Informatieve website over cyberpesten  

Algemeen
Inleiding
Wat is pesten
Wat is digitaal pesten
Vormen van cyberpesten
Profiel van de dader
Profiel van het slachtoffer
Gevolgen van cyberpesten
Wat maakt cyberpesten zo populair
Onderzoeksgegevens

Preventie en begeleiding
Hoe als hulpverlener helpen
Beschermen tegen cyberpesten
Cyberpesten en school

Volwassenen
Cyberpesten op het werk
Cyberstalken
Leerkrachten cyberpesten

Educatief materiaal
Info over  bestaand materiaal
Zelf ontwikkeld materiaal

Aanverwante onderwerpen
Andere internetgevaren
Gevaar van spelletjes

Links naar andere websites
Nederlandstalig
Engelstalig

Divers
Contact
Zoeken op deze site
Discussieforum
Cyberpesten en media(blog)
Disclaimer & copyrights

English
English version

Beschermen tegen cyberpesten

1. Enkele bedenkingen over bescherming tegen internetmisbruik en cyberpesten in het bijzonder

Tom Van Renterghem (Child Focus) “Helaas. Ouders zijn absoluut niet mee wat hun kinderen allemaal uitspoken op hun computer. Hoeveel ouders zouden weten dat hun kind een eigen internetprofiel heeft? Hoeveel ouders weten dat kinderen hun e-mailverkeer verborgen kunnen houden door bijvoorbeeld een gratis hotmailadres aan te maken? Er is niet alleen een ‘digitale kloof’ tussen mensen die wel en geen computer hebben; er bestaat evengoed een kenniskloof tussen jongeren, die veel vlugger mee zijn met de technologie, en ouders, bij wie ‘de computer nooit doet wat zij willen!’ Zo heb ik eens een moeder aan de lijn gehad die mij zei: ‘We hebben een parental control filter geïnstalleerd (zo’n filter kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat je kind niet op bepaalde sites kan chatten red.), maar mijn zoon weet die probleemloos te omzeilen.’ Toen ik haar vroeg wie die filter geïnstalleerd had, klonk het: ‘Ah, mijn zoon natuurlijk.‘ (lacht) Wat voor zin heeft zo’n controlefilter als zoonlief toch over paswoord en username beschikt?

Voor tieners is het sowieso een sport geworden om dat soort filters te slim af te zijn. Het is toch niet altijd gemakkelijk. Als je tegen zo’n kind zegt dat het zijn telefoonnummer niet aan vreemden mag geven, dan zegt dat kind : ‘Dat is geen vreemde, dat is een chatvriend’ . Dan moet je als ouders zeggen: ‘Ken je die persoonlijk?’ Je kind aan het denken zetten. Ik weet dat zulke discussies niet gemakkelijk zijn, maar ouders zouden minstens moeten weten wat een nickname en chatbox zijn. Ze zouden het internetgebruik van hun kinderen ook op een ‘softe’ manier in de gaten moeten houden. Als de computer bij zoon- of dochterlief op de slaapkamer staat, heb je geen flauw benul waar ze mee bezig zijn. Zet dat ding dus in de woonkamer, of op een plaats waar je geregeld voorbijkomt. Een totaal verkeerde reactie is het internet verbieden : daar los je niks mee op, want dan gaan ze toch bij een vriendje of bij de buren surfen. Ouders zouden zich meer moeten interesseren voor wat hun kroost uitspookt op het internet en ze daar ook een stuk verantwoordelijkheid in bijbrengen. Ik sta altijd versteld dat ze hun kinderen wel leren oversteken, maar ze niet leren omgaan met een computer. Ze laten hun kind niet in het donker buiten spelen, maar wel urenlang alleen op een zolderkamer op het internet surfen. Dan moet je niet verbaasd zijn als er ongelukken van komen. (Annemie Bulté Uit Humo, nr.3400, 16-20)

Ouders en leraren nemen de wereld van internet en mobiele telefonie waarin tieners leven vaak niet serieus. Ze vergeten dat de problemen die de jongeren in die virtuele wereld tegenkomen, levensecht zijn. Alleen als de opvoeders daar verandering in brengen, kunnen ze zaken als digitaal pesten of stalken via het internet door pedofielen goed aanpakken. Dat blijkt uit het op 23/06/2006 verschenen onderzoek 'Vet veilig internet!', van De Kinderconsument, een onafhankelijke stichting die opkomt voor de veiligheid van kinderen in de multimediamaatschappij. Doel van het boek is om ouders en scholen te adviseren hoe ze moeten omgaan met de digitale wereld van tieners tussen 10 en 16 jaar. Uit interviews met jongeren blijkt dat volwassenen hen niet alleen niet altijd serieus nemen, maar hen ook nog regelmatig bekritiseren, zegt Bamber Delver, directeur van De Kinderconsument. "Ze zeggen: waarom ben je nou zo stom geweest om je persoonlijke gegevens op het internet te zetten? Of als een kind digitaal wordt gepest: waar maak je je druk over? Het is toch maar msn? Maar zo simpel is het niet. Voor de kinderen is het echt." Verder laat de studie zien dat opvoeders sowieso erg weinig van de virtuele wereld van jongeren afweten. "Ze zijn er door de tieners volledig uitgesurft", zegt Delver. "De jongeren hebben met e-mail en mobieltje een heel eigen wereld gecreëerd, die nauwelijks toegankelijk is voor volwassenen, terwijl die ze wel moeten opvoeden en begeleiden."

Die onwetendheid en onbegrip leiden ertoe dat kinderen niet naar hun opvoeders stappen als ze problemen hebben in de cyberwereld. Een kind in het boek zegt bijvoorbeeld tegen een onderzoeker: "U denkt toch niet dat ik voor hulp over internet naar mijn decaan ga, als ik heb gezien met wat voor koelkast hij belt." Volgens de studie kunnen ouders en scholen problemen als digitaal pesten het beste oplossen door samen met de tieners afspraken te maken over het gebruik van internet en sms. De jongeren hebben dan het gevoel dat de volwassenen naar hen luisteren en nemen afspraken serieus. Delver: "Jongeren willen dat ouders en leraren in hun wereld komen, maar wel in samenwerking en goed overleg. Je moet met ze praten, want zij zijn de experts."
Die regels kunnen gaan over welke sites de tieners mogen bezoeken, hoe ze zich tegenover anderen moeten gedragen en of ze msn-gesprekken moeten bewaren. Het boek geeft geen advies over de inhoud van de afspraken, maar stelt alleen dat het belangrijk is ze te maken.

Het onderzoek bevestigt verder de conclusies van eerdere onderzoeken dat het er in de virtuele jongerenwereld niet altijd even plezierig toegaat. Onderzoeker Delver ging 'undercover' het net op en deed alsof hij zelf een tiener was. In chatrooms zag hij hoe jongeren elkaar onder druk zetten om voor de webcam uit de kleren te gaan en elkaar bedreigden. Inderdaad is het jammer dat ouders de digitale wereld van tieners niet serieus nemen. Ze denken dat het allemaal wel los zal lopen. Als ze zich er wel meer in zouden verdiepen zouden ze de digitale wereld van hun tieners aanzienlijk beperken. (Bron : http://nu.nl/news/)

2. Algemene regels voor goed internetgebruik

Internet is een geweldig medium om te chatten, om research te doen en plezier te maken. Ondanks al de nuttige en prettige zijden, is er ook een schaduwkant. Veilig online gaan moet zowel voor jongeren als voor volwassenen aan een aantal algemene voorwaarden voldoen om geen ernstige problemen mee te maken. Vooraleer we ingaan op manieren die specifiek tegen cyberpesten kunnen beschermen, geven we eerst wat algemene tips.

• Zorg dat jezelf of je kinderen voldoende op de hoogte bent van hoe internet, email, chatten, MSN, enz. werkt. Bewust zijn van de mogelijkheden én gevaren van internet is de eerste stap in beveiliging. Internet heeft enorm veel voordelen. Dit moet je op de eerste plaats durven inzien. Het ontsluit op een enorme manier kennis en informatie en biedt uitgelezen kansen om snel met mensen over de hele wereld in contact te komen. Maar men moet zich ook bewust zijn dat misbruiken kunnen gebeuren.

• Voer nooit in publieke forums je persoonlijke informatie in. Wat is persoonlijke informatie : dit is informatie die anderen in staat zou stellen om je te identificeren in reëel leven, bijvoorbeeld naam, adres, telefoonnummer, sportteam, de school waar je zit, of links naar een eigen profielpagina op internet. Als je dit soort informatie toch op het internet zet, moet je rekening houden met het risico dat anderen met minder nobele bedoelingen deze informatie kunnen misbruiken. Bij volwassenen zijn de gevolgen wellicht minder erg, tenzij iemand zijn bankgegevens vrijelijk op het internet zwiert, maar bij kinderen en jongeren kan het ernstige gevolgen hebben. Het is overigens in het kader van de wet op de privacy verboden om eender welke privé-informatie op het internet te zetten zonder dat de eigenaar van de informatie daarvoor zijn toestemming heeft gegeven. Bij minderjarigen moeten de ouders toestemming geven om derden toe te laten persoonlijke gegevens op het internet te verspreiden. Het krijgt de voorkeur om in alle publieke forums steeds te werken met nicknames en nooit persoonlijke gegevens in te voeren. Mocht die info toch gevraagd worden en het systeem loopt niet verder zonder dat je iets intikt, kan je nog beter een fictief adres verzinnen, dan je reële gegevens bekend te maken.

• Hoewel het leuk lijkt om nieuwe mensen online te ontmoeten, mag je nooit teveel vertrouwen geven aan die personen en ze zeker niet op dezelfde manier bekijken als vrienden die je ontmoet in het werkelijke leven. Het heeft geen belang hoe lang en hoe vaak je al met iemand gechat hebt en hoe aardig en charmant de persoon ook wel online is. De sympathieke en knappe 21 jarige knul zou even goed een vieze vent van 55 kunnen zijn, die een andere foto dan van hemzelf heeft doorgestuurd. Er zijn verhalen genoeg bekend waar volwassenen contact zoeken in chatforums waar minderjarigen vertoeven, zich daar voor leeftijdsgenoten uitgeven en zo vertrouwen winnen. Wanneer men dan zelf intieme dingen over zichzelf gaat prijsgeven, loopt men een groot gevaar. Meer nog : wanneer men in het werkelijke leven afspreekt, blijkt meer dan eens dat de persoon die men verwachtte iemand anders is en er zijn situaties bekend waar er seksueel misbruik werd gepleegd. Om echt veilig te spelen kan je best met de vrienden waar je alleen online mee kennisgemaakt hebt, afspreken op publieke plaatsen waar veel volk komt en iemand die je kent en vertrouwt meenemen op de ontmoeting. Iemand die altijd eerlijk is geweest, zal ook wel eerlijk zijn, maar als iemand bij een reële ontmoeting iemand anders blijkt te zijn, dan hij of zij zichzelf had voorgesteld mag je de smoesjes die de persoon vertelt om zich te vergoelijken absoluut niet geloven. Zulk een persoon heeft andere bedoelingen dan jou als vriend(in) te hebben. Het is overigens aan te raden in dit soort bedrogsituaties de politie te waarschuwen.

• Reageer nooit op emailspam. Heel vaak krijg je ongevraagd emails toegestuurd met reclame, uitnodigingen, enz. Zelfs al wordt er op vermeld dat je je kunt afmelden om de post niet meer te ontvangen, kun je daar in de meeste gevallen best niet op in gaan, tenzij dat de ongevraagde mails herhaaldelijk blijven binnenkomen. Het risico is immers dat wanneer je reageert op ongevraagde mails en aangeeft dat je die nooit meer wil ontvangen, je meestal voorgoed in hun systeem en in een hele hoop anderen ingeschreven bent. Wie reageert, heeft immers de mail gelezen en dat is nu net de bedoeling van die firma’s die spam verspreiden. Je gaat dan nog veel meer geconfronteerd worden met junkmail.
Heel vaak moet je een emailadres invoeren om bepaalde software te kunnen downloaden, om in te schrijven voor bepaalde nieuwsbrieven, enz. Vermeld daar nooit het emailadres dat je gebruikt om met vrienden, voor school of werk of voor persoonlijke doeleinden gebruikt. Het risico is dat je mailbox overladen gaat worden met spam. Maak een anoniem hotmail-, yahoo-, msn- of ander gratis free emailadres aan dat je gebruikt voor dit soort doeleinden. Blijkt dat je teveel onzin in deze mailbox krijgt, maak je een nieuw adres aan. Gebruik nicknames in deze emailadressen om te vermijden dat men toch je persoonlijke informatie kan opsnorren.

• Online gaan zonder je persoonlijke gegevens bekend te maken, betekent niet dat je werkelijk onbekend blijft. Er blijven altijd manieren die personen online gebruiken om je identiteit te achterhalen. De code (zgn. header) die elk emailbericht vergezelt, bevat meestal gegevens over de eigenaar van de computer, van degene die de lijn betaalt. Hoewel het omslachtig is, kan men via een IP-nummer de oorspronkelijke eigenaar van de verbinding achterhalen. Als je op school of werk surft of emailt moet je er mee rekening houden dat er vaak personen verantwoordelijk zijn om het internet- en emailverkeer te surveilleren. Deze personen kunnen exact nagaan welke informatie door wie werd verstuurd, tenminste als men de computer aan een vast persoon kan toewijzen.

• Sommige hackers scheppen er genoegen in om je pc met allerlei onzin te besmetten. Ze doen dat door in forums bestanden te posten, bijvoorbeeld muziekbestanden of foto’s, die verborgen software bevatten. Soms is die software bedoeld om je pc te besmetten met virussen of om de poort open te zetten om je met alle mogelijke reclame te bestoken telkens je op internet gaat. Anderen omsluiten in hun leuk filmpje of boodschap een paard van Troje dat hen toelaat in jouw pc binnen te dringen zonder dat je het weet. Ze kunnen dan je tikgedrag op je toetsenbord volgen en zo toch proberen belangrijke gegevens zoals paswoorden of bankgegevens te bemachtigen. Een nieuw gevaar dat velen onderschatten is bijvoorbeeld het gebruik van een draadloze muis of vooral een draadloos toetsenbord. Wanneer iemand erin lukt om je te onderscheppen, dan kan de persoon op zijn scherm via het draadloos systeem je volledig tikgedrag meevolgen. Er zijn voldoende gratis programma’s op de markt om dit soort trojans of spyware (spionsoftware om je pc te volgen) op te sporen of om zogenaamde ‘adware’ (dit zijn ongewenste reclameboodschappen die via internet binnenkomen) te blokkeren. Voorbeelden zijn Adaware (www.adaware.com), Spybot (www.spybot.info) Andere software, zogenaamde firewall-programma’s houden dan weer indringers tegen die in je pc willen infiltreren. Windows XP heeft een ingebouwd firewall-programma dat een zekere bescherming biedt, maar moeilijk te hanteren is voor al dan niet toegelaten programma’s. Een beter systeem, waar naast een betalende versie , ook een zeer goed werkende gratis versie van bestaat is Zone-alarm. (www.zonelabs.com) . Meer info vind je verder op deze website.

• Houd uw paswoord strikt geheim en deel het niet met anderen. Kies ook geen paswoord dat gemakkelijk te achterhalen is zoals uw geboortedatum, een naam van uw partner of kinderen, gegevens omtrent uw adres, enz. U kunt deze gegevens wel gebruiken als u er een willekeurig cijfer achterzet. Dit is overigens gemakkelijk : mocht u uw paswoord willen veranderen, moet u niet meteen een nieuw paswoord kiezen, maar alleen het aanvullende cijfer veranderen.

• Gebruik uw verstand. Er bestaan diverse truukjes om te trachten uw paswoord of vooral uw bankgegevens te achterhalen. Peter van Ammelrooy wees in de Volkskrant 05/12/2005 op het feit dat het bedrog per e-mail naar recordhoogtes gaat. Internetgebruikers kunnen hun borst natmaken schreef hij : rond kerst 2005 zal volgens Amerikaanse experts wereldwijd een miljard ongewenste e-mails met reclame of bedrieglijke berichten worden verstuurd. Dat is een kwart miljard meer dan in december vorig jaar. MailFrontier, een Californische firma die e-mail voor ondernemingen filtert op spam en virussen, waarschuwt vooral voor phishing. Het per e-mail hengelen naar bank- en creditcardgegevens neemt hand over hand toe. Phishing komt ook in Nederland voor. Op 3 december 2005 plaatste de Postbank een advertentie in diverse kranten waarin de bank rekeninghouders waarschuwde voor valse berichten. Het concern ging tot actie over nadat een vermoedelijk Russische bende miljoenen e-mails had verstuurd waarin ze ‘Lieve Postbank-klanten’ vroeg codes voor het overboeken van geld in te tikken op een vervalste website.

Een momenteel populaire zwendelwijze is het per e-mail versturen van een vervalste nota voor goederen die nooit zijn besteld. De ontvanger kan de order annuleren en hoeft alleen even zijn naam, adres en creditcardnummer in te sturen om zijn –nooit betaalde– geld terug te krijgen. Eind november 2005 werd gepoogd Amerikaanse belastingbetalers om de tuin te leiden met een nepvoordeeltje van 547 dollar. Ontvangers van het bericht werden via de website van de Inland Revenue Service (IRS), de belastingdienst van de VS, opgeroepen hun persoonlijke gegevens in te vullen. Wie op het bericht inging, kwam echter terecht bij een nagebouwd digitaal loket. MailFrontier waarschuwt internetgebruikers ook op te letten met online kerst- en nieuwjaarskaarten die rond deze periode massaal worden verstuurd. Daarin kan software verborgen zitten die snuffelt naar vertrouwelijke informatie op een pc. Ook kan een programma het toetsenbord van een computer ‘afluisteren’. Alle gegevens die de pc-bezitter intikt, worden naar de afzender verstuurd en gebruikt om bankrekeningen te kraken. Volgens MailFrontier zijn maar weinig consumenten in staat spam en phishing te herkennen. Het bedrijf heeft een online quiz gemaakt (www.survey.mailfrontier.com) waarin gebruikers van tien berichten –verstuurd door bedrijven– moeten aangeven of ze authentiek zijn. Slechts 4% van de deelnemers had alle antwoorden goed. (De Volkskrant 05/12/2005)

Een goede raad is daarom ‘ThinkB4UClick’, of m.a.w. denk na vooraleer je klikt. Reageer nooit op vragen om persoonlijke of bankinformatie door te geven van een email die je totaal onbekend is of zelfs indien het je bekend lijkt, zal een bank je nooit vragen om je paswoord door te geven.

• Wees niet naïef. Als iemand je via e-mail een aanbod doet dat te mooi is om waar te zijn, is het zeker bedrog. Er is niemand in Nigeria die je zomaar 30 miljoen euro wil geven als je iets voor hem doet en het meisje dat je net emailde met de vraag om haar via een betaalsysteem op de webcam te bekijken doet dat niet omdat je jou zo knap en aantrekkelijk vindt. Internetbusiness is big business en voortdurend komen er weer nieuwe bedriegers op ideeën om goedgelovige en naïeve internetters geld afhandig te maken. Denk zeker goed na vooraleer je inschrijft op duistere Russische websites waar je je creditkaartgegevens moet doorgeven om spotgoedkoop muziek te downloaden. Eenmaal dat je je gegevens meegedeeld hebt, verdwijnt het geld van je rekening en is er vaak maar één oplossing, namelijk onherroepelijk je kaart laten blokkeren. Ook bestellingen via internet die niet langs een beveiligde weg verlopen, kan je best vermijden. Bestel alleen bij betrouwbare internetfirma’s of internetboekhandels en controleer of de betaling wordt omgeleid langs een beveiligde weg. Meestal kun je dit herkennen als in je adresbalk het http adres wijzigt in https. Maar let toch op je tellen. Kopen met kredietkaart via internet wordt alsmaar meer veilig, maar bedrog is nooit uit te sluiten.

