Cyberstalken

1. Stalken in het algemeen

15.352 aangiften van stalking Vorig jaar hebben 15.352 Belgen aangifte van stalking gedaan bij de politie. Een recordaantal, dat liefst zeven keer hoger ligt dan in 2000. Dat blijkt uit cijfers van de federale politie. “Mensen zijn een stuk mondiger geworden en trekken sneller aan de alarmbel”, zegt criminologe Anne Groenen van de KU Leuven. Belaging of stalking - het stelselmatig lastigvallen van een persoon door hem of haar te achtervolgen of zelfs te bedreigen - is in ons land bij wet verboden. Stalking kan enkel worden vervolgd na een klacht van de benadeelde partij. Vorig jaar noteerden de politiediensten in ons land 15.352 aangiften van stalking. Vijf jaar geleden waren er dat amper 2.048. Eén klacht op de vijf eindigt daarbij voor de rechtbank. Het zijn vooral partners, verwikkeld in een vechtscheiding, die een klacht indienen. “Daarbij valt op dat een kwart van de stalkers fysiek geweld gebruikt”, zegt criminologe Anne Groenen. “Het is daarom belangrijk dat politieagenten zo snel mogelijk een delict vaststellen.” De criminologe ontwikkelde daarvoor een model dat aan de hand van vijf factoren het risico op fysiek geweld door de stalker voorspelt. Het model blijkt veelbelovend en er zijn nu al plannen om het te integreren in de opleidingen van de federale politie. Op 21 september 2006 werd een nieuwe website www.stopstalking.be voorgesteld waarop slachtoffers online-informatie kunnen raadplegen en opvragen. (Bron GVA 19/09/2006)

Internet is een afspiegeling van de samenleving, de goede en de slechte kanten. Waar eerst de nadruk ligt op de positieve contacten die het nieuwe medium mogelijk maakt, wordt ook de keerzijde daarvan steeds duidelijk.
Ook in de bedrijfswereld heeft het cyberpesten intrede gedaan. Ongewenste emails, spam is daarvan een duidelijk en bekend voorbeeld maar ook het hardere pesten via internet of telefoon heeft in de bedrijven intrede gedaan, temeer omdat vele daders en slachtoffers voortdurend met de computer werken. Er zijn diverse redenen waarom iemand op de werkvloer begint te cyberpesten. De dader is ontevreden met zijn chef, met een collega of een ondergeschikte. Iemand heeft voor zijn of haar neus een promotie weggekaapt of kreeg niet de gevraagde vakantieperiode of vrije dag. De manieren waarop er in het bedrijf gecyberpest worden zijn idem als bij kinderen en jongeren.
Men stuurt haatemails via een anoniem emailadres, men post boodschappen op internet omtrent de betrokkene. In een typisch pestgeval wordt een man afgewezen door een vrouwelijke collega waar hij al maanden op verliefd is. De dame kent absoluut niets van internet en computers. Op een dag melden zich diverse seksgeobsedeerde mannen aan haar deur en wordt onophoudelijk opgebeld met oneerbare voorstellen. De afgewezen man had er niets beter op gevonden dan de identiteit van het slachtoffer op internet aan te nemen en daar openlijk in erotische chatgroepen te solliciteren naar seksuele activiteiten. Hij gaf daarbij haar naam, adres en telefoonnummer door.
De vrouw had geen flauw benul van hoe haar informatie op het internet was gekomen en het kostte haar veel moeite om de informatie te laten verwijderen. Er was wel een vermoeden dat de afgewezen man de dader was, maar omdat de gegevens anoniem via het bedrijfsnetwerk gepost waren, kon men niets bewijzen. De man ging vrijuit maar liep later toch tegen de lamp omdat hij haar ook via anonieme sms’jes begon te stalken. Wanneer iemand een slachtoffer dermate onophoudelijk lastig begint te vallen dat het slachtoffer geen behoorlijk leven meer kan leiden spreekt men over cyberstalken. Het gaat dan over langdurig bedreigen en treiteren van een slachtoffer via de middelen die je op internet of via GSM ter beschikking staan. Cyberstalking kan flink ingrijpen in het leven van de internetter.

Marie, een dertigjarige vrouw, die alleen woont in een klein appartement en werkt als typiste, meldt zich bij u aan om hulp te vragen. Ze is bezorgd en zeer aangedaan door enkele recente gebeurtenissen in haar leven. Haar ex-partner, Fred, van wie ze drie maanden gescheiden is, liet verschillende boodschappen achter op haar telefoon met de vraag om ‘over hun relatie te praten’. Ze koos ervoor om zijn telefoontjes niet te beantwoorden, omdat ze niets meer met hem te maken wou hebben. De eerste berichten waren nog vriendelijk, maar de laatste berichten klonken steeds bozer en ongeduldiger. Fred hield vol dat ze nog steeds een koppel waren en de boodschappen bevatten nogal bedreigende taal, wat Marie zeer beangstigde. Marie ontdekte ook dat Fred een website onder haar naam had ontwikkeld, met hierop nogal intieme, expliciete foto’s van haar. De foto’s zijn voorzien van commentaar, verwijzend naar de fantastische tijden die ze samen beleefden. Hij stuurde het webadres door naar een aantal van haar vrienden en collega’s.

Anne, een jonge kinesitherapeute meldt zich bij u aan om hulp te zoeken. Ze is bezorgd en zeer aangedaan door enkele recente gebeurtenissen in haar leven. Aansluitend op het einde van zijn behandeling drie maanden geleden, is een mannelijke patiënt, Alan, gestart met een patroon van ongewenste communicatie. Eerst begon hij haar te contacteren op haar werkplaats, waarbij hij herhaaldelijk boodschappen achterliet. Een maand geleden heeft hij haar thuis elke nacht meermaals gebeld. Ze wist niet hoe hij haar nummer had kunnen verkrijgen en ze begon schrik te krijgen. Al snel weigerde ze met hem te spreken en verbond ze haar telefoontoestel met een antwoordapparaat. De laatste twee weken vatte Alan post op het trottoir van haar huis en liet hij zeer expliciete boodschappen achter op haar auto. Sommige berichten toonden tekeningen van erotische scènes. In die berichten liet hij verstaan dat hij de scènes met haar zou willen beleven. Verontrust trok ze bij haar zuster in om van hem verlost te geraken. Binnen de drie dagen spoorde Alan haar echter op en hij hangt nu rond in de buurt van het appartement van haar zuster.

Mensen kunnen gestalkt worden door hun ex-partners, door andere mensen die zij kennen, zoals kennissen of collega’s, of door onbekenden.
Stalking door ex-partners komt het meeste voor. Deze stalkers willen meestal de relatie met hun ex-partner herstellen of wraak nemen omdat ze afgewezen werden. Ook een combinatie van beide motieven is mogelijk. Partners die van nature uit controlerend of jaloers zijn, zijn het meest geneigd om stalkinggedragingen te stellen. Het komt echter eveneens voor bij mensen die naïef zijn en weinig relationele vaardigheden hebben.
Sommige kennissen, of zelfs onbekenden, stalken met het doel een intieme relatie aan te gaan terwijl er voordien niet eens sprake was van enige vorm van relatie. Een aantal van deze stalkers slaagt er gewoon niet in een relatie op te starten met iemand en hebben geen idee hoe men dit normaal aanpakt. Anderen lijden aan ernstige mentale stoornissen die ervoor zorgen dat zij, ondanks alle bewijzen van het tegendeel, er stellig van overtuigd zijn dat er al een relatie is of dat die relatie voorbestemd is om te bestaan.

