestal uit van een afgewezen minnaar of geliefde of van iemand die
verliefd is op een bekend figuur en in zijn of haar fantasie vindt dat
betrokkene bij hen hoort. In een recent geval in de VS stonden opeens
hordes geile mannen aan de deur van een jonge vrouw. Haar afgewezen
minnaar had een website over haar gemaakt en daarin gepost dat ze op
zoek was naar mannen die met haar groepsseks wilden. Haar naam, adres en
telefoon was vermeld op de site en de site was gestoffeerd met
getrukeerde softseksfoto’s van haar. In extreme gevallen gaan
cyberstalkers ook over tot doodsbedreigingen en beschrijven hoe ze hem
of haar zullen gaan vermoorden.
Uit vroeger onderzoek blijkt dat het meestal vrouwen waren die
slachtoffer waren van cyberstalking maar recentere gegevens tonen aan
dat mannen nu meer lastig gevallen worden via e-mail en sms dan vrouwen.
Cyberstalken komt het meest voor in werksituaties waar een werknemer
jaloers is op een promotie of extra voordeel van een andere werknemer en
via digitale weg het slachtoffer begint te bekladden, bijvoorbeeld door
roddels en laster via e-mail te verspreiden of valse info op internet te
publiceren. Meestal is dit dan anoniem en brengt men het slachtoffer
ernstig in gevaar op het werk.
Seksueel getinte 101-oproep verspreid op internet. De politie bekijkt
hoeveel mensen aan de opgenomen gesprekken van de noodoproepen kunnen.
De politie onderzoekt of niet te veel mensen toegang hebben tot de
opgenomen gesprekken van de noodoproepen naar het nummer 101. Aanleiding
is een vreemde noodoproep van een verwarde vrouw in Gent die als ,,grap"
via e-mail verspreid werd op het internet. ,, Het is hier iemand die
lastig gevallen wordt op seksueel gebied. Thuis. En dat gebeurt op
afstand. Ik heb hier pijn in mijn buik omdat hier allerlei systemen
toegepast worden op mij. (...) En ik zou willen dat dat ophoudt. (...)
'' ,, Ah ja, dat moet niet aangenaam zijn, hé mevrouw ", antwoordde de
politieman aan de andere kant van de 101-lijn. De angstige vrouw ging zo
nog een tijdje door. De operator hield zich serieus en beloofde in
sappig Gents de lokale politie op de hoogte te brengen. Maar in augustus
dook een registratie van het gesprek op in talloze e-mails. Gistermorgen
werd er zelfs een stukje ten gehore gebracht op radio Donna. ….
,,Uiteraard kan het niet dat iemand van onze politie dergelijk gesprek
kopieert en verspreidt via e-mail", zegt Els Cleemput van de federale
politie. ,,Ik kan me inbeelden dat het voor die vrouw absoluut niet leuk
is om haar woorden te lezen of te horen. We voeren al enkele weken een
onderzoek, maar het is niet zo makkelijk om de dader te traceren. De
oorspronkelijke e-mail blijkt verstuurd door een buitenlandse provider
en daarvoor moeten we een rogatoire commissie inschakelen." … (Bron : DS
01/09/2006)
6. Wat kan je doen tegen cyberpesten en cyberstalken ?
De tips die we geven om je beschermen tegen cyberpesten gelden evenzo
voor cyberstalking. Meestal zijn de slachtoffers van cyberstalking leken
op vlak van internet, e-mail of zelfs sms. De cyberstalker geniet van de
anonimiteit van het online werken. Ze kunnen zich verbergen achter hun
computer of mobiele telefoon. Maar vaak vergeten de stalkers dat ze hoe
dan ook sporen achterlaten. Zeker bij email is het mogelijk bepaalde
sporen op te zoeken via de headers die een email steeds vergezeld. Bij
email is het na klacht bij de politie technisch mogelijk om via de
zendmast van waar de sms’jes vertrekken op zoek te gaan de mogelijke
persoon die hen stalkt.