• Bezin eer je begint. Denk 5 minuten goed na voor je reageert en neem geen impulsieve beslissingen als je post krijgt of dingen over jezelf leest op internet die beledigend zijn, die je gevoelens kwetsen of die je kwaad maken. Tracht niet de ander een lesje te leren. Zet de computer af en doe iets anders i.p.v. te reageren en jezelf misschien in nog grotere problemen te brengen. Het risico is immers dat hetgene je in kwaadheid verzonden hebt, vastgelegd is en niet meer teruggeroepen kan worden. Vaak hitsen dit soort berichten de afzenders nog meer op en wordt de zaak alsmaar erger. Als de pester merkt dat het slachtoffer geprikkeld reageert, is die tevreden en gaat die nog meer pesten. Als je toch impulsief gereageerd hebt, kun je een reactie sturen met het bericht dat de reactie overacting was, maar soms is de eerste mail al zo snel verspreid dat een tweede reactie het gedane onheil niet meer kan goedmaken.

Denk dus 5 maal na vooraleer je iets op je toetsenbord intikt. Ook dingen die je in boosheid als reactie op je eigen kwaadheid op internet publiceert kunnen uiteindelijk in je eigen nadeel werken. Zelfs al haal je de info terug weg : iemand heeft misschien reeds een schermafdruk gemaakt, de gegevens afgeprint of de info gekopieerd en doorgezonden. Als je werkelijk beledigd wordt door een e-mail of door een webpagina zoek dan naar andere manieren om te reageren, door bijvoorbeeld allereerst te achterhalen van wie het komt en beleefd te melden dat je dit soort dingen niet op prijs stelt. Neem iemand in vertrouwen die je goed kent en overleg wat je het best kan doen : niet reageren, een beleefde mail sturen om te reageren, klacht indienen. Bij ernstige gevallen van misbruik moet je zeker melden dat je klacht zult neerleggen bij een meerdere zonder daarmee te dreigen. Na overleg kan je ook oordelen effectief klacht in te dienen. Een kind kan klacht indienen bij een leraar of bij de directie op school. Werknemers kunnen reageren bij de leiding van het bedrijf of bij voorkeur bij een ombudsfunctie op het werk.

Elk bedrijf is immers verplicht zulk een ombudsfunctie te voorzien die moet tussenkomen als er sprake is van pesten of ongewenst seksueel gedrag op het werk. Soms helpt het door gewoon een beleefde mail te sturen met de vraag de info ogenblikkelijk te verwijderen of aan te geven dat je de toegezonden mail niet op prijs stelde, zonder te dreigen. Indien het werkelijk om schandelijke informatie gaat, bijvoorbeeld een getrukeerde naaktfoto van jezelf of erg belastende informatie waardoor je grote financiële of morele schade lijdt, dan kan je klacht indienen bij de politie. Zorg er dan wel voor dat je over voldoende bewijsmiddelen beschikt : bijvoorbeeld schermafdrukken van de belastende internetpagina’s, of afdrukken van de mails zelf. Maak kopieën naar een diskette of CD-ROM omdat je computer kan crashen en dan ben je misschien heel veel belangrijk bewijsmateriaal kwijt. Als de politie moet tussenkomen hebben ze vaak bepaalde gegevens nodig die jijzelf niet kunt ontdekken, maar voor speurders nuttig kunnen zijn om te achterhalen vanwaar de boodschap kwam. Om harde bewijsmiddelen te hebben, kun je afdrukken maken.

Je kunt vrij gemakkelijk een schermafdruk maken door op je toetsenbord te klikken op de toets ‘print screen’ die meestal vlak boven de ‘insert’ toets zit. Dan open je een tekstverwerkingsprogramma zoals Office Word en kies je gewoon voor ‘plakken’ of ‘paste’. Dan wordt er een schermafdruk gemaakt in de tekst zelf. Als je niet kan achterhalen van wie de informatie komt die op een website is geplaatst probeer dan de webmaster te contacteren : meestal vind je wel een contactadres op de hoofdsite. Vermeld exact op welke site die door hen beheerd maar door anderen gemaakt wordt, waar welke beledigende info is te vinden. Meestal zal men op die vragen ingaan, maar dit is helaas niet altijd mogelijk. Nogal wat jongeren maken gebruik van gratis webruimte op Amerikaanse sites en het is dan vaak moeilijk te achterhalen wie de eigenaar is van de webserver.

“Wat vroeger op de speelplaats werd gedaan, gebeurt nu voor de webcam”, reageert Dirk Depover van Child Focus. “Dat leidt soms tot regelrechte drama’s. Kinderen die zich hebben uitgekleed of bevredigd voor de camera, schamen zich diep als die beelden vliegensvlug in de kennissenkring of op school worden verspreid. Velen hebben achteraf ook psychologische begeleiding nodig. Internet geeft jongeren een vals gevoel van intimiteit : ze hebben er geen idee van dat de gesprekspartner wel eens heel andere motieven kan hebben en die beelden tegen hen kan gebruiken. Ouders bellen ook vaak pas als het echt uit de hand gelopen is. Helaas bestaat er voor deze problemen geen wonderoplossing. Kinderen kunnen wel in beveiligde chatboxen terecht met hun elektronische identiteitskaart, maar ook websites als ‘clicksafe’, die veilig surfen promoten, zijn nodig.” Ook MSN Messenger met 3 miljoen leden, de grootste chatsite van het land, wil zijn duit in het zakje doen. “We willen niet ontkennen dat het videogedeelte van onze software soms misbruikt wordt. Daarom hebben we 10.000 exemplaren verspreid van het boekje ‘als een visje door het net’, “vertelt marketingmanager Kris Hoet. Dat laat kinderen en hun ouders op een speelse manier zien hoe je veilig kunt internetten. Ook werden er 100.000 boekjes via verschillende kranten verdeeld.” (Bron : HBvL 07/06/2006)

Werkstraf voor uitlokken webcam-seks 11-jarige meisjes.  Een 39-jarige man uit Hellevoetsluis is in hoger beroep opnieuw veroordeeld voor het plegen van webcam-ontucht met twee 11-jarige meisjes uit ’s-Gravendeel. Ondanks zijn hardnekkige ontkenningen legde het Haagse gerechtshof hem gistermorgen een werkstraf van 150 uur en een voorwaardelijke celstraf van een half jaar op. Het Openbaar Ministerie (OM) eiste twee weken geleden nog een werkstraf van 240 uur en een voorwaardelijke celstraf van een half jaar tegen de man. De rechtbank in Dordrecht ging eerder al vér over die eis heen en veroordeelde de verdachte ruim een jaar geleden tot een gevangenisstraf van vijftien maanden waarvan vijf maanden voorwaardelijk. Het hof vond die straf veel te hoog. De twee slachtoffers uit ’s-Gravendeel dachten op 6 januari 2005 in eerste instantie dat ze met een leeftijdsgenootje via de computer aan het chatten waren. Ze lieten op een gegeven moment lacherig en vrijwillig een blote foto van zichzelf zien. Volgens het hof eiste de verdachte vervolgens dat de meiden steeds meer lieten zien. Hij dreigde daarna de naaktfoto’s anders op internet te verspreiden. De geschrokken slachtoffers voldeden tegen hun wil aan zijn eisen. De Hellevoeter gaf bij de politie toe dat hij de meiden tot ontuchtige handelingen had gedwongen, maar nam die verklaring later terug. Niet hij, maar zijn neefje zou namelijk de boosdoener zijn geweest. De verdachte beweerde dat hij zijn neef in bescherming wilde nemen en daarom de schuld op zich had genomen. Toen de verdachte merkte hoe groot de consequenties waren, zou hij hebben besloten ‘toch de waarheid te vertellen’. Zijn neef ontkende echter steeds alle betrokkenheid.
(Bron : www.ad.nl 23/01/2007)

Uiteraard moet je niet 5 keer, maar 50 keer nadenken vooraleer je intieme informatie naar iemand doorstuurt : doe geen domme dingen voor een webcam zoals een striptease, masturbatie of zelfs gewoon gekke smoelen trekken. Het zou immers kunnen dat de persoon aan de andere kant de beelden opneemt en verspreidt. Meestal zal die de beelden niet verspreiden in het geval van een vriendschaps- of liefdesrelatie, maar zulke relaties zijn erg broos. Wanneer de liefdesrelatie of vriendschapsrelatie afspringt, zou de andere, soms in een impulsieve reactie, misbruik kunnen maken van deze informatie en die naar anderen kunnen doorsturen. Er zijn honderden voorbeelden bekend hoe jongeren op die manier ter goeder trouw of in hevige verliefdheid informatie doorgaven en die nog jaren over de hele internetwereld blijven circuleren. Het is bijzonder gevaarlijk en delicaat als het dan ook nog gaat om naaktfoto’s of –beelden van minderjarigen omdat die informatie door pedofielen erg gegeerd is. De beelden gaan dan meestal een eigen leven leiden en duizenden malen gekopieerd worden en nooit meer tegen te houden zijn. Jaren later kunnen ze terug in forums of via file-sharing opduiken. Dit soort kleine misstapjes kan je je hele leven op internet achtervolgen.

• De meeste websites met chatboxen of sites met persoonlijke profielen proberen kinderen van hun sites te houden door naar de leeftijd te vragen. Maar kinderen kunnen liegen en dan kan zo’n systeem dit niet controleren. Misschien is het in de toekomst wel mogelijk met het digitale paspoort, maar voorlopig is het zeker nog niet zo ver dat dit mogelijk is. Daarom ligt er een grote verantwoordelijkheid bij ouders of opvoeders om de kinderen goed te informeren wat kan en niet kan en hoe ze zichzelf moeten beschermen op het internet. Opvoeders moeten kinderen uitdrukkelijk wijzen op het niet meedelen van persoonlijke informatie op het internet. Een aantal Amerikaanse sites rond online dating en social networking hebben een informatief gedeelte waarin wordt uitgelegd hoe ouders of eender die dat wil snel kan achterhalen op de site zelf of kinderen er een profiel in hebben aangemaakt.
Als kinderen liegen omtrent hun leeftijd, een valse naam gebruiken en een valse foto gebruiken, is dit moeilijk te achterhalen maar als ze echte gegevens ingevoerd hebben, kun je dit achterhalen. Helaas bestaat er voor het Nederlandstalig gedeelte geen wetgeving daaromtrent om webontwikkelaars te verplichten dit soort informatie op hun websites te voorzien als de site vooral voor volwassenen is bestemd en ook kinderen er onterecht gebruik van zouden kunnen maken.. Dit is een lacune in de Belgische en Nederlandse wetgeving. De beste manier uiteraard om te weten of een kind of jongere een profiel heeft aangemaakt op internet is het gewoon te vragen. Als het kind daarop positief antwoordt, kan je samen met het kind ontdekken dat ze gewoon graag hun gedachten en dagelijkse weetjes met elkaar willen delen, nieuwe vrienden willen maken of anderen op school de kans willen geven om hen wat beter te leren kennen. Maar niet al hun motieven zijn even nobel of veilig. Als een kind gelogen heeft over zijn of haar leeftijd is dat een teken dat er iets niet pluis is. Als je merkt dat een kind provocatieve commentaren of ongepaste foto’s online heeft staan is het gepast om daarover een gesprek te houden : gesprekjes in de aard van dat die knappe 18 jarige jongen die met hen contact gezocht heeft, misschien een geile vent van 50 kan zijn of dat het een geestelijk gestoord maniak kan zijn. Natuurlijk gaan kinderen steigeren en zeggen dat het niet waar is, maar verwijzen naar de talrijke voorbeelden in dit werk kunnen hen misschien op andere ideeën brengen.

• Als kinderen een profiel aanmaken in sites om online vrienden te maken of als je zelf een profiel aanmaakt, wijs je kinderen er uitdrukkelijk op en let er zelf op om in je naïviteit geen te persoonlijke dingen bekend te maken. Alles wat je meedeelt kan immers tegen je gebruikt worden. Ofwel zijn er anderen, meestal volwassenen, bijvoorbeeld pedofielen die contact zoeken met minderjarigen. Anderzijds kan ook al de informatie die je vrijelijk op het net publiceert, tegen je gebruikt worden om pestactiviteiten te ontwikkelen. Een foto die je publiceert kan getrukeerd worden. Bepaalde persoonlijke informatie, bijvoorbeeld dat je lid bent van een majorettenkorps, kan door anderen in een andere context geplaatst worden, zodat het belachelijk overkomt.

• Een handig trucje om te achterhalen of je kind persoonlijke informatie op het net heeft staan is door te googelen. Vraag de nickname van het kind of gebruik de persoonlijke gegevens van je kind en voer die in het zoekvenster in. Het kost misschien wel wat zoekwerk, maar soms ontdek je op die manier dat kinderen hun hele persoonlijke leven op sites prijsgeven. Dan moet je uiteraard ingrijpen en samen met de jongere bepalen wat al dan niet op het internet verspreid kan worden. Zelf kwam ik zo met googelen tot de verbijsterende vaststelling dat er weliswaar geen persoonlijke informatie van mijn kinderen op internet stonden, maar wel dat er een Nederlandse website bestaat waar onomwonden pedofilie, acceptatie van volwassene-kindrelaties en liefde en seks met kinderen wordt aangeprezen. De site heeft als webadres www.martijn.org en Martijn is de naam van mijn jongste zoon. Wie de site bezoekt, merkt dat op internet en vooral in Nederland veel mogelijk is.



• Het is vaak bijzonder frustrerend vast te stellen dat kinderen veel meer afweten van de moderne technologieën dan hun ouders of begeleiders. Maar je kan jezelf troosten met het idee dat je dan wellicht minder afweet van ICT, maar des te meer van het leven. Je mag als ouders ook eisen dat je mee de regels van het internetten, chatten en e-mailen mag bepalen, zonder daarbij overdreven streng te zijn, want dan gaan kinderen toch alle mogelijke truukjes uithalen om het te omzeilen. Er bestaat ook software die je in staat stelt om het volledige surfgedrag van kinderen te registreren. Gewoon in internet kun je de geschiedenis raadplegen maar kinderen kunnen dit makkelijk wissen. Beter zijn programma’s zoals Spectorsoft (www.spectofsoft.com). Wanneer je thuis over een netwerk beschikt bestaan er programma’s die toelaten het scherm van je kinderen volledig over te nemen. Deze programma’s worden vooral in scholen gebruikt. Denken we hierbij aan Netsupport (http://www.netsupport-inc.com/) en Netopschool (http://www.crossteccorp.com/netopschool/) waarmee je het surfgedrag van je kinderen in realtime volledig kunt volgen. Je kan dan al dan niet oordelen om je kind in te lichten dat je hem/haar bespioneert. Maar het is natuurlijk behoorlijk frustrerend voor een ouder kind, mocht het merken dat vader, moeder of eender welke begeleider hen al jaren in het geheim bespioneert. Je moet dus als opvoeder goed nadenken of je het kan maken dat je je kind in het geheim bespioneert of dat je gewoon vertelt dat je hem/haar af en toe in de gaten houdt. In een apart onderdeel gaan we verder in op de werking van deze programma’s.

• Als je gecyberpest wordt kun je in Nederland anoniem klacht indienen op een speciaal daarvoor ingerichte website sinds begin januari 2006. Eén op de vijf kinderen en één op de drie jongeren wordt wel eens gepest via e-mail of sms meldt de website. Gepeste leerlingen kunnen daarom anoniem melding maken van cyberpesterijen op de website  www.pestenislaf.nl  van stichting De Kinderconsument.

• Tenslotte is het belangrijk dat ouders met hun kinderen praten over hun surfgedrag, over de weblogs die ze bijhouden enz. Een getuigenis van de website  www.saferinternet.be 
Praten met uw kinderen over hun gedrag online kan hen op de goede weg helpen. Speel uw ouderrol dus, zoals de moeder in de volgende getuigenis. “Ik heb vastgesteld dat het nuttig is om met mijn dochter van 15 over haar gedrag online te praten. Ze heeft een goed gevulde blog, die zowat haar fotoalbum geworden is, en af en toe laat ze mij erin kijken. En dan maak ik opmerkingen in de trant van "je vriendin staat wel uitdagend op deze foto...", enz... Natuurlijk mort mijn dochter dan, maar ze luistert ook. Later heeft ze mij verteld dat een vriend kwaad was op haar omdat ze online een foto van hem verspreid had, zonder hem daarover in te lichten. En ze voegde eraan toe dat hij meteen wraak genomen had door hetzelfde te doen met een foto van haar, via zijn blog. "Je oogst wat je gezaaid hebt", was mijn antwoord. "Je weet toch, hoop ik, dat je online niet zomaar iemands foto mag verspreiden zonder de toestemming van die persoon?" Enkele dagen later was de ruzie bijgelegd en waren de foto's van de weblogs verwijderd. Het kan mij eerlijk gezegd niets schelen dat ik als een ouderwetse tante wordt aanzien als ik zulke opmerkingen maak of advies ter zake geef. Het belangrijkste is natuurlijk dat de boodschap doordringt. De eerste reactie van elke adolescent die een opmerking krijgt, is er een van gemor en dat is heel normaal. Maar niettemin hoort zo'n jongere ook wat er gezegd wordt en vindt de goede raad van ouderen en ouders uiteindelijk wel weerklank...”

• Praat bijgevolg met uw kind over de ervaringen die het online opdoet. Moedig het aan u uit te leggen wat het aan het doen is en bespreek alle problemen die zich voor kunnen doen. Geloof niet alles wat u online leest. Probeer de 'online vrienden' van uw kind te leren kennen zoals u dat bij zijn / haar andere vrienden zou doen. Nodig je kinderen uit te tonen welke profielen ze op internet aangemaakt hebben, vraag hen welke foto’s ze gepost hebben, enz. Merk je dat bij jongere kinderen persoonlijke gegevens vermeld worden, zoals adres of emailadres, waarschuw hen dan dat dit ernstige risico’s op misbruik inhoudt. Druk hen op het hart zeer zorgvuldig om te springen met foto’s waar ook anderen op staan. Niet iedereen heeft graag dat zijn of haar foto’s op het internet terechtkomen omdat ze dan misbruikt kunnen worden. Maak bij jonge kinderen samen met hen een profiel aan op internet. Geef kinderen vrijheid op internet maar durf ook grenzen aangeven, en wijs hen voortdurend op de gevaren als ze een grens overschrijden. Naakt tonen voor een webcam klinkt onschuldig, maar de beelden geraken nooit meer van het internet als ze opgenomen zijn. Ook opnames op GSM toestellen of met digitale camera’s kunnen gevaarlijk zijn. Het toestel kan gestolen worden en de beelden die er dan op staan kunnen een eigen leven gaan leiden op internet.

Er bestaan diverse websites in Vlaanderen en Nederland die zowel kinderen, jongeren als hun ouders leren op een correcte wijze met internet om te gaan.

Voor Vlaanderen is het meest bekend  www.clicksafe.be  en  www.saferinternet.be . Het Safer Internet Plus programma (2005-2008) bevat 4 actielijnen :bestrijden van illegale inhoud (hotlines);het bevorderen van een veiligere internetomgeving (discussieforum);het bewustmaken van de nood aan een veiliger internet (campagnes);de aanpak van ongevraagde en schadelijke inhoud (onderzoek en actie) http://ec.europa.eu/information_society/activities/sip/programme/index_en.htm

Het Project Safer Internet Belgium is een samenwerkingsverband tussen Child Focus, het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding, het Informatie- en Adviescentrum inzake Schadelijke Sektarische Organisaties, de Internet Service Provider Association en het Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties. Het Belgisch luik van dit Europees project wordt ondersteund door de Europese Commissie, DG Information Society en wordt opgevolgd door een comité van experts.

Het doel van het project van het platform 'Safer Internet België' is om jongeren te leren hoe ze op een veiliger manier met het internet kunnen omspringen. Hun boodschap aan de jonge internetgebruiker luidt dan ook als volgt: neem gerust deel aan het internetverkeer, want daar zul je de wereld ontdekken, maar haal wel eerst je rijbewijs voor de informatiesnelweg! Net als in het 'gewone' verkeer zijn er daar ook een aantal basisreflexen die je je moet eigen maken en minimumregels en "verkeersregels" die je moet kennen en kunnen toepassen, zowel om jezelf als de anderen te beschermen. Het internet is een gigantisch uitwisselingsinstrument: eender wie kan er tegelijkertijd informatie verspreiden en opvragen. Dat gebeurt meestal via tussenstations: de providers. Op dat niveau kunnen diverse "filters" geïnstalleerd worden, die bedoeld zijn om de kleinste kinderen te behoeden voor shockerende beelden, ondoorzichtige situaties of zelfs onwettige praktijken. Dit type van bescherming is echter nooit helemaal betrouwbaar en helpt de prille beginners meestal alleen bij hun eerste stappen op het internet. Wanneer de kinderen iets ouder worden - en dan hebben we het over een leeftijd vanaf 10 jaar - gaan ze al eens verder kijken, voorbij de filters die voor hen geïnstalleerd zijn!, en ontdekken ze een veel bredere waaier van sites op het wereldwijde web ... Op dat moment moeten ze kunnen terugvallen op hun eigen (ontwikkelde) beoordelingsvermogen: de juiste reflexen hebben, de goede keuzes maken, de situatie vanop enige afstand analyseren en inschatten, ...