Sommige kennissen of onbekenden stalken om een bepaalde situatie te bekomen of om wraak te nemen voor een reële of gepercipieerde afwijzing of leed dat hen werd aangedaan.
Sommige onbekenden stalken in de aanleidingsfase van een seksuele aanranding. Dergelijke stalkers zijn echter zeldzaam en het slachtoffer is zich in deze gevallen vaak niet bewust van het feit dat iemand hen stalkt.
Wat onderscheidt stalking van ‘normaal’ gedrag?
In een poging om een relatie aan te gaan, aanvaarden de meeste mensen een ‘neen’ nadat hen meermaals duidelijk werd gemaakt dat de ander niet geïnteresseerd is. Wanneer men zich hier echter niet bij kan neerleggen, ontstaat een risico voor stalking.
Bij een relatiebreuk is het niet ongewoon dat de afgewezen partner erg overstuur is. Na een dergelijke afwijzing zal men vaak proberen om het contact te herstellen of om de ex-partner ervan te overtuigen om de relatie nog een kans te geven. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de meeste mensen, hetzij vaak met tegenzin, in bepaalde mate toch kunnen aanvaarden dat de relatie voorbij is, en dat dit meestal gebeurt binnen ongeveer twee weken. Als men na deze periode blijft proberen met de ex-partner in contact te komen, terwijl deze duidelijk heeft meegegeven dit niet te willen, dan komt men in het terrein van wat stalking wordt genoemd.
Stalkinggedragingen veroorzaken, al dan niet gewild, spanning of zelfs angst bij het slachtoffer. Dit onderscheidt stalkinggedrag van normale menselijke interacties.
Ten slotte onderscheidt stalking zich ook van normaal gedrag door het feit dat het zeer lang, maanden, jaren en soms zelfs langer, kan aanhouden
(Bron : http://www.law.kuleuven.be/stopstalking/ )

2.Enkele casussen van cyberstalken

Ruim één-derde van de stille aanbidders en verliefde ex-minnaars vallen hun object van begeerte momenteel lastig via de digitale snelweg, zo blijkt uit een onderzoek van de Technische Universiteit van Darmstadt (Duitsland). Voor dit onderzoek zijn vijfhonderd slachtoffers en ruim tachtig daders ondervraagd. Het merendeel van de daders zegt meerdere malen per dag contact op te nemen met zijn slachtoffer en hiervoor vooral gebruik te maken van e-mails en sms-jes. De slachtoffers, merendeels vrouwelijk, werden gemiddeld zo'n anderhalf jaar door de stalkers lastiggevallen. ( http://www.tweakers.net/ )

Carrie_, twee jaar lang fanatiek chatter van de internetgemeenschap  www.Focus-In.nl  krijgt twee maanden geleden ineens te maken met een internetstalker. Carrie_: "voor die tijd was het gewoon gezellig, mensen kwamen ook bij mij over de vloer. En 8 weken geleden begon het ineens. Ik werd via privé-berichten in de box ineens constant uit gemaakt voor 'hoer', en er werden dagen teruggeteld; aan het einde daarvan zou ik niet meer leven. Elke keer, die persoon zit gewoon op me te wachten. Toen ik foto's via mijn mail binnenhaalde heeft die persoon ook met een virus de controle gekregen over mijn computer, met al mijn passwords. Toen werd het nog erger: de stalker logt onder mijn naam in - op de plaatsen waar ik vaak kom - en begint belachelijk te doen en vrienden virussen toe te sturen. Komt zelfs in mijn MSN Messenger (een soort privé-chatprogramma; red) als mijn dochter binnen, terwijl die achter me staat."

R., chatter bij de site www.homo.nl, overkomt vergelijkbare ellende: "het begint in de chatbox van homo.nl, daarin kletsen zowel mijn vriend als ik, gewoon om vriendschappen op te doen. Maar er zit blijkbaar ook een homohater, die zichzelf 'Krullie' noemt. Die probeert onder een andere naam een afspraak met je te maken, en dan tegelijkertijd te dreigen dat ie je kop gaat inslaan. Ook persoonlijk. Later kreeg ik ook vele hatelijke e-mailtjes van die persoon."

Twee jaar cel voor stalkende ex-prostituee
Het hof van beroep in Gent heeft de 31-jarige Turkse Gulay K. veroordeeld tot twee jaar cel omdat zij haar tandarts, haar advocaat en een Gentse onderzoeksrechter had gestalkt. Voor de correctionele rechtbank had de ex-prostituee al dezelfde straf gekregen. De vrouw begon haar tandarts lastig te vallen nadat de man haar wijsheidstand had behandeld. Ze belde hem onophoudelijk. Na de tandarts richtte ze haar pijlen op een Brugse advocaat. Uiteindelijk werd ze aangehouden. Na haar vrijlating begon K. evenwel de onderzoeksrechter te stalken.
(Het Nieuwsblad 12/10/2005)

´Badmuts´ cel in voor stalken buurvrouw. Almelo - De 38-jarige Ferdi D. uit Goor, alias ´de badmuts´, is gisteren door de rechtbank in Almelo veroordeeld tot 24 maanden celstraf waarvan acht voorwaardelijk voor het stalken van zijn overbuurvrouw. De man, die vanwege zijn kalende hoofd plaatselijk als ´de badmuts´ bekend staat, belde zijn slachtoffer soms vele tientallen malen op een dag, filmde haar en doorzocht haar afvalzakken, waarbij hij er vandoor ging met haar weggegooide slipje. Maar het waren vooral de bedreigende anonieme sms-jes met teksten als ´ik steekje auto in de brand als je niet met me uitgaat´, die de rechter zwaar veroordeelde. D. moet het slachtoffer meer dan duizend euro schadevergoeding betalen. Nadat de politie de Gorenaar via zijn telefoontje had opgespoord, werd bij huiszoeking kinderporno in zijn computer ontdekt. Ook het slipje werd teruggevonden, terwijl videobanden werden aangetroffen met beelden van vrouwen en kinderen bij hem uit de buurt. Vanuit een stoel in de slaapkamer, gericht op het huis van de overbuurvrouw, begluurde hij zijn slachtoffer veelvuldig.
( http://www.stadsomroeparnhem.nl/  11/02/2004)

Vrouw stalkt politiediensten en verzint overvallen. De raadkamer in Brugge heeft dinsdag de aanhouding van een 19-jarige vrouw uit Blankenberge, Christl D. , met een maand verlengd. De vrouw werd het voorbije weekend andermaal opgepakt nadat ze zich volgens het Brugse parket schuldig maakte aan het telefonisch stalken van diverse politiediensten. De 19-jarige vrouw is geen onbekende voor het parket. Ze telefoneert volgens het parket regelmatig naar de politie en vertelt er verzinsels over ongevallen, overvallen, aanrandingen, enz. Ze zou erop kicken als de politie in actie komt. In het verleden werd ze al diverse keren opgepakt en aangehouden maar bij haar vrijlating begint ze onmiddellijk opnieuw. Met haar arrestatie hoopt het Brugse gerecht dat de politiediensten opnieuw een periode hun energie in het echte werk kunnen steken. De vrouw gebruikt voor haar oproepen diverse betaalkaarten. Ze belt meestal anoniem en maakt het de politie daardoor moeilijker om haar te vinden. (Gazet van Antwerpen, 13/09/05)

Specialiste in informatica stalkte. De rechtbank van het Engelse Leicester heeft vrijdag een specialiste in informatica die met volharding een schat aan middelen had ingezet om een ex-lief te stalken verboden in de toekomst nog in zijn buurt te komen. De 36-jarige Annie Debnath had een one night stand met de 31-jarige Chay Ankers, toen de twee nog collega's waren. Maar zij bleef niet in zijn gunst staan en ontplooide een reeks activiteiten om de man duidelijk te maken dat ze dit niet kon appreciëren. Zo achtervolgde de vrouw Ankers tot in Venezuela, waar hij op vakantie was met zijn nieuw lief. Zij betaalde hackers om de man, zijn vrienden en collega's met beledigende mails te bestoken. Ook stuurde zij aan alle medewerkers van het bedrijf waarvoor Ankers werkte een mailtje waarin ze hem ervan beschuldigde haar te stalken. Ze brak daarbij zelf in in de computer van haar ex-minnaar. Tenslotte schreef Annie "haar" Chay in op diverse internetsites, onder meer van gevangen zittende homo's, met pornografische brieven als resultaat. De rechtbank bespaarde Annie Debnath de gevangenis, op grond van haar mentale kwetsbaarheid. (HBvL 28/01/2005)