In de meeste gevallen is de stalker een bekende van het slachtoffer,
iemand die in de buurt woont of een fan of cliënt. Door te gaan zoeken
in dat soort kringen komt men de stalker soms op het spoor. Met
medeweten van de politie kan men ook lokaas uitzenden, door bijvoorbeeld
te antwoorden, een ontmoeting voor te stellen, enz. Houd steeds in het
achterhoofd dat stalken via sms of via e-mail of andere kanalen
strafbaar is en aarzel nooit klacht in te dienen tegen de dader of tegen
onbekenden wanneer je slachtoffer bent van cyberstalking. De persoon die
het gedrag stelt is ziek en moet geholpen worden. Zelf tref je absoluut
geen schuld in het feit dat je gestalkt wordt en je mag dan ook niet
aarzelen hulp van deskundigen en de politie in te roepen.
Nog enkele tips
-ga nooit in op zgn. flaming : dit is het laster vertellen op internet.
Geef de indruk dat het je allemaal niet kan deren, dan houdt de persoon
soms al vanzelf op. Hoe meer je de indruk geeft hierdoor getormenteerd
te geraken, hoe meer de dader geniet.
-neem een andere GSM-nummer en laat het oude nummer blokkeren. Deel het
nieuwe nummer aan niemand mee of slechts aan enkele personen. Begint de
stalker dan opnieuw, dan weet je in welke kringen je moet gaan zoeken.
-als je surft, chat of e-mailt en je kiest een nickname, kies dan een zo
mogelijk geslachtsloze nickname : namen als lolita, liefdesengeltje,
eenzaammeisje,…lokt automatisch mensen met slechte bedoelingen.
Nicknamen zoals ‘toetsenbord, parkeerhulp, muziekmachine, …’ werken
evengoed.
-flirt niet online, tenzij je voorbereid bent op de consequenties. Dit
is idem zoals in het reële leven : uiteraard hebben mensen het recht om
te flirten. Maar hoe opvallender je bent op het net, hoe meer je de
aandacht trekt van personen met minder goede bedoelingen.
-bewaar aanstootgevende boodschappen die je toegezonden krijgt: sla
emails op je harde schijf op en maak best kopieën via ‘print screen’ en
‘plakken’ in een Wordtekst die je afdrukt. Zorg dat de header zichtbaar
is. (zie elders)
-als iemand bedreigingen uit in een chatruimte of forum, meld dit dan
aan de forumbeheerder of moderator zodat de betrokkene uit het forum
geschorst kan worden.
-ga niet in de aanval tegen een stalker of pester : dit prikkelt de
aanvaller nog meer en geeft hem/haar het gevoel dat je emotioneel
geraakt bent. Het gevolg is dat het pesten nog verergert.
-geef nooit persoonlijke informatie vrij op het internet tenzij je dit
vertrouwt en er op rekent dat je niet gestalkt zal worden
-google jezelf regelmatig. Tik je naam, je nickname of andere
bijzonderheden die je typeren in het zoekvenster van
www.google.be Als er ergens
schadelijk over je wordt gesproken, komt de website via deze zoekmachine
tevoorschijn en weet je tenminste wat men allemaal over je vertelt op
het internet. Hoe je je gegevens van het internet kan verwijderen na het
googelen, vertellen we elders.
(Bron
http://www.law.kuleuven.be/stopstalking/ )
7. Wetgeving
Rond cyberstalken bestaat geen specifieke wetgeving. Er is wel een
wetgeving rond stalken door de wetgever ‘belaging’ genoemd.
In België werd stalking erkend als een misdrijf sinds 1988, maar de
Belgische wetgever verkiest de term “belaging” in plaats van stalking.
De Belgische wetgever (art. 422bis) definieert stalking als volgt:
Artikel 442bis Sw: “Hij die een persoon heeft belaagd terwijl hij wist
of had moeten weten dat hij door zijn gedrag de rust van die bewuste
persoon ernstig zou verstoren, wordt gestraft met gevangenisstraf van
vijftien dagen tot twee jaar en met een geldboete van 50 euro tot 300
euro of met één van die straffen alleen. Tegen het in dit artikel
bedoelde misdrijf kan alleen vervolging worden ingesteld op een klacht
van de persoon die beweert te worden belaagd”.