Precies daar is een grote rol weggelegd voor de opvoeders, ouders en leerkrachten aldus de oprichters van de site. Kinderen moeten leren begrijpen dat spreken over een buurjongen of -meisje op hun weblog (een intiem dagboek op het internet) niet kan zonder rekening te houden met bepaalde regels op het vlak van de bescherming van de privacy en het recht op afbeelding. Ze moeten ook een onderscheid kunnen maken tussen de "wetenschappelijke informatie" van een overheidsorganisme en "informatie" die verstrekt wordt door een privé-onderneming, racistische berichten en boodschappen van sekten en sektarische organisaties kunnen herkennen op het net, anoniem kunnen blijven in een chatsessie en niet ingaan op niet-identificeerbare uitnodigingen, op de hoogte zijn van de juridische problemen in verband met auteursrechten als ze een muziekstuk downloaden, ... Kortom: alles draait rond het aanleren van de juiste reflexen en het leren respecteren van het 'verkeersreglement' van de informatiesnelwegen.

In Nederland biedt de website  www.planetinternet.nl  zeer veel nuttige informatie zowel voor ouders als voor leerlingen en leerkrachten op scholen. Andere nuttige site :  www.veiligophetweb.nl/

Problemen melden  vb Chat security

Het Nederlands-Canadese bedrijf Chat Security heeft software ontwikkeld om aangifte te doen van cybercrime. Chat Security heeft als doelstelling de veiligheid van internetgebruikers te verbeteren. Voor mensen die op internet in aanraking komen met criminaliteit of ongewenst gedrag is het nu gemakkelijker om bewijslast te verzamelen. Chat Security zorgt ervoor dat het mogelijk is om bedreigingen te registreren, wat vervolgens gebruikt kan worden in de bewijslast voor een aangifte. Dagelijks ontvangt Chat Security nieuwe meldingen, waarvan sommige leiden tot een aangifte. Lees hier verder het persbericht.

Iedereen die aangesloten is op het Chat Security netwerk kan misdragingen doormiddel van een eenvoudige reporttool melden. Dit wordt gedaan door individuele internetters, maar ook door moderators op chatsites. De meldingen worden door ingenieuze queries in de database voorzien van extra informatie en in het geval van een hoge prioriteit beoordeeld door medewerkers van Chat Security Meer info klik hier

3. Gereedschap om te filteren en te monitoren

Wanneer je kind gepest wordt of wanneer je vermoed dat je kind gevaarlijke dingen doet op internet bestaan er programma’s om het surfgedrag van kinderen te limiteren of te volgen. Deze gereedschappen, in het Engels 'tools' genaamd, maken het mogelijk zowel de tijd, die een kind aan het internet besteed, als de sites, die worden bezocht van tevoren in te stellen (filteren) of het kind te observeren tijdens of na het surfgedrag (monitoren)
Waarop kan je ouderlijke controle uitvoeren? 
Basisbeveiliging :anti-virusbeveiliging;spyware-beveiliging;pop-up blocking;firewall.  Je kan beveiliging uitvoeren op specifieke programma’s gebruikt door kinderen :surfen (limiteren, blokkeren, observeren),Instant Messaging en chatten (blokkeren,observeren),e-mailen (blokkeren, het observeren is moeilijk), op het uitwisselen van bestanden via peer-to-peer,netwerken (blokkeren, observeren)

3.1. Soorten

Filterprogramma’s
Sommige programma's maken het mogelijk de toegang tot informatie via e-mail te blokkeren of zelfs uitgaande berichten tegen te houden als deze bijvoorbeeld persoonlijke gegevens als een adres bevatten. Ook kan worden voorkomen dat kinderen online winkelen of vragen beantwoorden. Naar keuze kan een blokkering worden aangebracht op verschillende functies van het internet, zoals e-mail, chat, express berichten enzovoorts.

Positieve en negatieve lijsten
Dit zijn controle gereedschappen gebaseerd op lijsten van websites die juist wel (de positieve) en die juist niet (de negatieve) kunnen worden bezocht. Het is belangrijk om na te gaan op basis van welke criteria de programmatuur websites selecteert voor de lijsten en dat deze overeenkomen met je eigen normen en waarden. Er is wel een nadeel: de lijsten moeten actueel worden gehouden, anders missen zij hun doel. Iedere dag komen er honderden websites bij.

Filters op basis van steekwoorden
Deze controle gereedschappen maken het onmogelijk websites te bezoeken waarin woorden naar keuze voorkomen, zoals sex, drugs, nazi en dergelijke. Het nadeel is echter dat er ook websites met deze woorden bestaan, die buitengewoon informatief zijn en juist voorlichting geven. Ook deze sites worden dan geblokkeerd. Wanneer sex als sleutelwoord wordt gebruikt, dan kun je vergeten ooit toegang te krijgen tot de website van de gemeente Sexbierum, hoewel je daar natuurlijk ook niet weer dagelijks naar toe gaat. Legendarisch is het filter dat een website blokkeert bij een bepaald percentage bloot. Dit filter blokkeert tevens sites, waar een foto van Helmut Kohl op voorkomt, gegeven de omvang van zijn hoofd. Er is onderzoek gaande om programma's te maken die juist de context, waarin de woorden worden gebruikt, nader bepalen. Op deze wijze kunnen ongewenste websites beter worden geblokkeerd, terwijl gewenste sites toegankelijk blijven.

Site labels
Sommige leveranciers van inhoud voor het internet labelen hun sites met zogeheten PICS (Platform for Internet Content Selection), waarmee de inhoud wordt geïdentificeerd. Op deze wijze is het mogelijk de browser zo in te stellen dat voor kinderen alleen onschuldige informatie toegankelijk wordt. ICRA ( www.icra.org ) en SafeSurf ( www.safesurf.com )  zijn twee meest bekende classificatie systemen.
Internet provider
Enkele ISP(Internet Service Provider)-netwerken hanteren al filtersystemen. Voor gebruikers is het dan niet meer nodig zelf programmatuur aan te schaffen en te installeren. Het nadeel is echter dat anderen dan besluiten welke criteria worden gehanteerd. Je geeft dan de controle uit handen.

3.2. Waar vind je deze programma's

Allerlei soorten blokkerings- en filterprogramma's kunnen op het internet worden gekocht, bij de provider of in de computerwinkel. Op GetNetWise ( www.getnetwise.org/tools/ ) vind je een lange lijst met mogelijkheden en een eenvoudige online gids om te bepalen wat jij wilt. Je kunt je ook laten adviseren in een computerwinkel.
Maar let op: deze gereedschappen zijn niet waterdicht noch dé oplossing voor mogelijke problemen! Eenmaal aan blokkering en filtering begonnen moet je de ontwikkelingen bijhouden. En zoals eerder opgemerkt kunnen ook wel gewenste websites worden geblokkeerd of gefilterd. Er is maar één echte oplssing voor veilig internet gebruik en dat is afspraken maken met je kinderen en af en toe zelf eens meekijken.

Op de website  www.clicksafe.be  vind je links naar gratis filteringprogramma’s
Elders hadden we het reeds over de ingebouwde filtering van internet explorer, maar die lijkt redelijk onbetrouwbaar. Deze beveiliging is wel standaard ingebouwd in Internet explorer.
Testaankoop publiceerde in maart 2002 een vergelijkende studie rond 18 veiligheidsfilters.  www.we-blocker.com  stond hierbij als gratis site op de derde plaats. Deze site blokkeert sites met pornografie en racisme, op ip adres of op woorden. U kunt deze filter ook op  www.planetinternet.be  downloaden.
(Op nummer 1 en 2 stonden respectievelijk de betalende internetfilters McAFEE, Internet Guard Dog Version 3.13 en N2H2 Inc.) Ook op  www.icra.org  en  www.cfwb.be/dgde   vind je gratis filters. Deze waren niet opgenomen in de studie van Testaankoop, maar worden wel door Child Focus aangeraden. Een andere site met programmalinks : http://www.sipbench.eu/sipbench.php?page=results2006&lang=nl

Filterprogramma's kunnen URL's, IP-adressen en trefwoorden blokkeren. Ook het versturen van SMS-berichten en het bezoeken van chatrooms kan worden tegen gehouden door filtersoftware. In de Verenigde Staten gebruiken de meeste scholen en openbare bibliotheken filtersoftware. Binnenkort wordt deze software zelfs wettelijk verplicht voor scholen en bibliotheken die afhankelijk zijn van overheidsgelden. In Nederland wordt nog relatief weinig gefilterd, maar het gebruik van blocking software neemt wel toe. Filteren is bittere noodzaak, vindt directeur G. Giskes van het Oosterlicht College in Nieuwegein. 'Het management van scholen beseft nauwelijks wat er allemaal gebeurt qua berichtenverkeer en informatie toegang. We zijn ons suf geschrokken', aldus Giskes op de website  www.Schoolfilter.nl,  eigendom van filterbedrijf  www.SurfControl.nl . De school ging op zoek naar een oplossing. 'Dat die oplossing er snel moest komen bleek uit een inventarisatie van bezochte sites via door ons geïnstalleerde software waarmee je het netwerkverkeer kan 'sniffen', zegt R. van Moerkerk, systeembeheerder van de school. De aard van de bezochte sites was onthutsend. Er stonden docenten met tranen in de ogen toen zij zagen waar 12 tot 16 jarigen naartoe surfen. Nazisites, aanzet tot geweld en dergelijke, het was te gek voor woorden.' Het Oosterlicht College gebruikt nu het filterprogramma Cyberpatrol for Education van SurfControl. De school en de ouders zijn zeer tevreden over dit filter. Zo tevreden zelfs dat de school er, op verzoek van de ouders, voor gaat zorgen dat het filter ook op de computer thuis kan worden geïnstalleerd. De meeste filterprogramma's blokkeren meer dan alleen porno, discriminatie en geweld. Uit verschillende onderzoeken van de Amerikaanse jongerenorganisatie www.Peacefire.org dat veel filters een politieke agenda hebben. Zo blokkeert CyberPatrol bijvoorbeeld wel sites van homorechtenorganisaties en niet van organisaties die homoseksuelen discrimineren. CyberPatrol blokkeert ook de site van de Isrealische afdeling van Amnesty International. Ook andere filterprogramma's blokkeren sites van mensenrechtenverenigingen, legt Peacefire uit in het rapport Amnesty Intercepted. CyberSitter blokkeert de hoofdsite van Amnesty: Amnesty.org. (Bron : MJK, 6 september 2001 www.netkwesties.nl)

3.3. Oudermonitoring via een provider zoals bijvoorbeeld www.telenet.be

Sommige internetproviders voorzien zelf in een dienst waarmee je kunt filteren. Telenet lanceerde in januari 2006 zijn eigen filteringsysteem. Met dit extrapakket dat je moet aankopen bovenop je abonnement zit ook een virusbestrijder, spamblokkeerder en firewall. Je kunt als ouder zelf instellen welke sites je kinderen mogen bezoeken en welke niet. Met deze dienst kan je het internetgebruik van je huisgenoten veilig maken schrijft de reclame. Zo kan je vermijden dat kinderen op sites terechtkomen die niet voor hen bestemd zijn. Het systeem is met een wachtwoord beveiligd. Nadeel is wel dat je iedere keer moet gaan instellen of een kind op een site mag of niet. Ervaring heeft geleerd dat dit enkel bij zeer jonge kinderen interessant is. Oudere kinderen (vanaf een jaar of 12) weten m.i. deze beveiliging snel te omzeilen of gaan surfen bij de buren waar er geen beveiliging is.

3.4. Andere programma’s om te monitoren

Onderstaande programma dien je aan te kopen, maar met deze programma’s kun je ook zonder dat kinderen dat willen of weten alle handelingen registreren die ze uitvoeren op internet. Spionage dus.

Spector pro

http://www.spectorsoft.com/products/SpectorPro_Windows/index.html Voor de Engelstalige informatie en http://www.pcsafe.nl/ voor de Nederlandstalige informatie.

Er bestaan vier versies van het programma om alles wat uw kind doet op internet te monitoren, inclusief welke emails verzonden werden, welke websites bezocht werden, in welke chatruimtes men geweest is, enz. De meest geavanceerde versie spector pro bevat alle programma’s en in na installatie onzichtbaar voor de gebruiker. Alleen via een speciale toetsenbordcombinatie en met een paswoord beveiligd kan je de gegevens opvragen. Je kunt zien welke websites bezocht werden, de chatconversaties volgen, alle op het toetsenbord ingetikte berichten nakijken, enz. Het programma maakt ook op geregelde tijdstippen screenshots van het scherm die je kunt afspelen. Het is mogelijk om als ouder op je eigen pc een viewer te installeren en dan van op afstand via een netwerk het kind te bespioneren, maar onze pogingen om de informatie via een netwerk te benaderen mislukte ondanks onze stevige computerkennis, dus daarvoor lijkt het programma minder geschikt.

Babysitter

Een ander is de Internet Babysitter (gemaakt door  http://www.dnd-int.nl/ ). Het programma zorgt ervoor dat alle toetsaanslagen bijgehouden worden. In het opgeslagen bestand kun je zoeken op trefwoorden of datum. Je kunt dus elke avond even kijken of je kind het woord seks heeft getikt (of sex natuurlijk) en dan precies zien wat, waar en hoe. Met dit nederlandstalige software-programma ’de Babysitter’ van D.N.D. Media (€29,95) kunnen ouders alle internetcontacten van hun kinderen, inclusief de teksten die gewist zijn, oproepen, lezen en traceren op afzendadres. Daarmee ondervangen ze niet alleen pesterijen en bedreigingen van kinderen onder elkaar – en aangezien zeker 10% van de kinderen gepest wordt zíjn dat er nogal wat – maar tevens nieuwsgierige kinderuitstapjes naar pornosites en chatrooms van bedenkelijk allooi. Bedenker van de Babysitter Hilik Bar werkte na zijn diensttijd in Israël vijf jaar met mishandelde kinderen en nam zich voor, gedreven door deze ervaringen, om later iets te doen om kinderen te beschermen tegen mishandeling. Als vader van drie jonge kinderen weet hij aan welke ’plagen’ een kind kan blootstaan. „Kinderen worden uitgedaagd om mee te doen, ze willen vaak ook stoer doen, maar daarmee verdwijnt hun gevoel van veiligheid. Het ouderlijk huis moet een veilige haven zijn. Maar internet heeft dat op scherp gezet. Een kind is nu thuis ook aan te vallen. En het kind wórdt ook aangevallen. Ouders moeten daar alert op zijn, maar ze weten vaak niet eens wat hun kind op het net uitspookt. Ik heb het nooit goed gevonden dat mijn kinderen internetten als ik niet in de kamer was. Zo hield ik er oog op. Nu hoeft dat niet meer. Mijn kinderen weten dat ik dit programma heb, ik heb het ze uitgelegd en ze weten dat ik controle uitoefen. Voor hun eigen veiligheid. Dat vinden ze prima.” (Bron : http://www.digitalrevolution.nl/pdf/telegraaf-babysitter.pdf)
Ik probeerde het programma uit en het registreert inderdaad alle internetverkeer. Email via hotmail en andere onlinemailprogramma's worden ook bijgehouden. Outlook en outlook express worden niet geregistreerd. Een ernstig nadeel van het programma is dat door het bijhouden van de toetsaanslagen, het onmogelijk wordt om en deelteken op een letter te tikken zoals bijvoorbeeld knieën.  Om die reden lijkt het programma niet zo geschikt.

Securus

Nog een monitoringprogramma is Securus, software security ( http://www.securus-software.com/ ).
Het softwarepakket is ontworpen om alle aspecten van het misbruik van een PC tegen te gaan inclusief cyberpesten, racisme, lokken van kinderen, enz. Securus onderzoekt continu de computer naar ongepaste woorden en uitdrukkingen in alle toepassingen in zowel online als offline toepassingen en registreert alle computerhandelingen zodat er steeds bewijsmateriaal is i.v.m. misbruiken. Verder blokkeert het programma de toegang tot bepaalde websites. In de VS gebruiken een aantal scholen deze software. Vooraleer een kind de computer kan opzetten, gaat het akkoord dat er in de school een veiligheidsbeleid en anti-discriminatiebeleid wordt gevoerd. Het is ons onbekend in hoeverre het ook voor het Nederlandstalig gebied bruikbaar is.

Eblaster

Voorts bestaat er Eblaster ( www.eblaster.com ). Het programma registreert zoals alle voorgaande programma’s verzonden en binnengekomen e-mails, alle chatsessies en bezochte websites. Ouders, leerkrachten of begeleiders kunnen precies zien wat hun kind op het internet doet. Ook of het kind gepest wordt of zelf pest kun je monitoren.

Perfect key logger

Dit programma ( http://www.blazingtools.com ) werkt ook weer min of meer gelijkaardig aan de boven beschreven programma’s. Na installatie kan je al het computerverkeer zoals internetbezoek, mail, chat , inclusief alles wat ingetikt werd registreren en via een paswoordtoegang opvragen. Interessant is wel dat je hier een trial kan downloaden die drie dagen werkt, maar ook daarna nog werkt als je er geen problemen mee hebt dat er een pictogram zichtbaar voor de gebruiker (je kind, …) naast het klokje onderaan de menubalk blijft staan.

Snoopstick

Recent op de markt is er snoopstick. Met het programma kun je thuis, van op kantoor, kortom overal waar internettoegang is, een computer monitoren.
We plukken hier wat informatie uit het persbericht. Meer info op de website http://www.mrholmes.be
...Het is een eenvoudige en waterdichte methode om het internetgedrag van uw kinderen in de gaten te houden en te beïnvloeden. 24 uur per dag, 7 dagen per week en vanaf iedere plek. Alles wat je nodig hebt is een SnoopStick; een compacte USB stick met alle benodigde software.
1. Plaats de SnoopStick in de USB poort van de computer die u in de gaten wilt houden.
2. Installeer het SnoopStick programma. Dit duurt slechts 60 seconden.
3. Verwijder de SnoopStick en neem hem mee. U kunt nu vanaf iedere computer met internetverbinding meekijken met het internetgedrag van uw kind door gewoon de SnoopStick in de USB poort van deze computer te plaatsen.
De belangrijkste voordelen op een rij:
1. Is volstrekt onzichtbaar voor de internetgebruiker die in de gaten wordt gehouden.
2. Geeft real-time het internetgedrag weer.
3. Heeft een archief met daarop het complete overzicht van het internetgedrag van de computer die u in de gaten houdt. Dus alle berichten, alle websites die zijn bezocht met alle pagina’s etcetera. De SnoopStick (met 64 MB geheugen) herbergt 1 maand aan historie.
4. Biedt de mogelijkheid om een real-time schermafdruk te zien.
5. Registreert alle inkomende en uitgaande e-mail. De inhoud van de mail is niet zichtbaar,wel het mailadres “van” en “naar” alsmede het onderwerp.
6. Biedt de mogelijkheid om de dagen en uren dat er op het internet wordt gesurft in te stellen alsmede welke websites er niet bezocht mogen worden.
7. Geeft de mogelijkheid om remote de internetverbinding uit te schakelen.
8. Wordt automatisch ge-update.
SnoopStick is niet zomaar een van de vele producten die het e-mail gedrag en internetgedrag van uw kinderen in de gaten houdt. SnoopStick is het enige product in de markt dat LIVE laat zien wat uw kinderen doen op het internet en dat u eventueel in staat stelt LIVE in te grijpen....