Inge Moerenhout wordt al vier maanden met wansmakelijke SMS-berichten (korte tekstberichten op gsm-scherm) gestalkt. De politie heeft nog niet kunnen achterhalen wie de dader is.
«Inge ontvangt al vier maanden degoutante SMS-berichten,» zegt echtgenoot Patrick Castelain. «Tijdens de laatste drie weken is het wat verminderd, maar er zijn dagen dat ze 3 tot 4 SMS-berichtjes ontvangt. De verzender doet haar oneerbare voorstellen. Ook stalkt hij Inge regelmatig via de telefoon. Dan neemt ze op en legt de stalker onmiddellijk neer. Soms hoor je gelach op de achtergrond. Eén keer hoorde ze iemand praten. Aan het accent te horen, vermoeden we dat het om een Limburger gaat. Het nummer van de stalker verschijnt nooit op haar gsm-scherm en dat is ook het grote probleem voor de politie.» De VT4- en TMF-presentatrice diende klacht in bij de politie, maar die staat machteloos. Jean-Luc Van Kerckhoven van Proximus weet dat stalking via SMS-berichten nog nieuw is: «Onze klachtendienst krijgt hoogst uitzonderlijk hier meldingen over. De daders kunnen we normaal via de factuur lokaliseren, maar als ze het versturen via het internet weer niet. De politie kan bij ons wel de data komen nakijken en zo het nummer van de internetaansluiting ontdekken. Maar ook dan is het nog niet zeker of degene met de internetaansluiting weet wie er allemaal surft op zijn rekening.»Ook voor Thierry Bouckaert van Mobistar is SMS-stalking een betrekkelijk nieuw fenomeen: «Sinds onze oprichting in 1996 kregen we nog maar 10 klachten van mensen die via SMS-berichten gestalkt worden.» Stalken met telefoontjes kan tegenwoordig ook al zonder onmiddellijk geïdentificeerd te worden: «Vele klanten vragen een Clip and Clear-systeem aan voor hun gsm-toestel. Hierdoor krijgt de ontvanger van een telefoontje van een Clip and Clear-gebruiker nooit zijn gsm-nummer op zijn scherm.» (HBvL, 13/07/2000)

Postbode stuurt vrouwen seks-sms’jes. De Tongerse strafrechter heeft een postbode uit Maaseik veroordeeld tot een jaar cel met volledig uitstel omdat hij twee vrouwen bestookte met seksueel getinte sms’jes. Een van de slachtoffers was een vrouw die in de omgeving van de man woonde. Vanaf oktober 2001 kreeg ze plots talloze sms’jes per dag waaruit ze kon afleiden dat de afzender haar vaak bespiedde en achtervolgde. Zo werd beschreven waar ze zich bevond en welke kleding ze droeg. Ze kwam erachter dat het haar postbode was, die via een telefoonfactuur aan haar gsm-nummer was geraakt. De postbode moet de dame 2750 euro schadevergoeding betalen. Hij noemde de berichten een uit de hand gelopen spel, maar volgens de rechter ziet hij ‘het ontoelaatbare van zijn handelen’ niet in. (HBvL 9/12/2005)

Stalker krijgt vijf maanden. Hoe geraffineerd cyberstalkers te werk kunnen gaan, bleek in mei 2002 toen de Amerikaan David Cruz in Engeland werd opgepakt. Hij gebruikte vijf verschillende telefoonlijnen om zijn slachtoffers te bestoken met intimiderende mails. Cruz werkte volgens de politie met een vijfstappenplan: ''Alles was gepland en uitgekiend.'' Zijn computer was afgeschermd met een wachtwoord en al zijn dossiers bevonden zich in gecodeerde systemen. Cruz verzond tientallen, vaak expliciet seksuele mails per dag. De vader van een ex-vriendin ontving pornoafbeeldingen waarin het hoofd van zijn dochter was gemonteerd. Van een andere vrouw plaatste hij persoonlijke informatie op een website waar hoerenlopers ervaringen uitwisselen. De pagina werd op één dag zevenhonderd keer bezocht. Cruz nam onder een schuilnaam ook deel aan chatsessies, waarin hij privé-informatie van slachtoffers deelde met anderen. Toen een vrouw aangifte tegen hem deed, diende hij een tegenaanklacht in omdat zij hem bestookt zou hebben met expliciete mails. De man bleek echter te hebben ingebroken in haar emailaccount en had de berichten zelf geschreven. Cruz werd veroordeeld tot vijf maanden cel. (Het Parool, 18/03/2006)

Anatolij, een schuilnaam, wil graag verder met haar leven, 'ook al zal ik nooit meer iemand vertrouwen'. Want haar leven is vertrapt en stukgemaakt. Soms stuurt haar ex-vriend haar wel 85 mails per dag. Ze deed aangifte, maar de politie vond de zaak niet ernstig genoeg.
De politie kon ook weinig betekenen voor 'Kim', want zij heeft geen idee door wie haar cyberstalker is. Een onbekende verspreidt valse roddels over haar, bijvoorbeeld dat ze in een pornozaak werkt. Sinds kort wordt ze ook overspoeld met ongevraagde e-mails.

Een Duitse man moet brommen in de cel nadat hij een seksfilm van zijn ex-vriendin op het internet had gezet. Ferdinand Holzl uit Marburg had het telefoonnummer en het adres van zijn ex erbij gezet.
De man moet achttien maanden de cel in en zal ook een boete van 35.000 euro moeten betalen.
De 43-jarige vrouw werd maandenlang opgezadeld met telefoontjes van geïnteresseerde klanten.
De film van het koppel dook wereldwijd op verschillende pornosites op, en kon daar gratis bekeken worden. Volgens de rechter is het technisch onmogelijk om de film van het net te halen. Het was de allereerste keer in de Duitse geschiedenis dat een rechter uitspraak deed in zulke zaak. (onbekende bron)

In een e-mail wordt de uitbater van café Kosmic op de Vlasmarkt in Gent beschuldigd van verkrachting van een van zijn klanten. ,,Ik heb nochtans niets misdaan'', zegt de man, die een klacht gaat indienen tegen onbekenden. “Lieve vriend(in). Mag ik even uw aandacht want dit is de realiteit in uw eigen stad en wij staan machteloos. In de week voor oudejaar is een vriendin van mij verkracht door de baas van de Kosmic. Hij voerde haar dronken en sleurde haar bij het buitengaan het keldergat binnen waarna hij zich aan haar vergreep. “ Via een zogeheten kettingmail is deze boodschap de voorbije dagen in honderden e-mailboxen in heel België terechtgekomen. Volgens het Gentse parket is het onderzoek nog altijd bezig. Elk oordeel over schuld of onschuld is op dit moment dan ook voorbarig. (De Standaard 18/01/2006)

Hackende agent solfert ex-vriendin met bronstige mannen op. Een politieagent uit New York heeft de email account van een vrouw gehackt en in haar naam 70 mannen gecontacteerd die ingeschreven stonden op een datingsite. Minstens twintig van hen gingen op de uitnodiging in en stonden effectief voor haar deur. De 28-jarige Valentine leerde de vrouw in november kennen via www.Match.com , een toevluchtsoord voor singles die uitgekeken zijn op het vrijgezellenbestaan. Langer dan zes weken zou hun geflirt niet duren, maar het was genoeg om de stoppen van Valentine (what's in a name?) te doen doorslaan. Hij brak binnen in haar account en stuurde een e-mail naar zichzelf, waarin hij zogezegd bedreigd werd door haar vrienden. "Plots duiken we op uit de bosjes en zullen we je de schedel inslaan", stond er te lezen. Hij stuurde in haar naam ook verschillende romantische boodschappen naar 70 mannen die wanhopig op zoek waren naar de liefde van hun leven. Geen wonder dus dat er daarvan minstens twintig de moeite deden om op hun paasbest naar het huis van de vrouw af te zakken. Valentine zelf ziet niet in wat hij misgedaan heeft. "Mijn cliënt is gechoqueerd dat hij als een misdadiger veroordeeld wordt", vertelt zijn advocaat. De man, die het politieteam vier jaar geleden vervoegde, wordt onder meer beschuldigd van hacking en stalking. Hij werd voorwaardelijk vrijgelaten, maar moet zich op 20 april opnieuw in het gerechtsgebouw melden. (Bron : Het Laatste nieuws, 04/04/2006)