Andere elementen uit het strafboek kunnen ook aangewend worden om een
klacht in te dienen
Art. 550bis-550ter: misdrijven tegen de vertrouwelijkheid, integriteit
en beschikbaarheid van informatica systemen en van de gegevens die door
middel daarvan worden opgeslagen of overgedragen
Art. 392: opzettelijk doden, opzettelijk toebrengen van lichamelijk
letsel, foltering onmenselijke behandeling en onterende behandeling.
Art. 434-442: aanslag op persoonlijke vrijheid en op de
onschendbaarheid van de woning, gepleegd door bijzondere personen.
Art. 461-472: diefstal en afpersing
Art. 372-378bis: aanranding op de eerbaarheid en verkrachting.
Bij voorkeur dient men klacht in bij de lokale politie, die in principe
elke klacht ernstig moet nemen.
(Bron
http://www.law.kuleuven.be/stopstalking/ )
8. Cybervuistregels voor bedrijven en organisaties
Ook naar bedrijven en organisaties waar mensen samenwerken is het
belangrijk een aantal cyberbeveiligingsvuistregels in acht te nemen.
-Laat personeelsleden inloggen via een persoonlijke inlog en wachtwoord.
Laat nooit mensen anoniem inloggen of onder een groepsnaam.
-Monitor het hele internetverkeer en emailverkeer. Er bestaan voldoende
geschikte en goedkope softwareprogramma’s om dit te doen. In het kader
van de terrorismebestrijding is een bedrijf overigens verplicht te
registreren wie wanneer op het internet gaat. Ook het emailverkeer moet
weliswaar gecodeerd bewaard worden. Alleen op vraag van justitie mag men
emailverkeer tussen personeelsleden en naar buiten prijsgeven.
-Licht het personeel in dat cyberpesten en cyberstalken niet toegelaten
is en tot zware sancties kan leiden en verwittig het personeel dat het
internetverkeer en binnenkomen en buitengaand emailverkeer geregistreerd
wordt, maar wijs erop dat niet zomaar iedereen alle mails kan lezen.
Deze monitoring gebeurt bij voorkeur gecodeerd.
-Maak een protocol met rechten en plichten inzake internet ,emailen en
alle gevallen van seksuele of andere bedreigingen en bezorg dit aan alle
werknemers of hang het duidelijk zichtbaar uit in het bedrijf.
-Wanneer een werknemer het bedrijf verlaat, blokkeer dan onmiddellijk
zijn profiel, zijn inlognaam en emailgegevens om te vermijden dat de
persoon met belangrijke informatie aan de haal gaat. In sommige
bedrijven is het gangbaar dat de persoon die ontslagen wordt door een
andere werknemer naar zijn bureel begeleid wordt, alles mag inpakken en
onmiddellijk mag vertrekken.
-In Vlaanderen zijn bedrijven en organisaties verplicht een
vertrouwenspersoon aan te stellen inzake gevallen van pesten of
(seksuele) intimidatie op het werk. Zorg ervoor dat iedere werknemer op
de hoogte is van deze ombudsfunctie en geef de betrokken
verantwoordelijke voldoende vrijheid om alle gevallen van misbruik
objectief te onderzoeken, ook al zijn er leidinggevenden bij betrokken.
9. Mag een werkgever het internetverkeer monitoren en de emails
van het personeel inkijken ?
Elke werkgever heeft meestal eigen regels voor internet en e-mailverkeer
op het werk.
De Vlaamse regering (GVA 20/04/2001) heeft zo bijvoorbeeld regels
opgesteld voor het gebruik van e-mail, intranet en internet door de
Vlaamse ambtenaren. E-mailen en surfen is in principe alleen toegestaan
voor de uitvoering van de opgelegde taken. Toch mogen de ambtenaren in
beperkte mate privé-surfen en -emailen. Om ongeoorloofd gebruik aan te
pakken, kan de directie inhoudelijke controles uitvoeren per dienst,
maar niet per ambtenaar. Dat kan alleen als er een gegrond vermoeden van
ongeoorloofd gebruik is, zoals het verspreiden van racistische
boodschappen of porno.