Meer info http://www.weetwatzedoen.nl

Monitoring binnen Microsoft Windows Live

Microsoft heeft een nieuwe gratis dienst  die ouders in staat zou stellen te controleren wat hun kinderen online uitspoken. De dienst maakt deel uit van Windows Live.
Met Windows Live gaat Microsoft de concurrentie aan met de gratis webdiensten van Google en Yahoo. De drie online giganten strijden om de gunst van online adverteerders met hun diensten. Windows Live bevindt zich momenteel in de testfase en zal ergens halverwege 2006 officieel gelanceerd worden samen met het nieuwe Windows besturingssysteem Vista. Met Windows Live Family Safety Settings kunnen ouders websites blokkeren en rapporten aanvragen waarin staat wat hun kinderen online uitspoken. Microsoft is zelfs van plan ouders in staat te stellen om te bepalen met wie hun kinderen online mogen communiceren via e-mail, instant messaging en in hun blogs. Microsoft biedt al een dergelijke dienst aan binnen zijn abonneedienst MSN premium. Meer info :  http://www.microsoft.com/windowsvista/features/forhome/safety.mspx

Ouderlijke controle in Microsoft Vista

De nieuwste versie van Microsoft Vista bevat ook systemen tot ouderlijke monitoring. Meer info vind je op http://www.youtube.com/watch?v=X_ix5zLh-WA  Je kunt aanpassen in het beheerscherm welke programma’s gebruikt mogen worden, welke websites bekeken mogen worden,blokkeren van downloads,hoe lang er met de computer gewerkt mag worden en wanneer. Het programma kan al dan niet bijhouden en weergeven van activiteitsrapporten (logs). Het pictogram ‘ouderlijke beveiliging’ is zichtbaar bij gebruik zodat de jongere op de hoogte zijn dat ze gevolgd worden.

Kidcoach

KidCoach, dat eind oktober 2006 op de markt kwam, is een nieuw softwareprogramma dat geen sites blokkeert of filtert, maar een logboek bijhoudt. Op die manier kunnen ouders precies zien waar hun kinderen op internet allemaal naar toe surfen. Veel softwareprogramma's blokkeren of filteren sites. KidCoach wil dat bewust niet doen omdat het 'de dialoog tussen ouders en hun kinderen wil stimuleren'. Achteraf wordt dus bekeken of het kind geen seks en geweld op het internet opzoekt, aan het cyberpesten is of dat het verslaafd is aan de computer en het internet. Met de software is niet alleen een logboek bij te houden, maar ook de tijdsduur in te stellen die een kind achter de computer mag doorbrengen. Ook de chatteksten die binnenkomen en worden verzonden slaat KidCoach op en zijn dus te controleren.  http://www.osirius.nl



De vraag is natuurlijk of kinderen zomaar opgezet zijn met deze spionagesoftware, zeker als ze ouder worden. Soms is het beter te investeren in een goede vertrouwensband met kinderen. Maar alleszins beter te monitoren, dan internetten helemaal te verbieden.  Zie voor meer info om de software te omzeilen bij http://www.cexx.org/censware.htm en http://www.peacefire.org/

3.5. Via een netwerk monitoren

Als je over een netwerk beschikt in je huis met bekabeling (draadloos werkt niet zo goed) kun je monitoringsoftware hanteren die ook op scholen wordt gebruikt. De twee meest gebruikte systemen zijn Netopschool ( http://www.crossteccorp.com/netopschool/ ) en Netsupport ( http://www.netsupport-inc.com/ )
Persoonlijke ervaring met Netsupport levert interessante mogelijkheden op. Als er een netwerk is, kun je binnen het programma eenvoudig browsen en het volledige scherm van het kind of meerdere kinderen overnemen op je eigen scherm, zelfs zonder dat het kind het weet, tenminste als je de verborgen versie op de pc van het kind geïnstalleerd hebt. In een klas of in een leefgroep in een voorziening is het mogelijk om alle aangesloten pc’s via het tutorscherm op je eigen pc zichtbaar te maken. Je kunt nu bij alle aangesloten pc’s zowel monitoren als ingrijpen. Bij monitoring kun je ofwel in de gaten houden welke programma’s het kind gebruikt of zelfs direct het hele scherm van het kind op je eigen scherm overzetten. Het is vrij makkelijk om van de ene pc naar de andere pc te wisselen, zonder dat de kinderen merken dat ze bespioneerd worden. Je kunt het kind een berichtje sturen dat het gevaarlijke dingen bezig is of dat het moet opletten met de dingen die het aan het doen is, dat het moet stoppen met internetten en zijn huiswerk op de pc moet afwerken, enz.. Als je het scherm van het kind volledig op je pc overneemt, kun je vanaf je eigen pc ook de pc van het kind aansturen, programma’s opstarten, afsluiten, in een tekstverwerker tikken bij je kind, enz. alsof je op je eigen pc bezig bent. Je kunt zelfs van op afstand de pc afsluiten.

Een ethische vraag is natuurlijk of een kind of jongere mag/moet weten dat het bespioneerd wordt. Oudere kinderen zullen het hun ouders of begeleiders wellicht heel erg kwalijk nemen als ze achteraf vernemen dat die hun hele computergebruik vanachter hun eigen pc volledig konden meevolgen, inclusief de berichtjes die ze via msn naar vriendjes of vriendinnetjes stuurden. De monitoring is ook niet sluitend. Kinderen vinden wellicht snel op internet truukjes om de beveiliging te omzeilen. Wanneer bijvoorbeeld in Windows via herstel een oude versie wordt teruggezet, wordt de installatie ongedaan gemaakt.
 

De vernoemde programma’s zijn wellicht relatief duur voor aankoop voor één licentie thuis maar vanaf groepslicenties vallen de prijzen mee. In 2004 betaalden we via bemiddeling van de Belgische verdeler ( www.sumika.be ) amper 50 euro per licentie voor 24 exemplaren. Na de aankoop was er ook één jaar software-update voorzien. Voor licenties voor één pc dien je exacte prijzen op te vragen, maar als je alles even willen uitproberen vind je op de site van de Amerikaanse firma een demo die je gratis voor een beperkte periode kunt downloaden en testen. Voor wie kinderen in de gaten wil houden op zijn eigen pc en ondertussen zijn eigen werk kan doen, vind ik het een zeer interessant systeem. Er bestaan ook systemen om via internet pc’s over te nemen, maar die zijn meestal ontwikkeld voor software-ondersteuners en helpdeskverantwoordelijken en lijken ons voor ouders of opvoeders-begeleiders te complex en te kostelijk.


3.6. Aangepaste kindbrowsers

Met een veilige browser kunnen vooral jongere kinderen binnen een afgeschermde omgeving surfen en e-mailen. Voorwaarde is uiteraard dat ouders andere browsers zoals internet explorer of mozilla firefox uitschakelen of verwijderen. Werken met veilige kinderbrowsers zal uiteraard alleen lukken bij jongere kinderen, want de oudere kinderen zullen vrij snel doorhebben dat ze gratis internet explorer of mozilla kunnen downloaden van internet en dan doen ze uiteraard nog wat ze willen, tenzij je een filter plaatst op een tussencomputer waarlangs internetsites passeren.

Krowser

Sinds maart 2005 is een nieuwe internetbrowser beschikbaar, de Krowser, de kinderbrowser van Ouders Online Het is een handige kinderbrowser waarmee kinderen van 2 tot 10 jaar veilig kunnen surfen. De gebruiker van de Krowser hoeft niet te kunnen lezen omdat overal icoontjes voor worden gebruikt. Verder worden popups geblokkeerd en voorkomt het programma dat kinderen 'ongeschikte' sites bezoeken. Ook is er altijd maar één venster geopend en kan het internetgebruik met een interne klok worden beperkt. De kosten bedragen €4,95.
De nieuwste aanpassingen in versie 2.0 - een keur aan nieuwe opties, met als belangrijkste kenmerk: de introductie van thema's, waardoor er geen onderscheid meer is tussen de verschillende leeftijdsversies. Thema's kunnen geïmporteerd en geëxporteerd worden, en gedeeld worden met andere ouders. Ook handig is de nieuwe mogelijkheid om verschillende gebruikers te definiëren, met elk zijn eigen veiligheidsinstellingen. Meer info en een demo is beschikbaar op : http://www.oudersonline.nl/krowser.htm

Kooka Surf

Ook de firma Mindscape biedt sinds oktober 2006 een kinderbrowser aan, de Kooka Surf die kindvriendelijk, veilig en leuk is en daarenboven volledig gratis. Kooka Surf is een aanvulling op het recent geïntroduceerde games platform 'Kooka Club'. De webbrowser werkt op basis van een nauwkeurig samengestelde 'whitelist'. Daarbij kunnen kinderen in de leeftijd van 3 tot 12 jaar uitsluitend kiezen uit en gebruikmaken van een voorgeselecteerde lijst aan websites.
Deze nieuwe dienst is ontwikkeld voor ouders met jonge kinderen die zoeken naar een veilige webbrowser voor hun jonge kinderen. Daarbij hoeven ze zich geen zorgen te maken dat hun kinderen kindonvriendelijke websites bezoeken. Kooka Club bood kinderen al veilige en zelfstandige toegang tot een breed aanbod aan kindvriendelijke volwaardige voorgeselecteerde PC games. In feite voegt men nu ook gratis een selectie kindvriendelijke websites toe. Kooka Surf heeft het uitgangspunt van wat kinderen juist wél mogen waardoor het gecontroleerd websurfen en internetgebruik voor kinderen en ouders een positievere lading geeft. Kooka Surf biedt kinderen een selectie uit websites waar ze terecht kunnen voor uiteenlopende interesses, flashgames, nieuws, verzamelsites en leerzame onderwerpen zoals bijvoorbeeld reken- en taalsites. Ook kunnen kinderen bij Kooka Surf terecht voor informatie voor spreekbeurten en werkstukken. Binnen de geselecteerde websites worden reclame uitingen geblokkeerd tegen doorklikken evenals eventuele ongewenste links.  http://www.kookasurf.nl

Tiscali-kinderbrowser

De internetaanbieder Tiscali ontwikkelde begin januari 2006 een kinderbrowser voor surfertjes van twee tot twaalf jaar. De dienst is voorlopig enkel beschikbaar in Nederland. Met de browser Tiscali Kids kunnen kinderen binnen een afgeschermde omgeving internetten en e-mailen, zo staat te lezen op de website van Tiscali. De dienst onderscheidt verschillende leeftijdsgroepen: peuters, 5-6-jarigen, 7-8-jarigen, 9-10-jarigen en 11-12-jarigen. Per leeftijdsgroep is er een keuze uit ongeveer tachtig websites, die iedere maand automatisch bijgewerkt worden. Ouders kunnen zelf bepalen welke websites hun kinderen mogen bezoeken en met wie ze mogen mailen. Doordat er een wachtwoord nodig is om het programma af te sluiten, blijft de rest van het internet en de computer ontoegankelijk voor de kinderen. Er is een proefversie, maar als je het programma wil blijven gebruiken, moet je ervoor betalen.
www.tiscali.nl

Digital File Check

De meeste ouders weten niet wat hun kinderen van internet binnen halen of zien er geen gevaar in. Zij lopen echter wel het risico dat zij aansprakelijk worden gesteld voor het gedrag van hun kinderen. Wat doen kinderen op internet? Welke gevaren schuilen in MSN'en, wat zijn de risico's op virussen bij het downloaden van illegale muziek-, film- en gamebestanden? De organisatie BREIN introduceerde in samenwerking met Stichting de Kinderconsument de Digital File Check voor ouders. Dit gratis programma controleert of er uitwisselprogramma's en/of gedownloade muziek en films op de computer aanwezig zijn en biedt de mogelijkheid deze te verwijderen. Het programma is gratis te downloaden via  http://www.digitalfilecheck.nl/ 
Het Digital File Check programma controleert de PC en ligt daarmee in het verlengde van andere "veilig surfen" programma's, die zich meer richten op geweld, porno en onveilig chatten. Doel van de ontwikkelaars is ouders en opvoeders een controlemiddel te bieden, waarmee zij hun kinderen kunnen wijzen op het illegale karakter van het uitwisselen van auteursrechtelijk beschermde werken (games, muziek, films, foto's) en de nevenrisico's die hier aan verbonden zijn.
Bestanden met onschuldige bestandsnamen zoals "K3" en "Harry Potter" blijken niet zelden pornografische inhoud te bevatten. Daarnaast kunnen via p2p-programma's virussen en spyware naar binnen worden gehaald, met alle risico's voor privacy en veiligheid van dien. Vooral kinderen tussen de 4 en 12 jaar zijn zich hier nog niet van bewust. De eigenaar van de Internetaansluiting of de ouder van minderjarige riskeert daarnaast een schadeclaim voor het verspreiden van muziek, films of games via internet. De handhaving hiervan is in Nederland in handen van BREIN. De stichting BREIN is in april 2005 gestart met de juridische aanpak van deze zogenaamde "uploaders".
In de folder "kinderen, muziek & film en het internet" wordt voorlichting gegeven aan ouders over p2p, filesharing en downloaden. De folder is een initiatief van Stichting BREIN en is te downloaden via http://www.digitalfilecheck.nl

Netwijs

In deze zoekmachine www.netwijs.nl staan meer dan drieduizend links naar websites die door de websiteontwerper zijn nagekeken en veilig zijn voor kinderen.

4. Bescherming

Hieronder gaan we specifiek in op een aantal cybercommunicatiemiddelen en geven aan hoe daar beschermd kan worden tegen cyberpesten.

4.1. Persoonlijke webpagina’s

Een van de grote voordelen die het internet biedt, is de mogelijkheid voor iedereen iets over je zelf te publiceren. Dat kan over je favoriete sportclub of popster gaan, nieuws over je zelf of over de familie, je politieke visie of je hobby. Er bestaat een enorm en gevarieerd aantal persoonlijke websites, inclusief enkele zeer professionele familiesites, die dagelijks het familieleven bijhouden.

Het is redelijk eenvoudig om je eigen site te maken en te publiceren. Het kan erg leuk zijn en je leert je zelf meer ICT-vaardigheden aan op het moment dat sommige onderdelen toch echt een uitdaging gaan vormen. Veel jongeren maken ook websites voor onderwijsdoeleinden, zoals voor een schoolproject, of een bijdrage aan de website van school

De programma's om website te bouwen zijn gemakkelijk te vinden op het internet. De meeste programma's zijn gratis of kosten bijna niets. En er bestaan veel sites die adviezen en tips geven aan de ontwerpers van websites. Om je eigen site te kunnen publiceren heb je een Internet Service Provider (ISP) nodig. Veel providers zoals Telenet en Skynet bieden de ruimte aan als een onderdeel van hun klantenservice. Er bestaan ook enkele websites die je site tot een zekere omvang kosteloos plaatsen mits het plaatsen van reclamebanners.

Veel voorkomende problemen.
Vele jongeren maar ook enthousiaste ouders denken niet na vooraleer ze iets online zetten. Wijs jongeren er op dat ze de mogelijke gevaren afwegen en leer hen hoe ze op hun eigen website de risico's zo klein mogelijk kunnen houden en houdt als ouders ook zelf rekening met de tips. Persoonlijke informatie kan worden misbruikt door anderen, die jouw informatie onder ogen krijgen. Wat je zelf verspreidt, kan bijvoorbeeld door anderen gebruikt worden om te cyberpesten.
Denk dus van tevoren na wat voor informatie je publiek wilt maken op het internet en wat je privé wilt houden. Vermeld bijvoorbeeld geen specifieke uitzonderlijke hobby’s van kinderen die niemand kent. Zo geef je ook anderen niet de kans om kinderen daarmee te gaan pesten. Wanneer je je telefoon- en faxnummer publiceert, zal regelmatig worden gebeld of gefaxt om je dingen te verkopen.

Foto's van je gezinsleden met de namen eronder verlevendigen een website, maar ook daarbij moet je je mogelijke risico's realiseren. Door bekend te maken wie je gezinsleden zijn en wat zij doen, bijvoorbeeld naar welke school de kinderen gaan, maakt het voor iemand gemakkelijk om hen te ontmoeten en zelfs bij de eerste keer direct bij de naam aan te spreken. Er bestaat ook een kans dat iemand de foto kopieert en met daarvoor bestemde programmatuur de foto bewerkt tot iets totaal anders en wellicht iets beledigends. Portretfoto's kun je om die reden beter helemaal vermijden.
Een e-mailadres is een standaard onderdeel van een website. Het maakt het de bezoekers mogelijk met je in contact te komen en meningen uit te wisselen. Sommige volwassenen geven er de voorkeur aan binnenkomende e-mail voor hun kinderen eerst te checken op ongewenste inhoud of ongewenste (onbekende) afzenders. Een van de nadelen van het e-mailadres op de site is dat je ook ongevraagd berichten krijgt toegestuurd, te vergelijken met ongevraagd drukwerk. Junkmail wordt het genoemd of ook wel Spam. Er zijn namelijk mensen die met speciale programmatuur het internet afzoeken op e-mailadressen en deze vervolgens verkopen aan adverteerders.

Als je een zogeheten 'gastenboek' op je site hebt staan, waar bezoekers hun mening kunnen achterlaten, dan kan dat ook minder plezierige opmerkingen met zich mee brengen. Een regelmatige controle en verwijdering van wat je niet aanstaat is dan nodig.

De tekst die je schrijft voor je website verdient ook enige aandacht. Net als op papier kun je geen dingen over mensen of organisaties schrijven die niet waar zijn of waarmee je hen in diskrediet brengt. Als je zelf een dergelijke tekst op een site ontdekt, benader dan de eigenaar ervan of als dat niet lukt, de provider, die de site kan blokkeren. Wanneer het de spuigaten uitloopt, schakel dan de politie in.
Op tekeningen, cartoons, foto's en dergelijke bestaat copyright. Je kan die niet zomaar publiceren in drukvorm en ook niet op je website! Je moet van tevoren toestemming vragen om problemen en kosten te voorkomen. Dat geldt ook voor audio- en videoclips. Zelfs voor krantenknipsels geldt een publicatierecht, hoewel daar in de privé-sfeer meestal niet moeilijk over wordt gedaan als je de bronnen correct vermeldt.

Als je niet wilt dat anderen je webpagina's veranderen, wat jij hebt gezegd net even omdraaien of niet gewenste plaatjes of links toevoegen aan jouw website, dan moet je een enkele veiligheidsmaatregelen treffen. Het is bijvoorbeeld heel belangrijk op openbaar toegankelijke plaatsen je username (gebruikers identificatie) en wachtwoord voor je zelf houden. Het is beter deze iedere keer weer in te typen dan na de eerste keer automatisch te laten bewaren op de pc. Ook thuis kan een gevaar loeren. Stel je voor dat een vriendje van je kinderen toevallig op je pc werkt en merkt hoe makkelijk hij aan je websitegegevens kan geraken.
Als desondanks de inhoud van jouw site toch is veranderd, neem dan contact op met de provider en laat deze het wat en hoe dan uitzoeken. Thuis kan je ook voorzorgsmaatregelen afspreken met je kinderen. Vraag hen even te laten zien wat ze gemaakt hebben voordat het online gaat. Je weet dan zeker dat jij je kunt vinden wat over jou en de rest van het gezin wordt gezegd en je kunt problemen in huiselijke sfeer en daarbuiten voor zijn. Dit laatste geldt uiteraard voor basisschoolkinderen. We vermoeden dat pubers niet erg enthousiast zijn om hun ouders eerst te laten kijken wat ze op het net publiceren. Maar je kunt op een computer vrij gemakkelijk de geschiedenis opvragen door bovenaan in de browser op de knop geschiedenis te drukken. Zo kun je achteraf nog nagaan wat jongeren op het internet hebben gedaan.

4.2. Blog

Een blog is een dagboek of een persoonlijk journaal dat regelmatig bijgewerkt wordt en door één of meerdere personen gepubliceerd wordt op Internet. Men kan er zijn leven en anekdotes vertellen, opinies geven, foto's publiceren of zijn/haar grootste intieme geheimen ontsluieren... kortom, alles is mogelijk! Een blog kan gecreëerd worden voor persoonlijke doeleinden, groepsdoeleinden of professionele doeleinden. De internauten kunnen op elk moment commentaar geven op de blog.