Stalkster van soapactrice wordt geïnterneerd. De correctionele rechtbank van Antwerpen heeft dinsdagmorgen de internering van een Marokkaanse vrouw (26) bevolen die jarenlang, dag en nacht, haar overbuurvrouw, Wittekerke-actrice Veerle Desimpelaere (30), stalkte. De vrouw schakelde zelfs haar zus, broer en ex-man in bij het lastig vallen van de actrice en haar familie. De ex-man van de stalkster kreeg een voorwaardelijke celstraf van zes maanden voor zijn aandeel in de pesterijen. De zus kreeg opschorting van straf. De broer van de Marokkaanse vrouw werd vrijgesproken. De drie veroordeelden moeten samen eveneens een schadevergoeding betalen van ongeveer 15.000 euro aan de actrice en haar belaagde omgeving. Die hadden eerder een vijfvoud van 75.000 euro geëist.
De actrice en haar partner zouden immers maandenlang in angst geleefd hebben. De feiten begonnen rond oktober 2003 met relatief onschuldige brieven aan het adres van Desimpelaere, maar veranderden al snel in regelrechte scheldtirades en doodsbedreigingen via onder meer telefoon, sms en e-mail. De Marokkaanse vrouw zou gevoelens hebben voor haar overbuurvrouw Desimpelaere, vooral bekend door haar rol als Zoë in de VTM-serie Wittekerke, maar die bleven onbeantwoord.
De pesterijen ontaardden gaandeweg in het besmeuren van de voorgevel van de actrice en het beschadigen van enkele auto's die voor haar deur geparkeerd stonden. Toen de stalkster in juni 2005 een eerste maal in de gevangenis belandde voor belaging, beval ze haar jongere zus Hajar F.M. om de actrice, haar vriendinnen en zelfs haar ouders lastig te vallen.
Haar ex-man was vooral verantwoordelijk voor het toebrengen van de materiële beschadigingen. Hij zou gehandeld hebben in de hoop zijn ex-vrouw terug voor zich te winnen en zo zijn gezin te herenigen. Toen de Marokkaanse vrouw na haar verblijf in de gevangenis onder strikte voorwaarden werd vrijgelaten, begon ze de actrice onmiddellijk opnieuw te stalken. Tot haar tweede aanhouding in oktober 2005. Zelfs vanuit de gevangenis bleef ze toen anonieme dreigtelefoontjes plegen. De rechter oordeelde dinsdag dat er sprake is van een ziekelijke aard van belaging. De psychiater die de Marokkaanse vrouw onderzocht sprak van 'erotomane stalking', wat betekent dat de stalkster zich laat leiden door het gevoel 'als ik je niet kan krijgen, dan niemand.' (belga) (Bron : Het Laatste nieuws, 04/04/2006)

Solidaire stalkers. Dienen Belgen tegenwoordig niet te makkelijk een klacht wegens stalking in ? De vraag dringt zich op nu bekend raakte dat de politie in 2005 zomaar even 21.575 meldingen van stalking kreeg of een bijna vervijfvoudiging vergeleken met 2000. “In dat spectaculaire cijfer zitten inderdaad misbruiken” zegt criminologe Anne Groenen, die gespecialiseerd is in stalking. “Bij vechtscheidingen is het zelfs een trend geworden om een klacht wegens stalking als wapen te gebruiken” (…) “Stalking gebeurt vaker dan enkele jaren geleden”, aldus Groenen.”Dankzij de huidige technologie waarbij men via het internet gratis en anonieme sms’jes en e-mails kan versturen was het nooit zo gemakkelijk om iemand te stalken. Er bestaan tegenwoordig zelfs websites, waarbij stalkers hun diensten aan ‘collega’s’ aanbieden, er zo elkaars slachtoffer bestoken als de ene stalker even op vakantie gaat. (Het Laatste nieuws, 29/03/2007)

Bovenstaande krantenberichtjes maken deel uit van een groot aantal berichten die de afgelopen maanden de pagina’s van verschillende (regionale) dagbladen hebben gevuld. De bijbehorende artikelen laten zien dat cyberstalking , een tot nu toe vrij onbekend fenomeen, ook in Vlaanderen en Nederland steeds vaker voorkomt. De laatste jaren is het fenomeen stalking steeds meer in de belangstelling gekomen. Stalking is het willens en wetens herhaaldelijk lastigvallen en achtervolgen van een persoon zodanig dat deze vreest voor zijn eigen veiligheid. In de Nederlandse literatuur wordt stalking ook aangeduid met de term ‘belaging’.

 

3. Enkele achtergronden

 

Cyberstalking rukt op. Internet en de nieuwste mobiele snufjes bieden ongekende mogelijkheden om anderen digitaal dwars te zitten. Jack Kantelberg van het Centraal Meldpunt Stop Stalking, een vrijwilligersorganisatie die hulp verleent aan slachtoffers en daders, schat dat elk jaar in Nederland twintigduizend personen gestalkt worden. Vrouwen, ouderen en kinderen maken de meeste kans om slachtoffer te worden. De daders zijn in negen van de tien gevallen mannen. Het zijn zeer ruwe cijfers, want cyberstalking is een betrekkelijk nieuw fenomeen en lang niet altijd wordt aangifte gedaan.

 

Jack Kantelberg van Centraal Meldpunt Stop Staking kent de klachten: "er zijn geen nauwkeurige data over cyberstalking, maar ik weet zeker dat het steeds vaker voorkomt. Simpelweg omdat er steeds meer internetters komen. Ik meen zelfs te kunnen zeggen dat stalking via internet en SMS de helft is van het aantal stalkingsgevallen. Het is ook gemakkelijk om anoniem te blijven, en dat is belangrijk, want de meeste stalkers komen nog altijd uit je directe omgeving." Ook Thomas de Konink, mede-oprichter van community Focus-In, geeft aan dat dit destructieve gedrag een belangrijkere rol lijkt te gaan spelen: "als je het over een aantal jaren bekijkt, dan is cyberstalking inderdaad meer een item geworden. En ook venijniger, vroeger was er nog wel eens iemand die liep te schelden, maar dat was het dan. Nu gaat het soms veel verder."
Uiteraard grijpt cyberstalking ook meer in het leven van een persoon in, naarmate die intensief van het medium internet gebruik maakt. Als bijvoorbeeld je kind van 9 jaar oud op internet voor seks wordt aangeboden, gepubliceerd compleet met telefoonnummer, - zoals enkele jaren geleden gebeurde - heeft iedereen daar last van. Maar scheldkanonnades in je mailbox zijn bedreigender voor iemand die elke dag met van dat communicatiemiddel werkt, dan voor iemand die zijn computer slechts één keer in de maand aan zet. Met de volwassenwording van het internet neemt zo niet alleen de kwantiteit maar ook de impact van internetbedreiging toe. ( www.onlijn.nl )
 
Kantelberg noemt cyberstalking 'een probleem dat het meest voorkomt en de minste aandacht krijgt'. Hij denkt dat zeker eenderde van alle stalkers tegenwoordig gebruik maakt van internet. In ongeveer tien procent van de gevallen bedienen ze zich volgens hem uitsluitend van digitale communicatiemiddelen. Het getreiter begint vaak met e-mailbombardementen. Met een simpele klik op de knop worden bedreigende en intimiderende boodschappen verstuurd. Soms worden daarbij speciale programma's gebruikt, zodat de dader niet zelf achter de pc plaats hoeft te nemen. Zodra de afzender wordt geblokkeerd, kunnen vrienden, familie of collega's bestookt worden met roddels over het slachtoffer. Discussiegroepen of andere digitale 'prikborden' lenen zich bij uitstek voor het plaatsen van kwetsende opmerkingen, al dan niet met vermelding van het mailadres van het slachtoffer.

Ook kan de dader zich als slachtoffer voordoen en in zijn of haar plaats beledigende berichten sturen. Nog veel erger wordt het als de cyberstalker er in is geslaagd een spionageprogramma, een zogeheten Trojaans paard, te installeren op de computer van het slachtoffer. Zodra de belager in het bezit is van loginnamen en wachtwoorden van zijn slachtoffer is de ellende helemaal niet meer te overzien. Vaak wordt aangenomen dat intimidaties en pesterijen via internet minder ernstig zijn dan gevallen waarbij sprake is van fysiek contact. Maar volgens stalkingdeskundigen is dat een misvatting. Veel potentiële 'gewone' stalkers schrikken er uiteindelijk toch voor terug om hun slachtoffers persoonlijk of telefonisch te benaderen. Zodra ze achter de computer kruipen, wordt die drempel veel lager. Met de grote hoeveelheid informatie die van het web geplukt kan worden, krijgt de stalker de gelegenheid diep in het privé-leven van het slachtoffer binnen te dringen. Vaak smaken de digitale pesterijen bovendien naar meer en vormen ze de voorbode van fysiek agressief gedrag. Offline stalkers zijn over het algemeen geen erg slimme mensen, zegt Kantelberg, en hun identiteit is meestal vrij snel te achterhalen: ''Ze hakken met een bijl op de voordeur, of slaan de buitenspiegel van de auto van de nieuwe vriend van hun ex kapot.