In welke mate heeft de werkgever het recht om het e-mailgebruik en
internetsurfgedrag van zijn werknemers te controleren? Sinds 2002 is
hieromtrent een collectieve arbeidsovereenkomst gesloten waarin ze klare
regels scheppen over wat en hoe er gecontroleerd kan worden. Patrick Van
Eecke schrijft hierover hetvolgende : de cao nummer 81 lost weliswaar
niet alle juridische knelpunten op, maar biedt toch, via enkele
eenvoudige en duidelijke regels, een houvast voor de werkgever die aan
internetcontrole wil doen.
1. Een eerste regel is gebaseerd op het gezagsrecht van de werkgever en
bevestigt dat hij mag bepalen wat zijn werknemers met de computer doen.
De baas kan dus opleggen dat er alleen tijdens de lunchpauze gesurft mag
worden of dat er niet aan on line banking wordt gedaan vanuit het
bedrijfsnetwerk. Hij kan verbieden dat je programmaatjes op je computer
zet die niets met je werk te maken hebben. Waarschijnlijk kan hij ook
verbieden dat je gebruik maakt van instrumenten die je privacy
beschermen, zoals programma's om anoniem te surfen of om je e-mail
versleuteld te verzenden. De werkgever moet daarin wel redelijk blijven.
Zo mag de baas niet eisen dat werknemers nooit het Internet gebruiken om
een privé-berichtje te versturen. Dit algemeen verbod zou ingaan tegen
het recht op communicatie van de werknemer.
2. Een tweede regel zegt dat de werkgever het internetgedrag van zijn
personeel mag controleren maar dat hij dit moet melden aan de
werknemers. De baas moet de gangbare overlegorganen binnen een bedrijf
(zoals de ondernemingsraad of de vakbondsafvaardiging) informeren en uit
de doeken doen hoe het controlesysteem precies werkt. Ook moet hij de
werknemer individueel inlichten over de aanwezigheid van
controlemogelijkheden. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door een boodschap
te laten verschijnen bij het opstarten van je computer. Geheime
controles zijn verboden. Heel duidelijk is dit echter wel niet getuige
dit vonnis beschreven in Het Laatste Nieuws van 9/11/2005.
Een werkgever mag het internetgebruik van zijn werknemers onder bepaalde
omstandigheden in het geheim controleren. Dat oordeelt een Gentse
arbeidsrechter. Normaal moet een werkgever zijn werknemers vooraf
meedelen dat hij zulke controles gaat uitvoeren. 'Het vonnis bewijst dat
het recht van de werknemers op de eerbiediging van hun privacy niet
onaantastbaar is', zegt de Gentse docente sociaal recht Sabine
Vanoverbeke. De informaticus in kwestie werkte bij de helpdesk van het
bedrijf en maakte daarvan gebruik om zijn eigen zaak te promoten. Dat
gebeurde in e-mails aan klanten van zijn werkgever. De feiten kwamen
toevallig aan het licht toen de netwerkbeheerder van het bedrijf
vaststelde dat enkele mails niet waren verzonden. Daarop besloot de
werkgever het e-mailverkeer van de informaticus in het geheim te
controleren, wat eigenlijk indruist tegen de collectieve
arbeidsovereenkomst van 26 april 2002. Voor de arbeidsrechtbank in Gent
beriep de ontslagen werknemer zich op die CAO. Hij riep in dat de
controle op zijn internetgebruik niet voorafgaandelijk door de werkgever
was aangekondigd. Daaruit leidde hij af dat hij ten onrechte om
dringende redenen was ontslagen. De arbeidsrechtbank in Gent verwierp
dat argument. Volgens docente Sabine Vanoverbeke bewijst het vonnis dat
de rechtbanken blijk geven van 'gezond verstand' en dat het recht op
privacy van de werknemers geen onaantastbaar grondrecht is. (belga)
3. De baas mag alleen maar controleren op vier elementen: onwelvoeglijk
gedrag, gedrag dat de bedrijfsbelangen schaadt, gedrag waardoor het
netwerk schade kan oplopen, en ten slotte gedrag dat niet strookt met de
beleidslijnen van het bedrijf. Concreet betekent dit dat hij mag
onderzoeken of zijn netwerk gebruikt wordt om te surfen naar een gore
website of om een e-mail te versturen met bijvoorbeeld een racistische
mop. Ook kan hij nagaan of er geen gevoelige bedrijfsinformatie uitlekt
via het Internet en of er geen virussen verspreid worden binnen het
netwerk. De baas mag ook nakijken of er niet te veel filmpjes of muziek
worden uitgewisseld, zodat de netwerkcapaciteit in het gedrang komt.