Veel internetproviders bieden een gratis mogelijkheid aan om een persoonlijk weblog te creëren. Daarvoor is geen enkele technische kennis vereist. Het is even gemakkelijk om een tekst te schrijven in een blog dan een brief te schrijven in een tekstverwerkingsprogramma!
Men kan zijn blog ook via GSM bijwerken. Dat is Moblog. Dankzij Moblog kan men rechtstreeks beelden, teksten en zelfs video's versturen vanaf zijn GSM naar Internet. Sommigen gebruiken hun blog simpelweg als een intiem journaal of dagboek, bedoeld voor naaste familie en vrienden, of zelfs voor zichzelf. Anderen bouwen websites over de actualiteit en met discussiemogelijkheid, waarop redacteurs en moderators artikels schrijven en selecteren, die worden becommentarieerd door honderden of duizenden lezers. Daardoor worden deze blogs eerder themagerichte discussieforums.
 

Blogs verschillen sterk in vorm, aantal auteurs en deelnemers, onderwerpen, frequentie van updating, graad van interactie met de lezers enz. De informatie die je er vindt, kan zeer uiteenlopende vormen aannemen: artikels, programma's van evenementen, agenda's van clubs, commentaren op bioscoopfilms en vrolijke berichtjes zijn maar enkele voorbeelden.

Er bestaan diverse sites op internet waar je zonder enige kennis van websitebuilding blogs kunt aanmaken. In plaats van dat je teksten in een boek schrijft, schrijf je teksten rechtstreeks op internet en illustreer je die met foto’s of tekeningen die je inscant of elders van het net haalt. De meesten halen hun informatie overigens uit online kranten of andere websites en plaatsen die op hun eigen blogpagina’s. De blogs of intieme agenda's op het internet zijn over het algemeen "braaf". Er worden vaak vertrouwelijke zaken in vermeld, die louter en alleen de auteur van de tekst betreffen... Denk er evenwel aan dat het adres van een blog zonder medeweten van de schrijver in de handen van eender wie terecht kan komen!!! Heel vaak bevatten de blogs ook foto's. Daarbij moet zeker gelet worden op de eerbiediging van de privacy en van het recht op afbeelding. Elke blogger vraagt daarom best vooraf toestemming aan de personen die op de foto's staan of brengt hen minstens op de hoogte. Het gebeurt soms dat we uitspraken op blogs lezen, die beledigend of zelfs lasterlijk zijn. Bijvoorbeeld: een adolescent die iets gemeens schrijft over een vriend(in) of een leerkracht... Die aantasting van de eer of van het respect voor andere personen zijn volgens het Belgische en Nederlandse recht in principe strafbaar. Dat betekent dat kwaadwillige uitlatingen en/of laster die een persoon in zijn/haar eer raken of hem/haar blootstellen aan publieke minachting ernstige gevolgen kunnen hebben voor de auteur van de tekst. De persoon die beledigd wordt (of zelfs, bij bepaalde laster, elkeen die er enig belang bij heeft), heeft het recht om een strafzaak aanhangig te maken door klacht in te dienen tegen de "dader" (de blogger).

Een op een blog schrijvende adolescent(e), die over voldoende onderscheidingsvermogen beschikt en de leeftijd van gezond verstand bereikt heeft (en dus in staat is om te beoordelen of zijn/haar daad normaal is in vergelijking met het gedrag van elke gewoon kind van dezelfde leeftijd en in dezelfde omstandigheden), zal persoonlijk verantwoordelijk kunnen gehouden worden voor zijn/haar daad. Disciplinaire maatregelen zullen hem/haar kunnen worden opgelegd, zoals de voorlopige of definitieve wegzending van school als er bijvoorbeeld een leerkracht schade wordt aangedaan. Wanneer er ook een strafclaim is vanwege de beledigde persoon kunnen oudere jongeren een gevangenisstraf en/of een boete oplopen. Tenzij de ouders kunnen bewijzen dat zij niet tekortgeschoten zijn in hun toezicht en/of opvoeding, zullen zij aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de schade die hun kind heeft veroorzaakt

.
Als de minderjarige veroordeeld wordt tot het betalen van een boete of het schadeloosstellen van de beledigde persoon, kunnen de ouders verplicht kunnen worden om die sommen te betalen.

Hoe de risico's van weblogs beperken voor kinderen en jongeren?

Privé-gegevens van een kind of jongere zijn gegevens over zijn of haar woonplaats, school, telefoonnummer, foto's, sportclub,...raad kinderen aan dit absoluut niet te vermelden. Het kan alleen maar aanleiding geven tot misbruik of tot pesten. Verder kun je volgende vragen stellen bij de beoordeling van de weblog. Staan er zaken op je weblog die niet bedoeld zijn voor andere mensen? Ben je gemakkelijk te vinden? Is het duidelijk waar je woont (woonplaats, achternaam)? Kan iemand je bellen? Je weet toch dat op het internet alles, dus ook jouw weblog, kan bekeken worden?
Maak het kind erop attent dat het niet zomaar foto's van anderen via het internet mag verspreiden?
Leer uw kinderen om zich niet helemaal bloot te geven in persoonlijke gevoelens en emoties, want op het internet is niets echt geheim. Nieuws circuleert snel. Mensen die uw kinderen niet kennen of waarmee ze geen kennis willen maken, zouden heel gemakkelijk aan hun weblogadres kunnen geraken... Kinderen moeten ook leren om geen persoonijke gegevens te vermelden of verspreiden, want dat kan hun privacy of veiligheid in het gedrang brengen.

Respect is heel belangrijk! Leer kinderen om aandacht te hebben voor anderen en om een weblog niet te gebruiken om kwetsende berichten over klasgenoten en leerkrachten te verspreiden. Kinderen moeten de gedragsregels van het internet leren en beseffen dat die niet veel verschillen van de regels offline.
De verspreiding van foto's (met name via het internet) zonder het akkoord van de gefotografeerde personen is een inbreuk op het recht op afbeelding. Vermelding van persoonsgegevens van anderen (adres, gsm-nummer,...) is een inbreuk op het recht op privé-leven. Een foto op internet kan je vergelijken met een foto in de krant. Als de foto er eenmaal staat, verlies je er ook alle controle over. De foto kan worden bijgewerkt en doorgestuurd, zonder dat de oorspronkelijke verzender er iets aan kan veranderen. Als uw kinderen foto's en video's van hun vrienden op hun blog zetten, moeten ze die vrienden eerst verwittigen. Zij hebben immers het recht om te weten dat iedereen hen zal kunnen zien via het internet. De meeste internetproviders (die de mogelijkheid bieden om blogs te creëren) bieden ook de mogelijkheid om de blogs weer te verwijderen als ze in strijd zijn met de wet of ethische criteria. (www.safeinternet.be)

Als je jezelf of je kind op een blogpagina aantreft in een beledigende positie moet er klacht ingediend worden. Bij jongeren kan dit soms via de school opgelost worden, want meestal zal zo’n kind ook op school gepest worden. Vaak helpt een goed gesprek en een ernstige verwittiging. Als de pesterijen ernstig zijn en het kind of uzelf ernstige morele schade oploopt, is het best alle bewijzen te verzamelen door de tekst en foto’s te kopiëren naar een Word-tekst (gewoon kopiëren en plakken of printscreenknop indrukken en op plakken drukken). Met deze bewijzen stap je naar de politie en dien je klacht in, desnoods tegen onbekenden. De politie kan soms de aanstokers van de pestende weblogs niet achterhalen maar wel via een bevelschrift de provider aansporen de informatie ogenblikkelijk van het internet te verwijderen.

4.3. E-mail

E-mail is de internetversie van de post : het is een simpele en goedkope manier om berichten te versturen naar mensen die thuis, op school of het werk een Internetverbinding hebben. E-mailen is een goede manier om nieuwe vrienden te maken en in contact te blijven met oude. Het gaat snel en goedkoop over de hele wereld. Het is informeel en direct, een bericht kan meteen worden verstuurd en worden gelezen.
Jongeren maken over het algemeen snel vrienden en zijn snel bereid persoonlijke gegevens prijs te geven. Dit zal vooral gebeuren als het Internet wordt gebruikt op een veilige plek, bijvoorbeeld thuis of op school. Het kan nodig zijn kinderen eraan te herinneren geen persoonlijke informatie prijs te geven, zoals adres en telefoonnummer.

'Junk mail' (ook wel bekend als 'Spam') is een grote bron van ergernis op het Internet. Dit soort mail is eigenlijk niet te vermijden. Het is bijna onmogelijk het volledig te blokkeren. Enorme hoeveelheden ongevraagde berichten reizen over het Internet. Zaken als 'hoe word ik snel rijk', 'ongelimiteerd krediet', nep-kwalificaties , pornografie, aanbod tot aankopen van viagra, enz. worden aangeboden. U kunt gebruik maken van filters, die zijn ingebouwd in e-mailprogramma's en diensten, om zo de hoeveelheid rommel die naar u toekomt te verminderen. Het beste advies is niet te antwoorden op junk mail, omdat de kans groot is dat u er nog meer van ontvangt als u het wel doet. Wees voorzichtig met het bekend maken van uw e-mailadres op websites, bijvoorbeeld bij het invullen van een formulier. Ook bij het invullen van uw huisadres in publieke gebieden, zoals bijvoorbeeld een 'gastenboek', is voorzichtigheid geboden.

'Kettingmails' (vergelijkbaar met de bekende kettingbrieven) kunt u het beste negeren en ze meteen verwijderen zodra u ze heeft gekregen. Het doorgeven van deze berichten aan anderen kan hen ergeren of van streek maken. Vaak worden deze kettingmails ook gebruikt om virussen te verspreiden. De meest gekende kettingmails die waarschuwen voor virussen, hebben juist de bedoeling om het virus verder te verspreiden.

De meeste kinderen nemen een gratis e-mail adres bij  www.hotmail.com  van Microsoft.
Hotmail is een zogenaamde webmail service, wat betekent dat je er geen e-mail programma voor nodig hebt (alles gaat via de browser) en dat je je mail overal kunt bekijken en beantwoorden. Dus ook op school, bij een klasgenoot, of op vakantie.

Via e-mail wordt er vaak gepest. Op school of anonieme plaatsen waar je zonder je aan te melden op een pc kunt, kun je e-mails versturen, zonder dat iemand weet wie de afzender is. Of het bericht wordt verzonden met een valse naam van de afzender. Het meest ingewikkeld is wanneer wordt gebruik gemaakt van een vrij e-mailadres, zoals bijvoorbeeld via Hotmail vrij makkelijk aan te maken is. Wanneer je je aanmeldt moet je een naam opgeven en dat kan natuurlijk elke verzonnen naam zijn. Opvallend uit onderzoek van deze wijze van pesten is dat het taalgebruik veel harder is dan het directe pesten. Dat komt door de anominiteit, waarin het plaats vindt.

Zoals reeds werd aangegeven is het zeer moeilijk om de afzender van een emailbericht te achterhalen als het verstuurd werd via een anoniem websysteem zoals bijvoorbeeld Yahoo of Hotmail. Wanneer de berichten komen van geregistreerde providers zoals Telenet of Skynet is het mogelijk de verzender van de boodschap te achterhalen, ook al heeft die zijn emailadres onder een valse naam opgemaakt. Bij het inloggen heb je namelijk je inlognaam en paswoord moeten gebruiken en dit is onlosmakelijk verbonden met het emailadres. De stijl van het bericht en eventuele taalfouten kunnen de dader ook verraden. Wanneer je in een klas of opvoedingsgroep geconfronteerd wordt met dit soort pestgedrag, kan het soms mogelijk zijn de daders op te sporen door openlijk over de mails te spreken. Soms wordt een dader vuurrood of begint die zich in alle bochten te wringen als zou blijken dat zijn identiteit toch kenbaar wordt. Soms kan je een beetje bluffen en zeggen dat de identiteit achterhaald is. Een e-mailpester die toch niet zo goed thuis is in de materie durft zichzelf soms zo wel verraden ook al was het onmogelijk te achterhalen van wie de haatmails kwamen. Maar het risico is natuurlijk dat in zo'n situatie het slachtoffer dreigt opnieuw door de pesters te worden gepakt, tenzij er al een goed beleid tegen pesten is vormgegeven. Hoewel het moeilijk is de zender van anonieme haatmails te achterhalen zijn er enkele mogelijkheden.

In het geval dat de cyberpester gebruik maakt van een anoniem emailadres zijn er mogelijkheden via tracingprogramma’s. Het is technisch mogelijk om zelfs via een anoniem hotmailadres na te gaan vanaf welke computer de berichten verstuurd zijn. Bij het aanmelden op het net krijgt de computer immers een uniek IP-adres toegekend. Dit is een getal bestaande uit viermaal drie cijfers en dat verbonden wordt aan het MAC-adres (unieke code) van de netwerkkaart van de computer en aan de persoon die het abonnementsgeld betaalt. Als een pester anoniem van thuisuit berichten verstuurt is dit te achterhalen, maar men weet uiteraard nooit wie er precies achter de computer gezeten heeft.

Op de website  www.ripe.net  kun je in de database Whois het ip-nummer intikken. Als het gaat om erkende providers of bekende servers kun je mogelijkerwijze op zijn minst terugvinden van welke provider zoals Telenet, Planetinternet, Skynet of soms schoolcomputers informatie vertrokken is.
In een aparte afbeelding zie je hoe het ip-nummer van een email die vertrok vanuit een hogeschool (diegene waar ik werk) snel leidde tot de organisatie. Je weet dan uiteraard nog niet wie de email verstuurde maar je weet toch alvast al van welke server de informatie vertrok zodat je organisatie kunt waarschuwen en vragen de gegevens te blokkeren.



Zelf kun je dit soort internettoepassingen vaak niet alles achterhalen, maar cyberspecialisten van de politie kunnen dikwijls met meer geavanceerde screeningstechnieken dit wel doen. Het is dus belangrijk zoveel gegevens te bewaren van digitale pestaanvallen. Soms maken cyberpesters ook fouten zonder het te weten. Zo ontdekte men bijvoorbeeld ooit een student in een hogeschool ontdekt die via een fictief hotmailadres beledigende boodschappen had gemaild aan zijn docent die hem had gebuisd. De student had de stommiteit begaan door in te loggen met zijn eigen studentenkaartnummer en paswoord op de hogeschoolcomputer. Hij dacht dat men hem niet kon traceren maar door zijn inlog had hij zich verraden. In een aantal scholen moet je via een aan je inschrijvingsnummer gelinkte code inloggen om een computer op te starten. Indien alle scholen dit zouden toepassen, kan men alvast de identiteit achterhalen van de cyberpester die een schoolcomputer gebruikt. Ook bibliotheken vragen meestal een identiteit. Maar helaas bestaan er nog steeds wegen om anoniem te surfen, in cybercafés bijvoorbeeld of op publiek toegankelijke plaatsen zoals festivals.

Je kan er als gepeste wel voor zorgen dat je pestmails die van dezelfde afzender komen kunt tegenhouden of blokken. In Outlook Express kan je kiezen voor ‘Afzender blokkeren’. Maar pestkoppen kennen dit wellicht ook wel en veranderen regelmatig van emailadres zodat het uiteraard maar tijdelijk helpt. Als gepeste reageer je best nooit op dergelijke peste-mails. Je kunt best doen of ze niet zijn gezien. Als je er op reageert voelt de pestkop dat zijn manier van pesten werkt en blijft hij het volhouden. Als hij/zij merkt dat er geen reactie op komt, geeft hij soms vanzelf op.

Bepaalde emailbrowsers geven soms de mogelijkheid om eerst een lijst te bekijken van de berichten die klaar staan om binnengehaald te worden. Als je daarin emailadressen herkent van pesters of van personen die je niet kent of met titels die kwetsend zijn, kun je die al vooraf verwijderen. Het is uiteraard maar een noodoplossing maar soms kun je beter de confrontatie vermijden, dan jezelf te ergeren aan wat er je overkomt. Wanneer daders geen respons krijgen, gaat voor hen de lol er snel af. Als het nodig is kan een ander e-mailadres worden gekozen, dat vervolgens zeer selectief wordt bekend gemaakt. Hoe kun je kinderen verder nog helpen.

Het is uiteraard ook van belang om een goede virusscanner te installeren. Dit houdt op zijn minst virussen die de computer kunnen beschadigen al tegen.
Leer kinderen ook om binnenkomende post altijd door te sturen via de BCC functie(Blind Carbon Copy). Gebruikt een kind de BCC-functie, dan blijven emailadressen mee privé. Zo kun je ook de zogenaamde spam voor een deel tegenhouden. Met spam bedoelen we ongewenste post van bedrijven met een marketing- en/of sales-doelstelling, dit is reclame via de e-mail. Hoewel het niet echt gaat om pesten, kunnen al die mails erg hinderlijk worden. Veel van de spammende bedrijven hebben programmaatjes ontwikkeld die het Internet afspeuren naar bruikbare e-mail adressen.

Aangezien veel kinderen hun e-mail adres achterlaten op het Internet wanneer ze ergens op een website iets invullen, hebben zij grote kans op het ontvangen van spam.
De beste manier om spam te voorkomen is eenvoudig: spreek af dat uw kind geen e-mail adres achterlaat op een website zonder eerst met u te overleggen.
Een manier om spam te slim af te zijn: noteer naamapenstaartjeadres.be of naamATadres.be in plaats van naam@adres.be. Op deze manier kunnen spammers e-mail adressen niet gebruiken.
Neem samen met je kind de tips van Hotmail zelf door om spam (ongewenste e-mail) te voorkomen:
http://www.msn.nl/services/stopspam/Default.asp
http://www.msn.nl/services/stopspam/preventie/

Als je ongewenste e-mails krijgt en je wil trachten de afzender op te sporen, ook al staat er een onbekend adres bij verzender, kan je zelf in programma’s zoals Outlook Express of Hotmail ook proberen te achterhalen van wie de info komt.

We beschrijven hieronder de methodiek voor de twee meest gebruikte e-mailprogramma’s namelijk Outlook Express en Hotmail.

Bij Outlook Express kun je de eigenschappen van de verzender terugvinden door met de rechtermuisknop ‘properties’ of ‘eigenschappen’ te kiezen. Naargelang je een engelstalige of nederlandstalige versie gebruikt, kan de terminologie wisselen.

Vervolgens kies je bij eigenschappen voor het tabblad details en zie je de internet headers van dit bericht. Deze gegevens kan je kopiëren en plakken in een tekstverwerker. Deze gegevens zijn belangrijk om te achterhalen wie de eventuele afzender van een bericht zou kunnen zijn.

Ook met andere programma’s zoals Hotmail is dit mogelijk. Log in met de Hotmailaccount. Klik dan op ‘Instellingen’ . Dit bevindt zich naast de ‘Contactpersonen’. Bij de pagina ‘Instellingen’ kies je eerst voor ‘post’ en dan voor ‘weergave instellingen voor e-mail’. Zoek dan naar ‘Berichtkoppen’ en vink aan ‘Volledig’ of ‘Geavanceerd’. Klik dan helemaal onderaan op Ok en ga dan naar je emailberichten, Nu wordt er eveneens meer informatie gegeven over de e-mailserver die het bericht verstuurd heeft en hoe je de afzender mogelijk kunt traceren.Soms kan deze informatie voldoende zijn om de afzender van het bericht op te sporen.

Als de inhoud van een e-mail in ernstige mate ontoelaatbaar is (opruiend, hatelijk, onsmakelijk etc.), of de wet overtreedt (bijvoorbeeld door valse beschuldigingen te doen), neemt u dan contact op met de politie. Print de e-mail uit of bewaar een kopie als potentieel bewijsmateriaal.
Het adres waar een e-mail vandaan komt is te vervalsen, dus de werkelijke afzender kan zijn / haar identiteit onder iemand anders' naam verborgen houden. Wees dus niet te snel met iemand te veroordelen. Het kan best zijn dat die persoon er helemaal niets mee te maken heeft.