 

Zo kunnen ze hun emoties kwijt.'' Het verzamelen van bewijsmateriaal tegen cyberstalkers is veel minder eenvoudig. De daders zijn vaak onbekenden die op grote afstand opereren en onzichtbaar weten te blijven doordat ze zich verbergen achter schuilnamen en gebruik maken van verschillende computers en providers. Bovendien is het vaak moeilijk aannemelijk te maken dat er sprake is van een echte dreiging. Cyberstalkers staan erom bekend dat ze hun slachtoffers lang niet altijd openlijk of persoonlijk bedreigen. Ze worden, net als gewone stalkers weliswaar gedreven door een obsessief verlangen om controle uit te oefenen over hun slachtoffers, maar zijn zich er meestal van bewust dat hun getreiter niet door de beugel kan. Hun gedrag kan vervelend zijn of bedreigend, maar is er juridisch weinig tegen te doen. Cyberstalking kan diep in het leven van slachtoffers ingrijpen. Slachtoffer voelen zich volkomen machteloos als ze de identiteit van hun belager niet kennen.

De toenmalige Amerikaanse vice-president Al Gore trok in 1999 aan de bel: ''Dit soort kwelling kan even angstaanjagend zijn als in werkelijkheid gevolgd en bespioneerd te worden in je omgeving of in je huis''. In de VS zijn al forse straffen uitgedeeld aan cyberstalkers. Een beveiligingsbeambte die het adres en telefoonnummer van zijn ex-vriendin op internet publiceerde met de vermelding dat ze erover fantaseerde om verkracht te worden, werd veroordeeld tot zes jaar cel. De Nederlandse politie heeft nog maar weinig ervaring met cyberstalking.

Slachtoffers hebben zich daarom georganiseerd in belangenverenigingen en zelfhulpgroepen op internet, zoals www.stalking.wereld.nl  en Stalking Lotgenoten. Lovenswaardige initiatieven, vindt Jack Kantelberg: ''Mensen vinden steun bij elkaar. Voor een tijdje is dat heel goed. Maar als het te lang duurt, wordt het slachtoffergevoel alleen versterkt. Een oplossing is het niet.'' (Henk Schutten http://www.parool.nl/media/2006/MAA/031806-iparool-1.html)

 

4. Types van (cyber)stalkers

 

Wetenschappers die het fenomeen stalking bestuderen, delen stalkers in in verschillende types, volgens hun voorgaande relatie met het slachtoffer, het motief voor het stalken, de eventuele aanwezigheid van een mentale stoornis, et cetera. Typologieën kunnen helpen om de meest effectieve manier te ontwikkelen om de stalker te behandelen en om het risico dat de stalker fysiek geweld gaat gebruiken tegenover het slachtoffer in te schatten.

Mullen, Pathé en Purcell ontwikkelden in een gespecialiseerde kliniek voor de behandeling van mentale stoornissen in Australië een multi-axiale typologie gebaseerd op 168 stalkers. De typologie maakt een onderscheid tussen vijf soorten stalkers:

• De eerste soort stalker is de “afgewezen stalker”. Het slachtoffer en de stalker hadden een hechte relatie, meestal ex-partners. Het motief van de stalker is de relatie herstellen of wraak nemen voor de afwijzing. Dit soort stalker kan horen tot de meest persisterende en opdringerige stalkers. De stalking is een manier voor de stalkers om de relatie die ze hebben verder te zetten. Een geschiedenis van partnergeweld alsook geweld na de relatiebreuk zijn niet uitzonderlijk. Een deel van dit soort stalkers wordt gekenmerkt door uitgesproken karakteriële anomalieën, afhankelijke, narcistische en paranoïde trekken en/of substantieel middelenmisbruik. Psychologische hulp kan effectief zijn voor deze groep. Zij hebben hulp nodig om het verlies van de partner los te kunnen laten en om nieuwe sociale contacten te leggen. Wanneer er sprake is van substantieel middelenmisbruik dient ook dit behandeld te worden.

• De “intimiteitzoekende stalker” is de tweede soort en het doel is een in de ogen van de stalker geliefde persoon zo ver te krijgen dat deze zich engageert in een intieme relatie. Zij zijn erg volhardend in hun benadering naar het slachtoffer. Ze denken dat het slachtoffer voor hen zal vallen indien ze maar hard genoeg proberen. Enkel op termijn is er risico op geweld. Het overgrote gedeelte van deze groep heeft meestal nog geen relatie gehad en leidt een geïsoleerd bestaan. Psychiatrische stoornissen kunnen zich voordoen en variëren van schizofrenie tot een narcistische persoonlijkheidsstoornis of de erotomane waanstoornis. De behandeling dient vooral gericht te zijn op de psychiatrische stoornis, die aan de basis ligt van het stalken. Juridische sancties zijn niet erg effectief voor dit soort van stalkers. Zij beschouwen dit eerder als een test voor hun toewijding dan als een straf.

• Een andere stalker is de “incompetente versierder”. Het motief van deze stalker is het aangaan van een romantische relatie. Zij kampen met het onvermogen een relatie aan te gaan en ze kunnen of willen geen afwijzing aanvaarden. Soms stalken ze meer dan één slachtoffer of zoeken ze een ander doelwit wanneer ze geen succes hebben bij het vorige. De stalker kan gewelddadig worden indien het slachtoffer weerstand biedt. Psychologische hulp zou moeten bestaan uit de ontwikkeling van sociale vaardigheden, het verkrijgen van empathie en verder de behandeling van verschillende psychiatrische stoornissen.

• De “rancuneuze stalker” handelt vanuit het verlangen het slachtoffer angst aan te jagen of leed te berokkenen. De stalkers zien zichzelf als een slachtoffer dat zichzelf dient te verdedigen tegen onderdrukkers en ze beschouwen steevast hun gedrag als gerechtvaardigd. Meestal wordt het doelwit gezien als een voorbeeld van de mensen die de stalker in het verleden hebben lastig gevallen en vernederd. De keuze van het slachtoffer is eerder toevallig. Soms wordt de stalker gewelddadig. Psychiatrische stoornissen kunnen onder andere gaan van een paranoïde persoonlijkheidsstoornis, tot schizofrenie of waanstoornissen. Dit type stalker vertoont een grote gelijkenis met querulantisten die morbide zijn en extreem klaaggedrag vertonen. Behandeling van deze groep is moeilijk door hun verstoorde zelfbeeld. Omdat ze gewoonlijk hun eigen voordeel kunnen inschatten, kunnen legale sancties efficiënt zijn in een vroeg stadium. Indien ze niettemin te veel bezig zijn met hun eigenwaarde en met hun perceptie van de gerechtvaardigheid van hun acties wordt het moeilijker om succesvol te interveniëren.

• Het doel van de “jagende stalker” is een seksuele aanranding op het slachtoffer. Dit type dader stelt een hele reeks van gedragingen. De stalker is seksueel geobsedeerd door het slachtoffer. Slechts bij het eindpunt wordt de stalker gewelddadig. Stalkers van deze categorie zijn zeldzaam en zijn mannelijk. Zij vertonen tekorten in zelfdiscipline en in sociale en seksuele relaties. Therapie zou zich moeten concentreren op deze aspecten en zou gecombineerd moeten worden met legale sancties
(Bron : http://www.law.kuleuven.be/stopstalking/ )

 

5. Verschillen tussen jongeren en volwassenen

Bij jongeren spreekt men meestal over cyberpesten en wanneer er een volwassene bij betrokken is, heeft men het eerder over cyberstalken, maar er zijn nog verschillen. Bij cyberstalken is er meestal sprake van onophoudelijke niet aflatende bestoking van het slachtoffer met online aanvallen via e-mail, sms’jes, telefoons waar men niets zegt, enz. en meestal is het gekoppeld aan offline bespioneren, lijfelijk contact zoeken, enz. Waar cyberpesten bedreigend is en emotioneel heel belastend is er bij cyberstalken vaak ook fysiek bedreigingsgevaar voor het slachtoffer.