4. Een laatste regel handelt over de wijze van controle. De controle mag
niet onmiddellijk op één werknemer gericht zijn. Het controleprogramma
van de werkgever moet eerst met anonieme lijsten en statistieken werken.
Pas wanneer de werkgever merkt dat er binnen het bedrijf iets niet snor
zit, mag hij tot identificatie overgaan. Wanneer bijvoorbeeld het
controleprogramma meldt dat er vanuit het bedrijf illegaal
muziekbestanden worden opgehaald, kan hij vervolgens onderzoeken welke
werknemer zich daar mee bezig houdt. In principe mag de baas
onmiddellijk tot identificatie overgaan wanneer uit de statistieken
blijkt dat er iets fout loopt. Er is echter één uitzondering op deze
directe identificatiemogelijkheid, namelijk wanneer de vierde reden voor
controle, de bedrijfspolicy omtrent goed internetgebruik, met de voeten
wordt getreden. In dit geval mag de werknemer niet individualiseren maar
moet hij eerst alle werknemers informeren. Hij zal uitleggen dat de
regels niet gerespecteerd worden en dat zo nodig de controle zal
geïndividualiseerd worden. Pas wanneer achteraf blijkt dat nog altijd
tegen de voorschriften wordt gezondigd, mag de baas op zoek gaan naar de
dader. Hij moet de werknemer uitnodigen voor een gesprek, zodat die zijn
gedrag kan rechtvaardigen.
Deze cao-regels lijken een duidelijk en eenvoudig parcours te scheppen
voor de werkgever. Toch is het nog niet zeker of deze regels in de
praktijk eenvoudig toe te passen zijn, noteert Van Eecke. De regel van
de getrapte controle (eerst anoniem, pas later op naam) levert
bijvoorbeeld problemen op voor de meeste inspectieprogramma's die
momenteel op de markt zijn. De huidige software laat ongebreidelde
controle toe en zal dus aangepast moeten worden aan het Belgische recht.
Ook is niet echt duidelijk hoe de regels van de cao zich verhouden tot
de wetgeving inzake privacy en het telecommunicatiegeheim die sowieso
voorrang blijven hebben…. Met deze cao speelt België een pioniersrol
door als eerste land ter wereld algemeen geldende regels op te stellen.
Op Europees niveau tracht men al geruime tijd een dergelijk initiatief
te nemen. De Belgische regels kunnen als leidraad dienen. (De Standaard
27/05/2002)
10. Hoe zit het met het bewaren van emails.
Organisaties zoals scholen of bedrijven die een eigen emailserver
hebben, bewaren vaak mails als bewijslast in criminele situaties.
Voorlopig zijn in België providers nog niet verplicht om emails te
bewaren. Vermoedelijk is het ook een verschrikkelijke opdracht om al het
mailverkeer van de honderdduizenden cliënten te bewaren. Hoe ga je
trouwens om met het mailverkeer dat via websites zoals hotmail verloopt.
Dan zou de provider ook het surfgedrag moeten registreren. Feit is dat
de regeringen het er nog niet over eens zijn hoe dit zou moeten gaan
gebeuren. Maar in de strijd tegen terrorisme zijn er toch al stappen
ondernomen. Zo berichtte Het Nieuwsblad op 3/12/2005 dat gegevens via
e-mail in de toekomst verplicht moeten worden bijgehouden. ‘De
telecomoperatoren in de EU-lidstaten moeten binnenkort e-mail- en
internetgegevens bijhouden. Ze zullen die gegevens wellicht voor
minstens zes maanden moeten opslaan. De telecommaatschappijen en de
internetbedrijven zullen over afzienbare tijd ook in België verplicht
worden om essentiële gegevens van hun communicatieverkeer bij te houden.