Nog enkele tips voor het gebruik van e-mail
Om de hoeveelheid persoonlijke informatie in een e-mail wat te beperken, kunt u een e-mail adres kiezen dat niet uw volledige naam weergeeft. Indien uw kinderen een afspraak maken voor een ontmoeting met iemand die ze via e-mail ontmoet hebben, moedig hen dan aan het u te vertellen. Uw kinderen zouden het beste iemand mee kunnen nemen naar de afspraak en afspreken op een openbare plaats.
Denk eraan voorzichtig te zijn met wat u zegt in een e-mail. E-mails zijn in wezen openbaar. De ontvanger kan ze gemakkelijk kopiëren en naar anderen doorsturen. Vals, onzorgvuldig of beledigend commentaar in een e-mail over mensen of bedrijven kan leiden tot pijnlijke situaties of zelfs tot gerechtelijke stappen. De verzender van een e-mail kan over het algemeen worden opgespoord, dus het beste kunt u niets in een e-mail vermelden dat u liever niet in de openbaarheid ziet worden gebracht. Gebruik dus e-mail niet om zelf te gaan pesten. Het kan u zuur opbreken als de gepeste klacht indient.


4.4. Instantmessaging en chatrooms

Zoals e-mail de standaard is om briefachtige teksten uit te wisselen, zo wordt IRC (Internet Relay Chat) gebruikt om chatberichtjes uit te wisselen. Om te e-mailen gebruik je een e-mail programma (zoals Outlook Express of Hotmail en om te chatten gebruikt men een IRC-programma (zoals mIRC of Ircle). Op IRC zijn honderdduizenden chatkanalen beschikbaar, waaraan men kan deelnemen met een IRC-programma. Populaire programma's zijn bijvoorbeeld mIRC voor Windows-gebruikers en Ircl voor Mac en iMac-gebruikers. Het voordeel van dit soort programma's, behalve dat de gebruiker direct contact kan maken via IRC, is dat ze de gebruiker allerlei handige hulpmiddelen bieden om het chatten te veraangenamen. Bijvoorbeeld met verschillende kleuren voor verschillende boodschappen, en de mogelijkheid om terugkerende stukjes tekst op te slaan onder een toets. Dat scheelt tikwerk. Kinderen uit het basisonderwijs maken meestal nog weinig gebruik van IRC, maar naarmate ze ouder worden neemt dat toe. Ze doen het dan thuis, omdat er op scholen doorgaans geen IRC-software geïnstalleerd is of dit geblokkeerd wordt omdat het erg veel transfercapaciteit vraagt.
Chatten' vindt meestal plaats op een website, omdat deze gemakkelijk te vinden zijn en je er geen aanvullende sofware voor nodig hebt. U meldt zich aan als u een chatroom binnenkomt, zodat de mensen die al in de chatroom aanwezig zijn weten dat er een nieuwkomer is gearriveerd die mee wil praten. De meeste zoekmachines bieden chat aan, evenals www.planetchat.be. De laatste biedt direct een aantal verschillende mogelijkheden, ook onderverdeeld in verschillende onderwerpen. Veelal wordt gestart met de huisregels. Overtreding kan leiden tot verwijdering.
De meeste chatrooms zijn openbaar (iedereen kan de conversaties die plaatsvinden volgen) maar het is ook gemakkelijk om een privé-conversatie op gang te zetten.

De meeste jongeren gaan chatten via websites zoals op Donna, Telenet, TMF enz. De chatters gebruiken bijnamen om zichzelf in een chat room te identificeren. Vaak wordt een bijnaam gekozen die niet te veel onthult; leeftijd of sekse bijvoorbeeld worden vaak verborgen gehouden. Het is dus van belang te onthouden dat chat-gebruikers niet noodzakelijkerwijs eerlijk over zichzelf zijn, en zich kunnen voordoen als wat of wie ze maar willen. Wees op uw hoede en geloof niet alles wat u leest.

Helaas wordt er veel misbruik gemaakt door volwassenen van deze chatruimtes om met kinderen in contact te komen. Ofwel misbruiken jongeren deze chatruimtes om de vulgaire of racistische taal te verspreiden. Bepaalde websites hebben daarom noodgedwongen hun chatboxen moeten sluiten en beperken zich tot een gastenboek. Zo lezen we bijvoorbeeld op de website van www.ketnet.be , het geliefde Vlaamse jongerenprogramma : ‘Vroeger was er op de Ketnetsite een chatbox maar de chatbox hebben we noodgedwongen moeten verwijderen van de website. Noodgedwongen omdat er Ketnetters waren die hun manieren niet hielden op de chatbox maar ook uit veiligheidsoverwegingen. Je weet immers nooit met zekerheid met wie je aan het chatten bent. Is de persoon aan de andere kant wel de persoon voor wie hij zich uitgeeft?? Ketnet verkiest de verschillende gastenboeken die er te vinden zijn op de Ketnetsite en we hopen dat je daar ook je ei kwijt kan. “
De communicatie tussen adolescenten is de laatste jaren sterk veranderd. Sms, e-mail en chat maken vandaag deel uit van de jongerencultuur. Maar ouders en opvoeders moeten in de gaten houden dat de pseudo-anonimiteit van het internet jongeren kan stimuleren of verleiden om mee te doen aan onbezonnen of gevaarlijke activiteiten.

Bekommerde ouders moeten er op toezien dat ze hun kinderen nooit zonder enig toezicht op de onbeschermde open chatruimtes toelaten. Deze chatruimtes komen meer voor dan je denkt. Ze zijn bijvoorbeeld enorm populair bij muziekzenders zoals TMF, Q-Music en Donna Er is weinig controle wie op deze chatruimtes aanwezig is. Vaak zitten er volwassenen met oneerbare bedoelingen om kinderen te lokken.




Elders gaven we diverse voorbeelden van misbruik, waar volwassenen zich voordoen als kinderen en daarmee misbruik maken van kinderen. De meeste chatruimtes hebben operatoren die het zaakje in de gaten houden en bijvoorbeeld ingrijpen als iemand zware beledigingen zit te spuien of wanneer er obscene taal wordt gebruikt. Je herkent operatoren meestal aan het @-teken dat voor hun naam staat. De account wordt dan tijdelijk tot definitief geblokkeerd. Maar grote controle is dit niet. Niet steeds wordt het even nauwkeurig in de gaten gehouden. Er komen nog voortdurend gevallen aan het licht waar kinderen ingaan op avances van oudere personen die zich als jongere voordoen en het tot geheime afspraakjes komt. Binnen de chatruimtes bestaat meestal ook de mogelijkheid om privé te gaan met een persoon, door gewoon op zijn/haar naam te klikken. Als die persoon dat aanvaardt, is er geen controle meer op wat daar tussen die twee wordt verteld.

De laatste tijd wordt er veel gesproken over een alarmknop, die chat-aanbieders beschikbaar zouden moeten stellen. Het idee is dat kinderen met zo'n knop de beheerder (chat-operator) zouden moeten kunnen waarschuwen, als er iets alarmerends op de chat gebeurt. Die knop is er niet, en zal er wellicht ook niet komen. Om te beginnen is het technisch praktisch onmogelijk onuitvoerbaar. Chatten gebeurt via IRC en IRC biedt geen mogelijkheden voor knoppen, etc, alleen voor het heen en weer zenden van regeltjes tekst. Web-pagina's kunnen wél knoppen bevatten, maar web-pagina's lenen zich weer niet om te chatten. De enige mogelijkheid zou dus zijn om beide technologieën te combineren: chatten via IRC en alarmeren via de bijbehorende web-pagina. Maar lang niet elk IRC-kanaal hééft een bijbehorende web-pagina... Het belangrijkste probleem blijft echter dat een volwassene met kwaad in de zin gewoon kan doen alsof hij een kind van 12 is. Daar kan geen alarmknop tegenop. Wie hier meer over wil lezen kan daarvoor surfen naar www.planet.nl.

Enkele tips voor ouders

Leer je zoon of dochter om zijn/haar privé-leven en dat van vrienden/vriendinnen te eerbiedigen.
Leer je kind om waakzaam te zijn wanneer het bij het chatten een inschrijvingsformulier invult. Het is beter dat hij of zij geen info over zichzelf, vrienden of familie -persoonlijke gegevens dus- meedeelt. Als een chatpersoon het kind vraagt om privé met hem of haar te chatten, mag je daar op in gaan, maar druk het kind op het hart nooit persoonlijke informatie zoals adres of telefoon te geven. Je weet immers nooit of de andere persoon wel echt diegene is, zoals die zich voordoet

Leg je kind uit dat het vriendjes of vriendinnetjes vooraf moet verwittigen als het foto's van hen op het internet wil zetten. Zij hebben een "recht of afbeelding" (een soort auteursrecht) en kunnen eventueel klacht neerleggen als ze er niet mee akkoord gaan dat hun foto via het internet verspreid wordt.
Waarschuw je kind dat verzending van een foto via het net ook betekent dat hij of zij alle controle over de foto verliest. Eenmaal verstuurd kan de foto veranderd worden en/of in de hele wereld beginnen circuleren zonder dat je hem zelf ooit nog kan verwijderen van het net.
Als je kind via een webcam communiceert, kan er een opname van hem of haar (foto of film) gemaakt worden. Herinner hem/haar eraan dat die opname kan worden bewaard en zonder zijn/haar medeweten naar anderen kan worden verstuurd. Maak uw kind ook duidelijk dat hij/zij niets mag doen dat iemand anders kan shockeren of ongemakkelijk maken.

Leer je zoon of dochter de regels van een "chat-date" respecteren.
Adolescenten willen soms afspreken met iemand die ze al chattend of via het net hebben leren kennen. Zeg hen dat ze minstens aan één persoon moeten vertellen waar, wanneer en met wie ze afspreken. Als ze dan toch willen afspreken doen ze dat op een openbare plaats met veel volk en nemen ze best iemand mee die ze kennen voor de eerste ontmoeting. Als de chatdate het ernstig meent, zal die geen bezwaar hebben, dat je iemand meebrengt

Een aantal chatprogramma’s bieden de mogelijkheid om de geschiedenis van de chatgesprekken te bewaren (je kan dus een en ander nagaan), maar je kind bespioneren zonder zijn of haar medeweten is natuurlijk geen oplossing op lange termijn.
Voor specifieke bescherming moet het kind de specifieke gebruiken van het chatprogramma hanteren. Elk programma heeft meestal zijn eigen manieren om je te beveiligen, maar meestal kan je best meteen het gesprek afbreken als men problemen vermoedt. Een aantal chatprogramma’s hebben een eigen rubriek waarin veiligheidsvoorschriften uitgelegd staan. Meestal vind je daar ook een emailadres met de verantwoordelijke persoon die je kan contacteren als er dingen gebeuren die je niet vertrouwt.

Hieronder plakken we bij wijze van voorbeeld de voorschriften van het veel gebruikte chatprogramma Donna



Meer info over veilig chatten vind je ook op www.chatinfo.nl




Een mogelijkheid om kinderen te behoeden tegen gevaren in chatkanalen is kinderen alleen toe te laten in veilige chatomgevingen. Zowel voor Vlaanderen als voor Nederland zijn er initiatieven genomen.
Het voor kinderen beveiligde chatkanaal blijkt in Nederland veel succes te hebben mede omdat heel wat basisscholen er gebruik van maken. Het kinderinternet De Surfsleutel is een gratis veilig internetsoftwareprogramma van Stichting De Kinderconsument De Surfsleutel maakt het voor kinderen mogelijk om op een veilige manier kennis te maken met internet. Binnen een afgeschermde omgeving kunnen kinderen naar hartelust surfen, chatten en spelletjes spelen. De Surfsleutel bevat een uitgebreid aanbod van kindvriendelijke websites, allen door Stichting De Kinderconsument voorzien van het ‘OK!-keurmerk’. Via de gecontroleerde chatboxen en forums hebben kinderen op de Surfsleutel bovendien een veilige internetomgeving om elkaar te ontmoeten. Het concept van een afgeschermde omgeving, die veilig, populair, gratis en compleet is, maakt de Surfsleutel uniek. Volgens cijfers van juli 2005 zouden Inmiddels meer dan 1200 basisscholen gebruik maken van het programma, en gebruiken 25.000 gezinnen de Surfsleutel thuis. Meer informatie is te vinden op  www.surfsleutel.nl  en www.www.wsis.org.

Ook voor Vlaanderen is een gelijkaardig initiatief genomen door de Vlaamse overheid . SaferChat is een gezamenlijk initiatief van de staatssecretaris voor Informatisering van de Staat en de overkoepelende organisatie van de internet service providers ISPA. recente berichten laten uitschijnen dat het initiatief weinig succes heeft bij de Vlaamse jongeren . Dit komt omdat je moet beschikken over een elektronisch paswoord en een kaartlezer om te kunnen inloggen. Op die manier is uiteraard de identiteit en leeftijd bekend, maar blijkbaar beschikken nog niet veel jongeren over zo’n kaartlezer. In 2005 kregen nochtans alle 12 jarigen zo’n kaartlezer cadeau van de overheid, maar weinig jongeren en ouders waren op de hoogte en de toestellen geraakten niet tot bij de betrokkenen.

Info hierover vind je op  http://www.saferchat.be  Informatie over de actie om de gratis kaartlezer aan te vragen en de verdere campagnes van de overheid vind je op  http://readers.eid.belgium.be
Dat helaas dit ook niet altijd een garantie is op veilig surfen bewijst volgend krantenartikel (HBvL 03/02/2006)
Naaktfoto’s op ‘veilige’ chatsite voor jongeren. De informaticacoördinator van de Waalse gemeente Seneffe heeft naaktfoto’s ontdekt op de beveiligde chatsite www.place.to.be . Die site wordt door de overheid gepromoot bij jongeren tussen 12 en 15 die een elektronische identiteitskaart krijgen. Het kabinet van minister voor Informatisering Peter van Velthoven zegt dat de website de foto’s meteen laat verdwijnen. Gemeenten die elektronische identiteitskaarten aan jongeren uitreiken, geven hen informatie over hoe ze een gratis kaartlezer kunnen krijgen. Met die kaartlezer kunnen ze inloggen op een veilige chatsite, waar volwassenen geen toegang toe hebben.  www.Place.to.be  is een van de veilige sites die worden aangeraden.


Ter illustratie melden we enkele nieuwsberichten uit de recente Nederlandstalige pers die wijzen op de risico’s die aan dit soort internettoepassingen verbonden zijn. :

Man verdacht van sekscontact met 17-jarigen via chat. De politie heeft een 45-jarige man uit Ridderkerk aangehouden op verdenking van seksueel contact met twee minderjarige jongens. De Ridderkerker was met de 17-jarige Rotterdammers in contact gekomen via een chatbox op internet. Dit heeft de politie donderdag bekendgemaakt. De man had de twee jongens individueel na een chatsessie thuis uitgenodigd waar hij volgens de politie seksuele handelingen zou hebben verricht met de slachtoffers. Hij zou volgens het Openbaar Ministerie de jongens daarvoor hebben betaald. De twee jongens zaten samen in een gezinsvervangend tehuis. Het was de leiding van het tehuis opgevallen dat de twee plotseling over veel meer zakgeld beschikten dan gewoonlijk. De voogden van de twee hebben aangegifte gedaan. De verdachte wordt donderdag voorgeleid aan de officier van justitie. Zijn computer is in beslag genomen. (03/11/2005 www.nu.nl)

Nep-scouts dwingen tieners naakt te poseren voor webcam.
Veertig procent van de tienermeisjes met onlineprofielen wordt weleens benaderd door modellenbureaus. Dat blijkt uit onderzoek van Planet Internet in samenwerking met Sugababes.nl. Onder de modellenbureaus zouden zogeheten nep-modellenscouts actief zijn, die via profielsites als Sugababes en CU2.nl tieners benaderen. De tieners worden door nep-scouts via MSN met listige vragen gedwongen zich uit te kleden voor de webcam. De beelden worden vastgelegd. Planet Internet wist de hand te leggen op meerdere MSN-chatgesprekken. In een van de logs maakt een persoon onder de naam Patricia de Jong van modellenbureau Boss tienermeisje Suzie warm voor het modellenvak. Met vragen als 'Laat je buikje even zien', 'Ik wil je borsten zien, je BH mag je aanhouden' en 'Je bent redelijk preuts voor een model' wordt stapsgewijs het tienermeisje gedwongen naakt te poseren voor de webcam. Sugababes heeft sinds een aantal dagen een enquête op haar site geplaatst met de vraag wie weleens benaderd is door fotografen en/of modellenbureaus. ( www.nu.nl 21/06/2005)



Meisjes gedwongen tot seks via webcam.
Een 19-jarige inwoner van Beverwijk is door de politie aangehouden omdat hij ervan wordt verdacht dat hij 25 meisjes in de leeftijdsgroep 13 tot 19 jaar heeft verleid tot het verrichten van seksuele handelingen met zichzelf. Met foto's en video-opnamen die hij daarvan maakte, chanteerde hij de meisjes om voor de webcam nog verder te gaan. Een slachtoffer dat aangifte deed verklaarde dat ze via MSN met de man in contact was gekomen. Op zijn aandringen ontkleedde ze zich voor de webcam. Zonder dat zij dit wist, sloeg hij de beelden in zijn computer op en dreigde later die op internet te plaatsen. Het meisje kon dat voorkomen als zij seksuele handelingen verrichtte. Ook die nam hij op, waarmee hij het meisje nog vaster in zijn greep kreeg. ( www.surfopsafe.nl 20-10-2005 )

Jeugdjournaal sluit chatbox wegens seksgesprekken.
De redactie van het Jeugdjournaal heeft de chatbox op zijn internetpagina gesloten. "Dat hebben we gedaan omdat omdat we merkten dat het in de chat alleen nog maar over seks ging", stond woensdag op de site te lezen. Ook waren volwassenen op de pagina op zoek naar seksuele contacten met jeugdige bezoekers, blijkt uit de verklaring. Een meisje is via de internetpagina van het Jeugdjournaal in contact gekomen met een volwassen man die haar via een webcam zijn geslachtsdeel heeft laten zien. De open chat komt daarom niet meer terug. (www.nu.nl 10/06/2005)

Tiener verkracht na chatsessie
Een 14-jarige meisje uit het Twentse Hengelo heeft dinsdagavond aangifte gedaan van verkrachting. Dat zou gebeurd zijn in de woning van een 43-jarige plaatsgenoot, zo zei een politiewoordvoerder woensdag. Het meisje had de man via een chatbox leren kennen en had met hem een afspraak gemaakt. De tiener is vervolgens met de man meegegaan naar zijn woning. Daar zou zij zijn verkracht. De Hengeloër heeft zich later vrijwillig aan het politiebureau gemeld en is na verhoor in verzekering gesteld (www.nu.nl 25/11/2004)

Man mag vijf jaar niet op internet. Een 29-jarige man uit Lendelede mag van de rechter vijf jaar lang geen internetaansluiting meer hebben. De man gaf zich op het internet uit voor een jong meisje. Zo kon hij met andere minderjarigen gemakkelijker over seks praten. Hij bezocht ook kinderpornosites en chatgroepen waar over seks werd gepraat. De hele zaak kwam aan het licht na een Amerikaans onderzoek. De man heeft alleen een voorwaardelijke celstraf gekregen en een boete. Hij moet zich wel laten begeleiden. "De man zal niet geholpen worden met één dag gevangenisstraf, maar hij moet zich aan een aantal strikte voorwaarden onderwerpen", zegt zijn advocaat Frédéric Busschaert. "Eén daarvan is dat hij geen toegang kan krijgen tot internet." Het zou de eerste keer zijn dat een dergelijk vonnis werd uitgesproken. (VRTNieuws.net 21/02/2006)

'Modelscout' verkrachtte zeven meisjes. Een 26-jarige Edenaar heeft in het afgelopen jaar minstens zeven meisjes in de leeftijd van 14 tot 19 jaar verkracht, aangerand of ontuchtige handelingen met hen gepleegd. De man kwam met de vrouwen in contact door zich voor te doen als een 'modelscout'. Dit meldt de politie dinsdag.
De Edenaar maakte op internet drie nepprofielen aan, waarin hij zichzelf voordeed als een ervaren, vrouwelijk model. Via die profielen kwam hij in contact met de meisjes uit Ede, Woerden, Breda, Heerlen, IJmuiden en Vlissingen. Hij beloofde hen dat hij een afspraak zou regelen met een ,,betrouwbare modelscout.'' Vervolgens nodigde hij als modelscout de vrouwen bij hem thuis uit, waar hij ze misbruikte.
De man zocht zijn slachtoffers uit op zogenoemde profielsites. Als zogenaamd vrouwelijk model startte hij chatsessies met de meisjes. Hij maakte stiekem via de webcam foto's en filmpjes van de vrouwen. Om die reden verdenkt justitie de man ook van het vervaardigen en bezitten van kinderporno. Als modelscout nodigde hij de vrouwen uit voor een fotosessie. Meisjes die daar niet op in wilden gaan, benaderde hij weer als vrouwelijk model. Die zette de vrouwen onder druk door te dreigen de stiekem gemaakte opnames op internet te verspreiden. Volgens de politie is minstens een slachtoffer voor die druk gezwicht. De slachtoffers schamen zich diep over de gebeurtenissen volgens de politie. Zij wilden daarom eerst geen aangifte doen, toen de politie vanaf november 2006 onderzoek deed naar de praktijken van de Edenaar. Voor de meisjes en hun familie is slachtofferhulp geregeld. De Edenaar is in afwachting van zijn rechtszaak op vrije voeten gesteld.
(Bron : www.ad.nl  08/02/2007)

Bij misbruik

Wanneer het kind merkt dat iemand misbruik maakt van de chatruimte of indien jij of je kind in deze chatruimtes gepest wordt, maak dan meteen schermafdrukken van de pagina’s en plak die bijvoorbeeld in een tekstverwerkingsprogramma. Schermafdrukken maken is vrij eenvoudig. Klik op de knop ‘Printscreen’ op het toetsenbord, open het tekstverwerkingsprogramma, bijvoorbeeld Microsoft Word en kies voor plakken. Dan heb je altijd een bewijsmiddel om aan te tonen wat er precies verteld werd en mogelijks ook informatie van wie de beledigingen kwamen. Mocht de afzender ooit opgespoord kunnen worden, heb je altijd een document om te tonen hoe er misbruik werd gemaakt.