Cyberstalkers zijn vaak gedreven door wraak, haat, woede, jaloezie, obsessie of een mentale gestoordheid. Men wil het slachtoffer intimideren, in verlegenheid brengen, vernederen.
Bij cyberstalking neemt men ook het vreemde fenomeen waar dat het slachtoffer niet doelbewust is uitgekozen, maar toevallig slachtoffer is geworden omdat de persoon op dat moment net op de verkeerde plaats was. Er zijn gevallen bekend waar een cyberstalker een persoon is blijven lastig vallen omdat dit de eerste persoon was die die tegenkwam toen die in een verschrikkelijke rotstemming was. Ooit bleef een man een andere man stalken omdat die hem ooit voorbij was gestoken om een parkeerplaats in te nemen. De man had de nummerplaat genoteerd, had achterhaald van wie de wagen was en was hem digitaal blijven pesten. Het slachtoffer werkte in een school en diens contactgegevens stonden op het internet zodat de dader makkelijk zijn cyberaanvallen kon uitvoeren. Het stalken stopte pas toen het slachtoffer radicaal van e-mailadres veranderde en een geheim telefoonnummer aanvroeg.

'Vrouwen strooien met privé-gegevens' Stalking troef na webdate. Internetdates lopen steeds vaker uit op stalking, dreigementen of erger. Maandelijks melden zich bij de Stichting Stop Stalking honderden vrouwen die na een afspraakje via een datingsite constant worden lastiggevallen. Directeur Jack Kantelberg van de stichting spreekt van een toenemend probleem. "Vooral het laatste jaar is dit aantal fors gestegen", zegt Kantelberg. Bij de stichting komen dagelijks 35 tot 70 meldingen binnen. Hoeveel hiervan het gevolg zijn van een mislukte internetdate kan de directeur niet precies zeggen. "Maar dit aantal neemt zienderogen toe. Dat is ook niet zo gek als je bedenkt dat honderdduizenden Nederlanders via het internet op zoek zijn naar een partner." Met name vrouwen krijgen nogal eens te maken met volhardende mannen. Volgens Kantelberg wisselen mensen veel te gemakkelijk persoonlijke informatie uit. "Als zo'n afspraakje dan tegenvalt, heeft de andere partij wel het adres en telefoonnummer in zijn bezit." Directeur Chris van Tuijl van datingsite Relatieplanet wijst erop dat voorzichtigheid is geboden. " Maar iemand die je in de kroeg ontmoet, kan zich ook anders voordoen dan hij is." (Bron : Marjolein van der Gaag in De Telegraaf 27/04/2006)

Cyberstalkers zijn rusteloze personen die onophoudelijk het slachtoffer bestoken. Ook familieleden, collega’s, buren worden soms in de aanvallen betrokken. Soms nemen ze de identiteit van het slachtoffer aan en gaan in diens naam via internet of e-mail haatberichten versturen zodat het slachtoffer zelf in een verkeerd daglicht komt te staan. Ze schrijven het slachtoffer in op pornosites, voor reclame-aanbiedingen, spam, enz.

Cyberstalkers volgen hun slachtoffers vaak tot in chatrooms en discussieforums, posten daar leugens en hatelijke boodschappen of plaatsen storende informatie in de naam van het slachtoffer. Ze bewerken foto’s en plakken het hoofd van het slachtoffer op expliciete porno en verspreiden dit via internet. In dit laatste geval gaat het cyberstalken meestal uit van een afgewezen minnaar of geliefde of van iemand die verliefd is op een bekend figuur en in zijn of haar fantasie vindt dat betrokkene bij hen hoort. In een recent geval in de VS stonden opeens hordes geile mannen aan de deur van een jonge vrouw. Haar afgewezen minnaar had een website over haar gemaakt en daarin gepost dat ze op zoek was naar mannen die met haar groepsseks wilden. Haar naam, adres en telefoon was vermeld op de site en de site was gestoffeerd met getrukeerde softseksfoto’s van haar. In extreme gevallen gaan cyberstalkers ook over tot doodsbedreigingen en beschrijven hoe ze hem of haar zullen gaan vermoorden.

Uit vroeger onderzoek blijkt dat het meestal vrouwen waren die slachtoffer waren van cyberstalking maar recentere gegevens tonen aan dat mannen nu meer lastig gevallen worden via e-mail en sms dan vrouwen.
Cyberstalken komt het meest voor in werksituaties waar een werknemer jaloers is op een promotie of extra voordeel van een andere werknemer en via digitale weg het slachtoffer begint te bekladden, bijvoorbeeld door roddels en laster via e-mail te verspreiden of valse info op internet te publiceren. Meestal is dit dan anoniem en brengt men het slachtoffer ernstig in gevaar op het werk.

Seksueel getinte 101-oproep verspreid op internet. De politie bekijkt hoeveel mensen aan de opgenomen gesprekken van de noodoproepen kunnen. De politie onderzoekt of niet te veel mensen toegang hebben tot de opgenomen gesprekken van de noodoproepen naar het nummer 101. Aanleiding is een vreemde noodoproep van een verwarde vrouw in Gent die als ,,grap" via e-mail verspreid werd op het internet. ,, Het is hier iemand die lastig gevallen wordt op seksueel gebied. Thuis. En dat gebeurt op afstand. Ik heb hier pijn in mijn buik omdat hier allerlei systemen toegepast worden op mij. (...) En ik zou willen dat dat ophoudt. (...) '' ,, Ah ja, dat moet niet aangenaam zijn, hé mevrouw ", antwoordde de politieman aan de andere kant van de 101-lijn. De angstige vrouw ging zo nog een tijdje door. De operator hield zich serieus en beloofde in sappig Gents de lokale politie op de hoogte te brengen. Maar in augustus dook een registratie van het gesprek op in talloze e-mails. Gistermorgen werd er zelfs een stukje ten gehore gebracht op radio Donna. …. ,,Uiteraard kan het niet dat iemand van onze politie dergelijk gesprek kopieert en verspreidt via e-mail", zegt Els Cleemput van de federale politie. ,,Ik kan me inbeelden dat het voor die vrouw absoluut niet leuk is om haar woorden te lezen of te horen. We voeren al enkele weken een onderzoek, maar het is niet zo makkelijk om de dader te traceren. De oorspronkelijke e-mail blijkt verstuurd door een buitenlandse provider en daarvoor moeten we een rogatoire commissie inschakelen." … (Bron : DS 01/09/2006)

6. Wat kan je doen tegen cyberpesten en cyberstalken ?

De tips die we geven om je beschermen tegen cyberpesten gelden evenzo voor cyberstalking. Meestal zijn de slachtoffers van cyberstalking leken op vlak van internet, e-mail of zelfs sms. De cyberstalker geniet van de anonimiteit van het online werken. Ze kunnen zich verbergen achter hun computer of mobiele telefoon. Maar vaak vergeten de stalkers dat ze hoe dan ook sporen achterlaten. Zeker bij email is het mogelijk bepaalde sporen op te zoeken via de headers die een email steeds vergezeld. Bij email is het na klacht bij de politie technisch mogelijk om via de zendmast van waar de sms’jes vertrekken op zoek te gaan de mogelijke persoon die hen stalkt.
 
In de meeste gevallen is de stalker een bekende van het slachtoffer, iemand die in de buurt woont of een fan of cliënt. Door te gaan zoeken in dat soort kringen komt men de stalker soms op het spoor. Met medeweten van de politie kan men ook lokaas uitzenden, door bijvoorbeeld te antwoorden, een ontmoeting voor te stellen, enz. Houd steeds in het achterhoofd dat stalken via sms of via e-mail of andere kanalen strafbaar is en aarzel nooit klacht in te dienen tegen de dader of tegen onbekenden wanneer je slachtoffer bent van cyberstalking. De persoon die het gedrag stelt is ziek en moet geholpen worden. Zelf tref je absoluut geen schuld in het feit dat je gestalkt wordt en je mag dan ook niet aarzelen hulp van deskundigen en de politie in te roepen.