Nu zijn ze daar in België niet toe verplicht. Maar wellicht zullen ze
die gegevens over enkele jaren voor minstens zes maanden moeten opslaan
als gevolg van een politiek akkoord dat de ministers van Justitie en
Binnenlandse Zaken van de Unie vrijdag in Brussel bereikten over een
nieuwe richtlijn over het bijhouden van gegevens. De regeling past in de
strijd tegen het terrorisme.’
We willen hier concluderen dat e-mailverkeer en actief internetgebruik
ook kwetsend kan worden, ook al is het niet naar één bepaald persoon
gericht. Opvoeders moeten ook kinderen waarschuwen dat het doorsturen
van beledigende of racistische mails kwetsend kan zijn voor bepaalde
bevolkingsgroepen, het samenleven van diverse culturen tegenwerkt en men
beter een antwoordje naar de afzender stuurt dat men dit soort mails
niet meer wenst te ontvangen. Zeker zo belangrijk is natuurlijk ook dat
opvoeders, ouders, leerkrachten of eender wie zich zelf niet bezondigen
aan het verspreiden van dit soort mails. Vooral de geautomatiseerde
reactie om dit soort mails door te sturen naar het hele
adressenbestand,ook al is het maar als grap bedoeld, kan ernstige
gevolgen hebben, zoals in bovenstaande verhalen werd aangehaald. Zowel
volwassenen als jongeren moeten beseffen dat ze strafbaar zijn indien ze
bewust racistische taal verspreiden als is het via e-mail en internet.
Wie gebruik maakt van het netwerk van zijn werkgever riskeert
daarenboven een ernstige sanctie op het werk.
De grote vraag blijft ook op welke manier volwassenen boodschappen geven
aan kinderen inzake pesten. In Nederland was anno april 2006 veel
beroering over de commerciële zender Talpa. Talpa werkt aan een
programma met de naam De Gouden Kooi, waarin tien mensen worden
opgesloten in een luxe villa. De kandidaten wonen hier voor minstens een
jaar, mits ze niet voor het oog van de camera worden weggepest door hun
medebewoners. Het is een extreme variant op Big Brother, De 'Gouden
Kooi' zal uitdraaien op een show waarin pesten beloond wordt.
Alle Amsterdamse scholen stuurden reeds een brief naar de zender om hun
afschuw uit te drukken over de treitershow die Talpa wil uitzenden. In
een gezamenlijke open brief verzochten de scholen de televisiezender
niet verder te gaan met het ''heilloze idee''. (Bron :Het Parool,
20/04/2006)
Met zijn nieuwe tv-programma ’De gouden kooi’ ondermijnt Talpa het
anti-pestbeleid van scholen. Elke dag proberen opvoeders, leerkrachten
en ouders aan kinderen uit te leggen hoe je met elkaar om hoort te gaan.
We leggen ze uit dat pesten of treiteren niet loont en dat het grote
gevolgen kan hebben: een gepest kind heeft hier tot ver in zijn
volwassen leven last van. Bovendien zijn degenen die pesten vaak zelf
ooit gepest. Scholen kampen op dit moment met de zeer ernstige gevolgen
van tv-programma’s als Jack-Ass en Dirty Sanchez (MTV) en websites als
www.geenstijl.nl , waar
kinderen dagelijks geweld krijgen voorgeschoteld en worden gestimuleerd
om filmpjes in te sturen.
Leerlingen
geven zelf regelmatig aan dat ze dit soort voorbeelden na willen doen.
De laatste maanden escaleert dit alles in het fenomeen happy slapping:
iemand molesteren, dit met een mobiele telefoon opnemen en het filmpje
op internet zetten. Kinderen zijn op zoek naar voorbeelden, maar kunnen
zelf vaak nog geen onderscheid maken tussen wat leuk is en wat niet, wat
wel kan en wat niet kan. Pesten is iets wat ze afgeleerd dient te
worden. Als men nu in Nederland en wellicht later in Vlaanderen op tv te
zien krijgen dat ’iemand wegpesten’ uitgebreid wordt beloond, hoe kunnen
we dan nog uitleggen dat je zo niet met elkaar moet omgaan in onze
samenleving? (Bron : Trouw, 20/04/2006)

|