4.5. MSN Messenger

Weer incident met chantage via cam De Haagse politie maakt zich grote zorgen over iets wat een nieuwe trend onder tieners lijkt te worden: bedreigingen en chantage via msn. In korte tijd is de politie tegen drie van dit soort gevallen aangelopen. Vlak voor het weekeinde hield de politie in Rijswijk een 14-jarige jongen uit Katwijk aan die een 12-jarig meisje uit Rijswijk chanteerde. Hij had het meisjes via msn, een chatforum op internet dat vooral onder tieners mateloos populair is, leren kennen en haar dwong tot seksuele handelingen voor de webcam. De week daarvoor pakte de politie al een 14-jarige Hagenaar op die met zijn mobiele telefoon foto's van een halfnaakt meisje had gemaakt en via msn had verspreid. In korte tijd is de politie tegen drie van dit soort gevallen aangelopen. En begin februari vatte de politie in Scheveningen vijf jongens in de kraag die een aantal leeftijdsgenootjes onder dwang hadden uitgekleed en gefotografeerd en de foto's eveneens via msn hadden verspreid. "Veel ouders denken dat het veilig is als hun kinderen via msn chatten met vriendjes en leeftijdsgenootjes", zegt een politiewoordvoerder. " Maar helaas blijkt dat niet het geval. Wij nemen deze kwestie zeer hoog op." Het maken en verspreiden van dit soort afbeeldingen via msn wordt strafrechtelijk aangemerkt als verkrachting van een minderjarige. (Bron: Telegraaf 28/02/2006)

Het meest gebruikte chatprogramma is Msn messenger. Sinds enige tijd is het programma van naam veranderd. Het noemt nu Windows Live, maar de basisfilosofie is hetzelfde gebleven. Om dat dit programma enigszins afwijks van gewone chatprogramma’s lichten we de gevaren en de mogelijkheden tot bescherming even apart toe.
Oorspronkelijk bestond dit systeem uit een vorm van instant messaging. Instant messaging is een soort kruising tussen e-mailen en chatten, waarbij je rechtstreeks contact hebt met andere ICQ-gebruikers die ook online zijn. Het verschil met chat is dat je de persoon met wie je wil praten toelating moet geven in je instant messaging ruimte. Ook het verschrikkelijk populaire MSN Messenger baseert op het principe van ICQ. Deze afkorting klinkt als 'I Seek You' (ik zoek je) wanneer je het uitspreekt, en is de oudste vorm van instant messaging - meestal afgekort tot IM. ICQ-deelnemers kunnen tekstboodschappen naar elkaar sturen van maximaal 450 tekens per boodschap. Omdat de ontvanger meteen leest wat de verzender heeft geschreven (hij hoeft zijn boodschap niet eerst op te halen, zoals bij e-mail), ontstaan er korte, vlotlopende gesprekken.
Bij de modernste opvolger van ICQ , Msn Messenger moet de gebruiker zelf kiezen wie hij wel of niet toelaat tot de praatruimte. MSN staat voor 'Microsoft Network. Het programma MSN Messenger is gratis te downloaden op http://messenger.msn.be.

Instant messaging via MSN wordt gebruikt door kinderen vanaf de leeftijd van 8 à 10 jaar en is het meest populair bij basisschoolkinderen en pubers. Vanaf 15 à 16 jaar schakelen de meesten over naar gewone chatprogramma’s. Soms is Messenger mogelijk op school, maar het meest populair is het programma voor thuisgebruik . Kinderen komen thuis en vaak is het eerste wat ze doen, de computer aan te schakelen en met klasgenoten of vriend(inn)en verder te kletsen over schoolse zaken. Pesten gebeurt overigens ook heel vaak binnen deze ruimtes. Je kunt met MSN met meerdere personen uit de contact list tegelijkertijd chatten MSN Messenger en het e-mail programma Hotmail en Outlook Express of Outlook zijn automatisch aan elkaar gekoppeld. Dat betekent dat de e-mail adressen en/of gebruikersnamen van MSN vanzelf in het adresboek kunnen terecht komen als je daartoe de opdracht geeft. Dit heeft het voordeel dat je niet alle adressen manueel moet invoeren, maar houdt ook het risico in dat personen die toevallig in je adresboek terecht komen ook in je Messengeromgeving kunnen opduiken.

Je kunt dus enkel in de Messengerchatruimte binnen als je een Hotmail of Msn mailadres gebruikt maar dit adres aanmaken kan anoniem of via fictieve gegevens gebeuren. De gebruiker moet zelf het hotmailadres toelaten in zijn lijst met gebruikers. Een vreemde geraakt er dus zo in principe niet in. Dit heeft als voordeel dat het allemaal wat veiliger gebeurt. De zaak verandert natuurlijk als iemand zelf of via iemand uit de groep gebruikers een persoon toevoegt die die op een of andere manier bijvoorbeeld via gewone chat of via een of ander internetspelletje heeft leren kennen. Zo gebeurt het vaak dat er toch vreemden in de eerder beschermde Messengeromgeving opduiken en uiteindelijk misbruik kan plaatsvinden. Als ouders of begeleiders mag men dus ook niet onvoorwaardelijk vertrouwen op de veiligheid van Messenger, ook al lijkt het een meer gesloten chatomgeving.

Wat kun je als ouders of begeleiders doen om kinderen te beschermen. Uiteraard gelden hier dezelfde regels als bij de andere programma’s. Waarschuw jongeren dat ook anderen dan diegenen die zij kennen de messengerruimte kunnen binnendringen doordat hun emailadressen toegevoegd worden. Omdat Messenger gekoppeld wordt aan het adressenbestand van Hotmail is het eenvoudig al de contactpersonen met een Hotmail- of Msn-adres toe te voegen. Zo kunnen personen in de omgeving binnengeraken die oneerlijke bedoelingen hebben.
Wijs kinderen er op dat ze zulke personen onmiddellijk uit hun omgeving verwijderen. Een andere mogelijkheid is om deze persoon al dan niet tijdelijk te blokkeren totdat men duidelijker weet wie het is. Deze mogelijkheid van blokkeren wordt door pestende kinderen overigens ook gebruikt om iemand uit de groep uit te sluiten.



Het blokkeren kan vrij eenvoudig door met de rechtermuisknop op het emailadres te klikken en dan te klikken op blokkeren.




Alleen wanneer ouders over het paswoord van hun kinderen beschikken kunnen ze zelf in de Messengerruimte binnen om daar het berichtenverkeer van hun kinderen te volgen. Wanneer het chatverkeer geregistreerd wordt, kan het ook buiten de Messengeromgeving bekeken worden. Er zijn wel programma's op de markt om het paswoord van messenger dat in sterretjes staat weer te geven, als het ingevuld staat. Bijvoorbeeld het programma Asterisk Key dat je gratis op internet vindt.

De basisversie van Messenger biedt beperkte mogelijkheden om het chatverkeer te herbekijken, indien er bijvoorbeeld misbruik door oneerbare personen plaatsgevonden heeft of vooral wanneer men wil naspeuren op welke manier er gecyberpest werd. In principe worden er automatisch chat-logs bijgehouden, als de gebruiker dat bij het eerste gebruik van MSN Messenger heeft aangegeven. Heeft hij of zij dat niet gedaan, dan kunnen de logs alsnog aangezet worden:
in het hoofdvenster van MSN Messenger: klik in het menu ‘Gespreksvenster’ op ‘Extra’ en kies vervolgens ‘Opties’ en dan het tabblad ‘Berichten’. Plaats dan een vinkje voor ‘Gesprekken automatisch in een bestand opslaan’. Vanaf nu worden alle conversaties in een geschiedenismap opgeslagen en kunnen ten allen tijden terug geopend worden. Raad je kind aan dit altijd in te stellen, zodat je steeds achteraf de hele gespreksgeschiedenis terug kunt volgen. Als je kind het niet zelf gedaan heeft en je zijn paswoord niet bezorgt, probeer het dan alleszins zelf in te stellen, bijvoorbeeld als je kind toevallig zijn Messengerruimte even onbewaakt open laat staan. Je kunt dan nog steeds de hele chatgeschiedenis terug opvragen.




Als een kind dan wordt lastiggevallen via MSN, kun je als volgt de chat-logs (de notulen van de gevoerde gesprekken) bekijken. Als je het paswoord om in te loggen in Messenger niet kent moet je via de map Mijn documenten in Windows Ga naar de map ‘Mijn documenten’ en van daaruit naar ‘Mijn ontvangen bestanden’

Open de map ‘Mijn ontvangen bestanden’ en ga naar de map met het email adres dat gebruikt wordt voor MSN, ga naar Geschiedenis (‘History’ in een engelse versie) en dubbelklik op het gewenste e-mail adres.

Nu kan je met Kladblok de berichtengeschiedenis openen en de conversaties nalezen die gebeurd zijn met de betrokken persoon.. In het bericht is ook aangegeven van wie het komt en wanneer het verstuurd werd.
Als je kunt inloggen in Messenger met het paswoord is er ook een andere manier. Klik op ‘Bestand’ en dan vervolgens op ‘Berichtgeschiedenis weergeven’

Dan klik je op het betrokken emailadres en kan je ook langs deze weg al de berichten die je van deze persoon gekregen hebt nalezen.

Een interessant alternatief om nog makkelijker berichten te kunnen opsporen en Messengerverkeer te kunnen opvolgen is de installatie van Messenger Plus. Wijs je kinderen erop dat ze dit best extra installeren. Het bijkomend programma biedt naast een aantal leuke mogelijkheden voor de kinderen een veel efficiëntere manier van het opslaan van de geschiedenis van berichten.
Je kunt het programma (Nederlandse) versie downloaden op www.msgplus.net Kies bij ‘languages’ voor de Nederlandse taal. Om Messenger Plus! te installeren wordt er gevraagd om een optioneel sponsorprogramma te installeren. Tenzij je uiteraard regelmatig extra reclame in internet explorer wil zien verschijnen, zou ik afraden om dit te installeren. Vink gewoon het onderste item aan waar staat dat je geen ondersteuning geeft en dus sponsoring weigert.



Messenger Plus! biedt betere privacymogelijkheden en een betere archivering van de logboeken. Het biedt ook de mogelijkheid om met een eenvoudige knop het messengerprogramma te verbergen.
Het grootste voordeel van deze Messenger Plus! is dat er een tabblad bijkomt waar je meerdere gegevens omtrent de chat-geschiedenis kunt opvragen.
 

Klik na de installatie in de menubalk op Plus! en open het logboek.




Of dit leuke nieuwtje ook kan helpen laten we aan de lezer over.

Robot steunt kinderen bij het chatten. Nederland krijgt de primeur van een digitale robot die kinderen te hulp kunnen roepen .......als zij op internet worden misbruikt. MSN Nederland neemt maatregelen tegen misbruik van kinderen bij het chatten. De kinderen kunnen een digitale robot te hulp roepen als ze bij het chatten met MSN Messenger worden lastiggevallen met pesterijen, virussen en webcamseks. Nederland krijgt de primeur van deze safety buddy bot van MSN Messenger, ’s werelds bekendste chatprogramma. Als de proef slaagt, wordt de digitale robot wereldwijd ingevoerd. Negentig procent van de Nederlandse kinderen gebruikt MSN Messenger. De robot, Mr. Control, wordt vanmiddag gelanceerd op een congres over veilig internetten van Stichting De Kinderconsument en de Algemene Onderwijsbond. Jongeren kunnen het virtuele vriendje toevoegen aan hun contactenlijst. Als ze problemen hebben, kunnen ze die voorleggen aan de robot. Hij zegt dan bijvoorbeeld meteen dat kinderen geen wachtwoorden moeten prijsgeven of wat ze kunnen doen als iemand zich voordoet als een ander. ,,Het is een soort Kindertelefoon,’’ zegt Jacqueline Smit, directeur van MSN Nederland.
Misbruik via internet breidt zich flink uit. Veel kinderen zijn slachtoffer van cyberpesten. Ouders hebben daar nauwelijks weet van. Ook seksuele afpersing via internet is flink toegenomen. Vorig jaar werd hiervan 117 keer aangifte gedaan, tegen 15 keer in 2003. De Kinderconsument bepleit een wettelijke plicht het internetgedrag van jongeren op chatsites te controleren. Beheerders moeten verplicht worden mensen (moderators) in te zetten die de sites controleren. ,,Iedereen kan zonder vergunning een website opzetten. En op die sites grijpt vervolgens niemand in als jongeren grenzen overschrijden,’’ zegt directeur Bamber Delver. Populaire jongerensites als Sugababes/Superdudes en CU2 zeggen dat zij het contact tussen bezoekers al uitgebreid screenen op racistische teksten en seksueel misbruik. Pas als slachtoffers of ouders aangifte doen, kan de politie ingrijpen. MSN zegt weinig te kunnen doen aan misbruik via de Messenger. ,,Het zijn privé-gesprekken. Die controleren wij niet.’’ (Bron : Dafna Holtzer en Tonny van der Mee Algemeen Dagblad 27/04/2006)

Nog een berichtje in de rand

Remco Pijpers bericht op www.mijnkindonline.nle dat jongeren MSN Messenger vaak gebruiken om hun gemoedstoestand uit te drukken.. De nickname is het visitekaartje naar de buitenwereld. Maar de nick wordt ook voor hele andere doeleinden gebruikt. Opvoeders moeten dat weten schrijft hij.
Volwassenen laten het vaak bij hun voornaam. Remco zelf voegde altijd een favoriet jazznummer toe, totdat MSN zelf het nummer dat hij in iTunes op had staan, toonde aan iedereen die hem op zijn lijst had. “Kinderen zijn nog origineler. Zijn het jonge tieners, dan maken ze vaak ellenlange nicks, gevuld met hartjes en rode lippen. Veel Br3EzaH-taal ook. Dat verandert als ze ouder worden. Ik zie veel 14, 15-jarigen, vooral meiden, hun nick niet gebruiken om te laten weten wie ze zijn, maar om een ‘mood’ weer te geven of iets wat hen bezig houdt wereldkundig te maken.
Dat kan (te) ver gaan.
*Naam* – net als ik een negen haal voor Engels, gaat m’n oma dood.
*Naam* - ik maak er een einde aan.. ik zie het leven niet meer zitten.
MSN Messenger kan vertrouwen scheppen. Het is makkelijker om een op een achter een beeldscherm gevoelige info uit te wisselen. De ander ziet niet dat je huilt. Krijg je een kleur dan hoef je niet bang te zijn dat je wordt uitgelachen. Maar sommigen zoeken dat intieme contact niet in een MSN-tweegesprek op, maar laten dus iedereen op hun lijst weten dat ze aandacht willen.
Meestal willen ze dat bepaalde personen hun noodkreet zien. Iemand met wie ze vrienden willen zijn, iemand op wie ze verliefd zijn, of gewoon hun beste vrienden. Ze willen dat zij ernaar vragen in plaats van dat ze er zelf over moeten beginnen, bang voor desinteresse wellicht. Zend je je gevoelens via je nickname uit dan neemt iedereen er echter notie van, inclusief de onbekenden in je contactlijst.


Luister naar me
Dan nog iets anders. Een nick kan ook een bericht voor iemand zijn die even niet reageert of gewoon niet met je wil MSN’en. Laat ik dat uitleggen. Je verandert je nickname eerst in een boodschap. Je zet je MSN Messenger op offline, dan op online. Rechtsonderaan het beeldscherm van de ander floept een venstertje dat laat weten dat je weer online bent op MSN – met de boodschap dus. Het komt over als: luister nou eens naar me!
 

Prive-levens van tienens trekken zo aan je voorbij.




Deze tieners maken zaken openbaar zonder – zo lijkt het – door te hebben dat mensen meekijken die dit niet hoeven te zien. We moeten ze leren voorzichtiger te zijn.”
(www.mijnkindonline.nl)

4.6. Sms via mobiele telefoon

Steeds meer jongere kinderen hebben een mobiele telefoon of GSM op zak. Maar vaak beseffen ouders niet dat jongeren dit ook kunnen gebruiken om elkaar te pesten. Meestal blijft het bij het sturen van een boos sms’je of wat plagen. Sms’jes versturen is niet gratis en daarom dat het pesten langs deze weg beperkt is. Maar met de acties die sommige providers organiseren waarbij je zeer goedkoop zeer veel sms’jes kan versturen stijgt uiteraard de kans dat jongeren dit gaan misbruiken om elkaar te pesten. Uit Brits onderzoek blijkt dat vooral oudere kinderen vanaf een jaar of 14 dit medium misbruiken. Zij beschikken meestal over meer zakgeld. Wanneer 15-16 jarigen of ouderen sms’jes versturen om te pesten is dat meestal in relationele of romantische situaties. Een ander fenomeen is het fotograferen met GSM met camera in compromitterende situaties. De foto’s of filmpjes, mms’jes genoemd gaan razendsnel van toestel tot toestel of over het internet.

Hoe kan je je tegen sms-terreur beschermen. Geef aan kinderen en jongeren de raad hun GSM-nummer alleen aan diegenen te geven die ze echt vertrouwen en waak erover dat ze hun nummer niet op internet publiceren. Geef zelf of je kinderen nooit een GSM-nummer van iemand anders aan personen die je niet vertrouwt. Houdt er rekening mee dat de persoon wiens nummer je doorgegeven hebt, soms niet graag heeft dat dit nummer bekend is. GSM heeft immers het nadeel dat je op elk moment waar ook opgebeld kunt worden en sommigen houden daarom hun nummer liever privé. Antwoordt nooit op tekstberichtjes van mensen die je niet kent. Wijs kinderen er op dat ze iemand fel kunnen kwetsen als ze haattekstberichtjes sturen ook al zijn ze maar als grap bedoeld.
Word een kind via GSM gepest kun je daar best niet teveel op reageren. Net zoals bij e-mailpesten vergenoegt de dader er zich in dat zijn pestgedrag effect heeft. Is er geen effect, dan zal die misschien nog wel een paar keer proberen en het uiteindelijk toch wel opgeven. Maar houdt de pestberichtjes wel goed bij. Zeker als de smsberichtjes grimmig of bedreigend worden, met bijvoorbeeld doodsbedreigingen of als er ernstige seksuele toespelingen in staan. Je hebt dan bewijsmiddelen tegen de verzender bij een klacht bij de politie.
 