Nog enkele tips
-ga nooit in op zgn. flaming : dit is het laster vertellen op internet. Geef de indruk dat het je allemaal niet kan deren, dan houdt de persoon soms al vanzelf op. Hoe meer je de indruk geeft hierdoor getormenteerd te geraken, hoe meer de dader geniet.
-neem een andere GSM-nummer en laat het oude nummer blokkeren. Deel het nieuwe nummer aan niemand mee of slechts aan enkele personen. Begint de stalker dan opnieuw, dan weet je in welke kringen je moet gaan zoeken.
-als je surft, chat of e-mailt en je kiest een nickname, kies dan een zo mogelijk geslachtsloze nickname : namen als lolita, liefdesengeltje, eenzaammeisje,…lokt automatisch mensen met slechte bedoelingen. Nicknamen zoals ‘toetsenbord, parkeerhulp, muziekmachine, …’ werken evengoed.
-flirt niet online, tenzij je voorbereid bent op de consequenties. Dit is idem zoals in het reële leven : uiteraard hebben mensen het recht om te flirten. Maar hoe opvallender je bent op het net, hoe meer je de aandacht trekt van personen met minder goede bedoelingen.
-bewaar aanstootgevende boodschappen die je toegezonden krijgt: sla emails op je harde schijf op en maak best kopieën via ‘print screen’ en ‘plakken’ in een Wordtekst die je afdrukt. Zorg dat de header zichtbaar is. (zie elders)
-als iemand bedreigingen uit in een chatruimte of forum, meld dit dan aan de forumbeheerder of moderator zodat de betrokkene uit het forum geschorst kan worden.
-ga niet in de aanval tegen een stalker of pester : dit prikkelt de aanvaller nog meer en geeft hem/haar het gevoel dat je emotioneel geraakt bent. Het gevolg is dat het pesten nog verergert.
-geef nooit persoonlijke informatie vrij op het internet tenzij je dit vertrouwt en er op rekent dat je niet gestalkt zal worden
-google jezelf regelmatig. Tik je naam, je nickname of andere bijzonderheden die je typeren in het zoekvenster van www.google.be  Als er ergens schadelijk over je wordt gesproken, komt de website via deze zoekmachine tevoorschijn en weet je tenminste wat men allemaal over je vertelt op het internet. Hoe je je gegevens van het internet kan verwijderen na het googelen, vertellen we elders.
(Bron  http://www.law.kuleuven.be/stopstalking/ )

7. Wetgeving

Rond cyberstalken bestaat geen specifieke wetgeving. Er is wel een wetgeving rond stalken door de wetgever ‘belaging’ genoemd.
In België werd stalking erkend als een misdrijf sinds 1988, maar de Belgische wetgever verkiest de term “belaging” in plaats van stalking.
De Belgische wetgever (art. 422bis) definieert stalking als volgt:
Artikel 442bis Sw: “Hij die een persoon heeft belaagd terwijl hij wist of had moeten weten dat hij door zijn gedrag de rust van die bewuste persoon ernstig zou verstoren, wordt gestraft met gevangenisstraf van vijftien dagen tot twee jaar en met een geldboete van 50 euro tot 300 euro of met één van die straffen alleen. Tegen het in dit artikel bedoelde misdrijf kan alleen vervolging worden ingesteld op een klacht van de persoon die beweert te worden belaagd”.
Andere elementen uit het strafboek kunnen ook aangewend worden om een klacht in te dienen
 Art. 550bis-550ter: misdrijven tegen de vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van informatica systemen en van de gegevens die door middel daarvan worden opgeslagen of overgedragen
 Art. 392: opzettelijk doden, opzettelijk toebrengen van lichamelijk letsel, foltering onmenselijke behandeling en onterende behandeling.
 Art. 434-442: aanslag op persoonlijke vrijheid en op de onschendbaarheid van de woning, gepleegd door bijzondere personen.
Art. 461-472: diefstal en afpersing
 Art. 372-378bis: aanranding op de eerbaarheid en verkrachting.

Bij voorkeur dient men klacht in bij de lokale politie, die in principe elke klacht ernstig moet nemen.

 

(Bron  http://www.law.kuleuven.be/stopstalking/ )

8. Cybervuistregels voor bedrijven en organisaties

Ook naar bedrijven en organisaties waar mensen samenwerken is het belangrijk een aantal cyberbeveiligingsvuistregels in acht te nemen.
-Laat personeelsleden inloggen via een persoonlijke inlog en wachtwoord. Laat nooit mensen anoniem inloggen of onder een groepsnaam.
-Monitor het hele internetverkeer en emailverkeer. Er bestaan voldoende geschikte en goedkope softwareprogramma’s om dit te doen. In het kader van de terrorismebestrijding is een bedrijf overigens verplicht te registreren wie wanneer op het internet gaat. Ook het emailverkeer moet weliswaar gecodeerd bewaard worden. Alleen op vraag van justitie mag men emailverkeer tussen personeelsleden en naar buiten prijsgeven.
-Licht het personeel in dat cyberpesten en cyberstalken niet toegelaten is en tot zware sancties kan leiden en verwittig het personeel dat het internetverkeer en binnenkomen en buitengaand emailverkeer geregistreerd wordt, maar wijs erop dat niet zomaar iedereen alle mails kan lezen. Deze monitoring gebeurt bij voorkeur gecodeerd.
-Maak een protocol met rechten en plichten inzake internet ,emailen en alle gevallen van seksuele of andere bedreigingen en bezorg dit aan alle werknemers of hang het duidelijk zichtbaar uit in het bedrijf.
-Wanneer een werknemer het bedrijf verlaat, blokkeer dan onmiddellijk zijn profiel, zijn inlognaam en emailgegevens om te vermijden dat de persoon met belangrijke informatie aan de haal gaat. In sommige bedrijven is het gangbaar dat de persoon die ontslagen wordt door een andere werknemer naar zijn bureel begeleid wordt, alles mag inpakken en onmiddellijk mag vertrekken.
-In Vlaanderen zijn bedrijven en organisaties verplicht een vertrouwenspersoon aan te stellen inzake gevallen van pesten of (seksuele) intimidatie op het werk. Zorg ervoor dat iedere werknemer op de hoogte is van deze ombudsfunctie en geef de betrokken verantwoordelijke voldoende vrijheid om alle gevallen van misbruik objectief te onderzoeken, ook al zijn er leidinggevenden bij betrokken.

9. Mag een werkgever het internetverkeer monitoren en de emails van het personeel inkijken ?

Elke werkgever heeft meestal eigen regels voor internet en e-mailverkeer op het werk.
De Vlaamse regering (GVA 20/04/2001) heeft zo bijvoorbeeld regels opgesteld voor het gebruik van e-mail, intranet en internet door de Vlaamse ambtenaren. E-mailen en surfen is in principe alleen toegestaan voor de uitvoering van de opgelegde taken. Toch mogen de ambtenaren in beperkte mate privé-surfen en -emailen. Om ongeoorloofd gebruik aan te pakken, kan de directie inhoudelijke controles uitvoeren per dienst, maar niet per ambtenaar. Dat kan alleen als er een gegrond vermoeden van ongeoorloofd gebruik is, zoals het verspreiden van racistische boodschappen of porno.

In welke mate heeft de werkgever het recht om het e-mailgebruik en internetsurfgedrag van zijn werknemers te controleren? Sinds 2002 is hieromtrent een collectieve arbeidsovereenkomst gesloten waarin ze klare regels scheppen over wat en hoe er gecontroleerd kan worden. Patrick Van Eecke schrijft hierover hetvolgende : de cao nummer 81 lost weliswaar niet alle juridische knelpunten op, maar biedt toch, via enkele eenvoudige en duidelijke regels, een houvast voor de werkgever die aan internetcontrole wil doen.

1. Een eerste regel is gebaseerd op het gezagsrecht van de werkgever en bevestigt dat hij mag bepalen wat zijn werknemers met de computer doen. De baas kan dus opleggen dat er alleen tijdens de lunchpauze gesurft mag worden of dat er niet aan on line banking wordt gedaan vanuit het bedrijfsnetwerk. Hij kan verbieden dat je programmaatjes op je computer zet die niets met je werk te maken hebben. Waarschijnlijk kan hij ook verbieden dat je gebruik maakt van instrumenten die je privacy beschermen, zoals programma's om anoniem te surfen of om je e-mail versleuteld te verzenden. De werkgever moet daarin wel redelijk blijven. Zo mag de baas niet eisen dat werknemers nooit het Internet gebruiken om een privé-berichtje te versturen. Dit algemeen verbod zou ingaan tegen het recht op communicatie van de werknemer.

2. Een tweede regel zegt dat de werkgever het internetgedrag van zijn personeel mag controleren maar dat hij dit moet melden aan de werknemers. De baas moet de gangbare overlegorganen binnen een bedrijf (zoals de ondernemingsraad of de vakbondsafvaardiging) informeren en uit de doeken doen hoe het controlesysteem precies werkt. Ook moet hij de werknemer individueel inlichten over de aanwezigheid van controlemogelijkheden. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door een boodschap te laten verschijnen bij het opstarten van je computer. Geheime controles zijn verboden. Heel duidelijk is dit echter wel niet getuige dit vonnis beschreven in Het Laatste Nieuws van 9/11/2005.

Een werkgever mag het internetgebruik van zijn werknemers onder bepaalde omstandigheden in het geheim controleren. Dat oordeelt een Gentse arbeidsrechter. Normaal moet een werkgever zijn werknemers vooraf meedelen dat hij zulke controles gaat uitvoeren. 'Het vonnis bewijst dat het recht van de werknemers op de eerbiediging van hun privacy niet onaantastbaar is', zegt de Gentse docente sociaal recht Sabine Vanoverbeke. De informaticus in kwestie werkte bij de helpdesk van het bedrijf en maakte daarvan gebruik om zijn eigen zaak te promoten. Dat gebeurde in e-mails aan klanten van zijn werkgever. De feiten kwamen toevallig aan het licht toen de netwerkbeheerder van het bedrijf vaststelde dat enkele mails niet waren verzonden. Daarop besloot de werkgever het e-mailverkeer van de informaticus in het geheim te controleren, wat eigenlijk indruist tegen de collectieve arbeidsovereenkomst van 26 april 2002. Voor de arbeidsrechtbank in Gent beriep de ontslagen werknemer zich op die CAO. Hij riep in dat de controle op zijn internetgebruik niet voorafgaandelijk door de werkgever was aangekondigd. Daaruit leidde hij af dat hij ten onrechte om dringende redenen was ontslagen. De arbeidsrechtbank in Gent verwierp dat argument. Volgens docente Sabine Vanoverbeke bewijst het vonnis dat de rechtbanken blijk geven van 'gezond verstand' en dat het recht op privacy van de werknemers geen onaantastbaar grondrecht is. (belga)

3. De baas mag alleen maar controleren op vier elementen: onwelvoeglijk gedrag, gedrag dat de bedrijfsbelangen schaadt, gedrag waardoor het netwerk schade kan oplopen, en ten slotte gedrag dat niet strookt met de beleidslijnen van het bedrijf. Concreet betekent dit dat hij mag onderzoeken of zijn netwerk gebruikt wordt om te surfen naar een gore website of om een e-mail te versturen met bijvoorbeeld een racistische mop. Ook kan hij nagaan of er geen gevoelige bedrijfsinformatie uitlekt via het Internet en of er geen virussen verspreid worden binnen het netwerk. De baas mag ook nakijken of er niet te veel filmpjes of muziek worden uitgewisseld, zodat de netwerkcapaciteit in het gedrang komt.

4. Een laatste regel handelt over de wijze van controle. De controle mag niet onmiddellijk op één werknemer gericht zijn. Het controleprogramma van de werkgever moet eerst met anonieme lijsten en statistieken werken. Pas wanneer de werkgever merkt dat er binnen het bedrijf iets niet snor zit, mag hij tot identificatie overgaan. Wanneer bijvoorbeeld het controleprogramma meldt dat er vanuit het bedrijf illegaal muziekbestanden worden opgehaald, kan hij vervolgens onderzoeken welke werknemer zich daar mee bezig houdt. In principe mag de baas onmiddellijk tot identificatie overgaan wanneer uit de statistieken blijkt dat er iets fout loopt. Er is echter één uitzondering op deze directe identificatiemogelijkheid, namelijk wanneer de vierde reden voor controle, de bedrijfspolicy omtrent goed internetgebruik, met de voeten wordt getreden. In dit geval mag de werknemer niet individualiseren maar moet hij eerst alle werknemers informeren. Hij zal uitleggen dat de regels niet gerespecteerd worden en dat zo nodig de controle zal geïndividualiseerd worden. Pas wanneer achteraf blijkt dat nog altijd tegen de voorschriften wordt gezondigd, mag de baas op zoek gaan naar de dader. Hij moet de werknemer uitnodigen voor een gesprek, zodat die zijn gedrag kan rechtvaardigen.

Deze cao-regels lijken een duidelijk en eenvoudig parcours te scheppen voor de werkgever. Toch is het nog niet zeker of deze regels in de praktijk eenvoudig toe te passen zijn, noteert Van Eecke. De regel van de getrapte controle (eerst anoniem, pas later op naam) levert bijvoorbeeld problemen op voor de meeste inspectieprogramma's die momenteel op de markt zijn. De huidige software laat ongebreidelde controle toe en zal dus aangepast moeten worden aan het Belgische recht. Ook is niet echt duidelijk hoe de regels van de cao zich verhouden tot de wetgeving inzake privacy en het telecommunicatiegeheim die sowieso voorrang blijven hebben…. Met deze cao speelt België een pioniersrol door als eerste land ter wereld algemeen geldende regels op te stellen. Op Europees niveau tracht men al geruime tijd een dergelijk initiatief te nemen. De Belgische regels kunnen als leidraad dienen. (De Standaard 27/05/2002)

10. Hoe zit het met het bewaren van emails.

Organisaties zoals scholen of bedrijven die een eigen emailserver hebben, bewaren vaak mails als bewijslast in criminele situaties. Voorlopig zijn in België providers nog niet verplicht om emails te bewaren. Vermoedelijk is het ook een verschrikkelijke opdracht om al het mailverkeer van de honderdduizenden cliënten te bewaren. Hoe ga je trouwens om met het mailverkeer dat via websites zoals hotmail verloopt. Dan zou de provider ook het surfgedrag moeten registreren. Feit is dat de regeringen het er nog niet over eens zijn hoe dit zou moeten gaan gebeuren. Maar in de strijd tegen terrorisme zijn er toch al stappen ondernomen. Zo berichtte Het Nieuwsblad op 3/12/2005 dat gegevens via e-mail in de toekomst verplicht moeten worden bijgehouden. ‘De telecomoperatoren in de EU-lidstaten moeten binnenkort e-mail- en internetgegevens bijhouden. Ze zullen die gegevens wellicht voor minstens zes maanden moeten opslaan. De telecommaatschappijen en de internetbedrijven zullen over afzienbare tijd ook in België verplicht worden om essentiële gegevens van hun communicatieverkeer bij te houden. Nu zijn ze daar in België niet toe verplicht. Maar wellicht zullen ze die gegevens over enkele jaren voor minstens zes maanden moeten opslaan als gevolg van een politiek akkoord dat de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken van de Unie vrijdag in Brussel bereikten over een nieuwe richtlijn over het bijhouden van gegevens. De regeling past in de strijd tegen het terrorisme.’

We willen hier concluderen dat e-mailverkeer en actief internetgebruik ook kwetsend kan worden, ook al is het niet naar één bepaald persoon gericht. Opvoeders moeten ook kinderen waarschuwen dat het doorsturen van beledigende of racistische mails kwetsend kan zijn voor bepaalde bevolkingsgroepen, het samenleven van diverse culturen tegenwerkt en men beter een antwoordje naar de afzender stuurt dat men dit soort mails niet meer wenst te ontvangen. Zeker zo belangrijk is natuurlijk ook dat opvoeders, ouders, leerkrachten of eender wie zich zelf niet bezondigen aan het verspreiden van dit soort mails. Vooral de geautomatiseerde reactie om dit soort mails door te sturen naar het hele adressenbestand,ook al is het maar als grap bedoeld, kan ernstige gevolgen hebben, zoals in bovenstaande verhalen werd aangehaald. Zowel volwassenen als jongeren moeten beseffen dat ze strafbaar zijn indien ze bewust racistische taal verspreiden als is het via e-mail en internet. Wie gebruik maakt van het netwerk van zijn werkgever riskeert daarenboven een ernstige sanctie op het werk.