Sommige mobiele telefoons hebben de mogelijkheid bepaalde nummers te blokkeren. Dit werkt alleen als vanaf een de telefoon met nummervermelding het bericht werd verzonden, waarmee de dader zich bloot geeft. GSM-bezitters kunnen aangeven dat ze een geheim nummer gebruiken en dan wordt de afzender niet zichtbaar. De SIM-kaarten die vrij in de handel te koop zijn, vermelden geen naam. Je kan dus anoniem bellen en gebeld worden. Als je een nummer kunt achterhalen kan dat vervolgens wel worden geblokkeerd op je toestel. Wanneer hij of zij echter de telefoon van iemand anders gebruikt, is weliswaar de telefoon, maar niet de dader te achterhalen. Soms worden dan de verkeerde mensen geblokkeerd of personen die niet wisten dat hun GSM werd gebruikt, ten onrechte beschuldigd. Wanneer er geen nummer bekend is kan je toch nog altijd klacht indienen bij de operator. Het is dan belangrijk dat je kan aangeven op welk moment het sms-bericht is toegekomen. Aan de hand van de regio waar het bericht verstuurd en ontvangen is, kan op die manier soms achterhaald van waar het sms bericht komt. Maar helaas is het niet altijd mogelijk.

Op sommige websites kan je anoniem sms’jes versturen als je daarvoor credits koopt die je betaalt met naar de provider sms’jes te sturen. Uiteraard kan achterhaald worden wie de internetsms’jes gekocht heeft, maar wanneer die dan via MSN Messenger of andere internetprogramma’s verstuurd werden is het weer onmogelijk te achterhalen van waar de berichten kwamen.

Wanneer andere methoden niet helpen kan uiteindelijk alleen de sms-functie worden uitgeschakeld. Wanneer je de tekstfunctie, al is het maar voor enkele dagen, uitschakelt, krijgt de verzender het bericht dat zijn boodschap niet kan verzonden worden. Als dit enkele dagen duurt, zal de pester het vanzelf opgeven omdat hij denkt dat het slachtoffer van nummer veranderd is. In het ergste geval kan een nieuw nummer aangevraagd worden, waarbij het te overwegen is een geheim nummer te gebruiken. Een nieuw nummer aanvragen is vaak kosteloos als je het koppelt aan een of ander mobiel abonnement.

Om je toestel te beschermen noteer je best het ESN-nummer (=Electronic Serial Number) en/of het IMEI nummer (=International Mobile Equipment Identity). Dit nummer kan je vinden door op het klavier van de GSM volgende code in te tikken *#06#. Het 15-cijferig nummer dat tevoorschijn is het IMEI nummer en het gemakkelijk dit te noteren om te kunnen melden bij diefstal van het toestel.
 

Wanneer een kind merkt dat het met een GSM met camera werd gefotografeerd of gefilmd in een compromitterende situatie zoals in een kleedkamer laat het kind dan vertellen dat het leerkrachten en ouders zal waarschuwen als de foto’s misbruikt zullen worden. Moedig kinderen aan de bewijsmiddelen die ze ontdekken bij te houden. Druk kinderen op het hart zelf nooit mee te doen in het verspreiden van compromitterende foto’s, zeker als er naakt zichtbaar. Wijs hen er op dat het strafbaar is om dit soort dingen te verspreiden. Vertel kinderen geen gekke dingen te doen voor een camera ook al is het maar voor de grap en vertelt de filmer dat het onmiddellijk verwijderd zal worden.
 

Een Nederlandse jongen trok op aanstoken van zijn kameraden zijn broek naar omlaag en liet zijn achterwerk zien. Zijn vrienden vertelden dat ze de foto onmiddellijk zouden verwijderen, maar de dader deed dit niet en bewaarde de foto op zijn computer. Toen er vele maanden later ruzie kwam tussen de twee, verspreidde die de foto onder leeftijdsgenoten en maakte zijn voormalige vriend op die manier vreselijk belachelijk.
Soms zijn jongeren zelf gewoon naïef en kan het noodlot toeslaan. Een jong koppeltje in Japan maakte een videofilmpje met hun GSM terwijl ze seks hadden. Ze gebruikten het enkel voor zichzelf. Maar enige tijd later werd hun GSM gestolen. De dief ontdekte het filmpje en verspreidde het via internet. Pas bij toeval kreeg het koppeltje te horen dat hun intieme handelingen in geuren en kleuren als promofilmpje op een pornowebcamsite te bewonderen was. (www.picturephoning.com)

Enkele tips voor de verzender van tekstberichtjes. Lees je bericht na, vooraleer je het verstuurd. Net zoals bij e-mail kunnen tekstberichtjes verkeerd geïnterpreteerd worden. Denk na over de tekst die je gaat versturen en soms kunnen bepaalde emoticons (dit zijn korte tekstberichtjes die een emotie verklaren) je boodschap helpen ondersteunen zodat de ontvanger merkt dat het om te lachen was. Vaak gebruikt zijn tekens zoals :-) of ;-) om aan te geven dat het grappig bedoeld is. Vaak gebruikt is ook de afkorting ‘lol’. Dit slaat op ‘laughing out loud’.
Neem nooit een foto of filmfragment met een GSM met camera van een persoon zonder diens toestemming. De wet op de privacy (België) verbiedt het gebruik en verzenden van privacygegevens waaronder beeldmateriaal zonder toestemming van de persoon.

Hoe kan je je beschermen tegen GSM-spam. Lees goed alle richtlijnen en voorwaarden als je ringtones of screensavers voor je GSM bestelt. Ga nooit in op abonnementsformules want daar geraak je heel moeilijk van af. Je schrijft in voor een of andere sms’jes abonnementsdienst waarbij de firma je op geregelde tijdstippen een sms’je met een ringtone of ander bericht toezendt. Per ontvangen sms’je betaal je soms 1 tot 2 euro. Let op met het uitlenen van je GSM aan vreemden en wijs ook kinderen daar op. Uiteraard is er het gevaar voor diefstal maar evengoed kan je GSM misbruikt worden om je in te schrijven op spamlijnen. In het VS nieuws kwam in het nieuws dat louche firma’s jobstudenten, meestal lieftallige en knappe jonge studentes inhuurden om voorbijgangers te vragen om hun GSM even te mogen gebruiken voor een noodgeval. De meesten zagen daar geen graten in, maar de jongedames gebruikten de GSM om naar de ringtonefirma’s of betaalpornofirma’s te bellen en daar abonnementen op ringtones of sexy-smsberichten aan te gaan.

Voor de slachtoffers was het bijzonder moeilijk om er terug van af te geraken en soms was er een verplichte abonnementsperiode van 3 tot 6 maanden vooraleer men de betaalde sms’jes kon stoppen. De zogenaamde ‘jobstudenten’ , in de VS ‘scammers’ genoemd, werden betaald naargelang het aantal klanten dat ze zo konden aanbrengen. In de VS werden zo al verschillende firma’s betrapt en afgesloten, maar even vlotjes verhuisden de firma’s naar andere werelddelen om daar hun illegale handel verder te zetten. Ondertussen waren overigens al heel veel personen veel geld afhandig gemaakt en argumenten dat je niet voor deze formules ingeschreven had worden door de operatoren weerlegd want de sms’jes voor inschrijving waren wel degelijk van je eigen GSM verstuurd.

Andere telefoonspamfirma’s proberen je te lokken door een geheimzinnig sms’je te sturen met bijvoorbeeld de boodschap dat je een code moet intikken om gratis een hele reeks sms’jes te krijgen of een prijs in ontvangst te kunnen nemen of gewoon door je een leuke boodschap te zenden van een dame of heer die je niet kent, die vriendelijk vraagt om aan een of ander kwisje deel te nemen of een GSM enquête in te vullen. Wanneer je daar dan op reageert, schrijf je je opnieuw in voor de abonnementsformule om betalende sms’jes te ontvangen.
Voorlopig blijven we nog gespaard van virussen op GSM via sms, maar wellicht is het ook nog maar een kwestie van tijd tot de eerste sms-virussen gaan opduiken. Meer en meer uitwisseling tussen internet en mobiele telefonie is mogelijk. Men kan nu al met bepaalde toestellen e-mailberichten ontvangen. Vermoedelijk gaan langs deze weg zeer spoedig virussen het telefonienetwerk binnensluipen. Bij de gekende Palmtoestellen of pocketpc’s zijn de eerste virussen reeds opgedoken. Bij geavanceerde GSM toestellen met GPRS en UMTS functie zullen spoedig de eerste virussen opduiken omdat hackers en virusbouwers alle digitale markten afschuimen om hun slag te slaan.
 

Als je wil nagaan of je kind via GSM (telefoon of sms) gepest wordt of zelf pest is er een alternatief via de Disney-GSM. In de VS is het toestel reeds beschikbaar. ( http://disney.go.com/disneymobile/ ). Met deze GSM kunnen ouders in de VS de gesprekken van hun kinderen afluisteren en hun sms’jes lezen. Ouders zullen kunnen volgen naar wie, hoe vaak en hoe lang hun kinderen telefoneren. Er is ook de mogelijkheid om te volgen waar het kind zich op elk moment bevindt via een ingebouwd gps-systeem. Child Focus waarschuwt ouders echter voor een vals veiligheidsgevoel als men de GSM ook wil gebruiken om het kind in ruimere zin te controleren. ‘Door het kind te voorzien van een technologisch snufje, leg je de lasten van onze complexe samenleving op zijn of haar schouders. Tegelijk zadel je hen op met het gevoel nooit meer alleen te kunnen zijn, wat een ernstige aantasting van hun recht op privacy is. Elk kind heeft recht op een zekere mate van bewegingsvrijheid op basis van afspraken met de ouders’, stelt Child Focus. ‘Het belangrijkste is kinderen te leren omgaan met risico’s door erover te spreken. Precies een mediabedrijf als Disney zou beter daaraan meewerken in plaats van munt te slaan uit angstgevoelens.’ (HBvL 07/04/2006)

4.7. Phishing

Bij phishing proberen malafide webbuilders je te lokken naar valse websites die je bekend voorkomen, zoals betaalkaartsites (visa, mastercard,…) of banken. Eenmaal naar deze sites gelokt proberen ze je te overtuigen bankkaartgegevens en vooral paswoorden in te voeren. Als men je zover heeft kunnen achterhalen, is het onheil geschiedt en wordt je rekening zonder het te weten geplunderd.

Vijf manieren om jezelf te beschermen tegen Phishing
Hoewel waakzaamheid bij het verstrekken van vertrouwelijke persoonlijke gegevens onontbeerlijk is, zijn er een paar eenvoudige richtlijnen die je kunnen helpen te voorkomen dat je door een phisher wordt bedrogen.

1: Verstrek nooit vertrouwelijke persoonlijke gegevens in een e-mail, instant message of pop-upvenster
Betrouwbare en gevestigde bedrijven maken gewoonlijk geen gebruik van deze methode om te vragen om uw wachtwoord, rekeningnummer, creditcardnummer en andere vertrouwelijke gegevens. Phishers trachten mensen eenvoudig te misleiden, bijvoorbeeld door het “Van” adres boven een e-mailbericht te vervalsen.

2: Pas goed op bij het klikken op een koppeling in een bericht of een pop-upvenster
Als je een e-mail, instant message of pop-upvenster ziet waarin wordt gevraagd om persoonlijke gegevens mee ter delen, moet je nooit op de koppeling klikken. De koppeling brengt je mogelijk bij een nepsite waar informatie die je invoert mogelijk wordt doorgegeven aan de oplichter die de site heeft opgezet. Als je twijfelt of het bericht misschien echt is, bel je het betreffende bedrijf. Haal het nummer van een oud rekeningafschrift of uit het telefoonboek. Als je de website wilt bezoeken, typ dan het adres zelf in of gebruik je je eigen favorietenlijst waar de url’s correct opgeslagen zijn.

3: Controleer of de website je persoonlijke gegevens beschermt en echt is voordat je gegevens invoert
Beveiligde websites kun je in principe herkennen omdat ze starten met https i.p.v. http
Phishers proberen vaak het weergegeven adres vervalsen. Als je ook maar de minste twijfel hebt over de echtheid van de site, kies dan voor het zekere en sluit de site.
Kijk steeds of je aanwijzingen ziet die duiden op gegevenscodering, een beveiligingsmethode voor het beschermen van vertrouwelijke gegevens die via het internet worden verstuurd. Kijk dus voordat je ook maar iets invoert of het adres van de website begint met https (“s” voor secure of beveiligd) en of je onderaan een dicht hangslot met een ongebroken sleutel ziet (zie afbeelding).



Controleer of je inderdaad bent waar je denkt dat je bent. Helaas kan het hangslot (en de sleutel) op sommige systemen worden vervalst. Om zeker te zijn, dubbelklik je erop om het beveiligingscertificaat van de site te bekijken (zoals hieronder weergegeven). Helaas is ook dit soms vervalst maar het risico is toch kleiner, omdat niet alles nagemaakt kan worden. Vink best ook nooit aan dat je gebruikersgegevens op de computer bewaard moeten blijven. Zo geef je de kans aan hackers om via allerlei trucjes toch te proberen je gegevens te achterhalen.
Kijk of de naam op het certificaat overeenkomt met het adres op de adresbalk. Als er een andere naam staat, is de site mogelijk vervalst.

4: Maak er een gewoonte van je rekeningafschriften te bekijken
Controleer of alles in orde is door al je creditcard- en bankafschriften regelmatig te bekijken en regelmatig het overzicht te bekijken van alle online rekeningen.

5: Verbeter de beveiliging van je computer
Phishers hopen erop dat je de nieuwste beveiligingspatches nog niet hebt geïnstalleerd en kunnen proberen zwakke plekken uit te buiten die nog niet zijn gerepareerd. Verbeter de bescherming van je computer door al de updates te installeren die je internetbrowser heeft. Microsoft zorgt ervoor dat het automatisch alle updates voor Internet Explorer installeert ,als je tenminste hebt aangegeven dat dit updates automatisch mogen gebeuren.
Hoe je dit moet doen wordt op de website van microsoft haarfijn uitgelegd. Surf naar
http://www.microsoft.com/belux/nl/security/protect/windowsxp/updates.aspx  voor alle uitleg.
Wie gebruik maakt van Mozilla Firefox kan daar al de nodige informatie vinden.
Op deze site vind je ook informatie hoe een je firewall moet installeren en geeft Microsoft je ook tips bij het installeren en regelmatig bijwerken van antivirussoftware en het bijhouden van je Windows- en Office-software. Surf daarvoor naar http://www.microsoft.com/belux/nl/athome/security/default.mspx

Waar moet je op letten?
Soms is het zelfs voor experts moeilijk onderscheid te maken tussen slimme oplichterij en echtheid. Je beste bescherming is daarom goed oppassen en je houden aan deze vijf simpele regels. Toch kunnen we wel een paar aanwijzingen geven waaraan je mogelijke oplichterij kunt herkennen. (Een voorbeeld uit de praktijk van een slim vervalst bericht van "Citibank" kun je bekijken op http://www.cloudmark.com/phishing/learn
• Verzoeken om persoonlijke gegevens in een e-mailbericht. Vertrouwde bedrijven vragen meestal niet om persoonlijke gegevens in een e-mail.
• Alarmerende berichten Oplichters proberen je het gevoel te geven dat het dringend is, zodat je reageert zonder na te denken.
• Spelfouten en grammaticale fouten
• Een enigszins gewijzigd webadres. Alleen als je goed oplet zie je dat de spelling bedrieglijk is. Bijvoorbeeld, in plaats van www.microsoft.com  staat er www.micosoft.com , www.mircosoft.com .
• Als het klinkt alsof het te mooi is om waar te zijn, is dat meestal ook zo.
• Als je denkt dat je een e-mail van een phisher hebt ontvangen, kun je het volgende doen: stuur het vervalste bericht door aan het bedrijf dat als dekmantel wordt gebruikt. Sommige bedrijven hebben een speciaal e-mailadres voor dergelijk misbruik.
• Meld de oplichterij bij de betrokken autoriteiten door de e-mail door te sturen naar:
Het Internet Fraud Complaint Center van de FBI op www.ifccfbi.gov . Deze organisatie werkt samen met juridische organisaties wereldwijd om phishing sites te sluiten en de daders te achterhalen.
De Anti-Phishing Working Group (een handelsorganisatie voor e-commerce) op reportphishing@antiphishing.org .
Tip: Een verdacht e-mailbericht melden met de oorspronkelijke header
Diep verborgen in de header van een e-mailbericht bevindt zicht informatie die technische experts nodig hebben om een oplichter te achterhalen. Zonder deze informatie kunnen ze mogelijk geen onderzoek uitvoeren. Meer informatie over hoe je een verdacht emailbericht kunt melden met de oorspronkelijke header vind je op www.msn.be/security/inbox
Als je denkt dat met je persoonlijke gegevens is gesjoemeld of je gegevens zijn gestolen, moet je het volgende doen:
Alle rekeningen die onrechtmatig zijn geraadpleegd of geopend onmiddellijk sluiten.
De wachtwoorden en PIN-codes van AL je online rekeningen onmiddellijk wijzigen.
Voor België bel je onmiddellijk naar Card Stop en laat je je rekeningen blokkeren (070/344 344).

Meer info vind je bij MSN Online Safety & Security ( www.safety.msn.com ) en over phishing bij  www.safety.msn.com/phishing .

5. Googel en ontgoogel jezelf

Iedereen tikt wel eens een naam van een ander in op Google. Het helpt soms om een beter beeld van iemand te creëren. Maar het zogenaamde 'googlen' is niet altijd positief voor degene die gegoogled wordt. Want stel dat een werkgever besluit om een sollicitant te googlen en hij ziet een gepost bericht op een forum over zelfmoord. Op dat moment kan de werkgever besluiten niet met de sollicitant door te gaan terwijl het bericht jaren geleden gepost is en de sollicitant inmiddels spijt heeft van zijn uitingen. Het kan ook gebeuren dat er over een persoon valse beschuldigingen op internet worden geuit welke te voorschijn komen in Google. Dit gebeurde ook meneer Ramsaransing.

Meneer Ramsaransing startte, twee jaar geleden, een autoverhuur bedrijf op. Na anderhalf jaar moet hij zijn bedrijf failliet verklaren vanwege een belastingschuld. Een vermelding bij de Kamer van Koophandel is onvermijdbaar. Toch vindt hij zichzelf, via Google, terug op de site:  www.dubieuzedebiteuren.nl . Aangezien hij geen andere schuldeisers dan de belastingdienst heeft, vraagt hij zich af hoe hij op deze site terecht is gekomen. Hij vindt het erg vervelend omdat hij in de toekomst een nieuw bedrijf wil opstarten en de vermelding op een site met dubieuze debiteuren, kan erg nadelig werken. Een andere gedupeerde, meneer Pessers, is, als eerste in Nederland, een rechtzaak begonnen tegen de internetprovider Lycos. Meneer Pessers verkoopt sinds 1999 postzegels via Internet. Deze florissante handel zorgt voor een aardige bijverdienste. Op een gegeven moment krijgt hij van vaste klanten te horen dat ze emails krijgen van de webmaster van members.lycos.nl/stopthefraud. Op de site en in de email worden ze gewaarschuwd voor Dhr Pessers, die uitgemaakt wordt voor oplichter. Meneer Pessers ziet zijn omzet achteruit gaan en wil achterhalen wie hem vals beschuldigt.
Hij neemt contact op met Lycos, de provider van de website, maar zij wil geen informatie vrijgeven om de anonimiteit van de klant te waarborgen. Meneer Pessers spant een kort geding aan tegen Lycos en hij wint. De rechter oordeelt dat in dit geval, meneer Pessers economische schade ondervond van de beschuldigingen. Lycos vecht de uitspraak aan maar zonder resultaat. Ook voor het Hof wordt meneer Pessers in zijn gelijk gesteld. Lycos moet de NAW gegevens van de webmaster vrijgeven.

Italiaanse privacywaakhond tikt Google op de vingers. Burgers hebben er recht op dat persoonlijke informatie over hen op internet correct is; anders kan de belanghebbende ernstige schade worden toegebracht. Dit schrijft de Italiaanse privacywaakhond Garante per la protezione dei dati personali aan het Amerikaanse moederbedrijf van zoekmachinegigant Google. Aanleiding is een klacht van een Italiaanse vrouw, die voor een misdrijf had moeten terechtstaan, maar inmiddels is vrijgesproken. Toen zij zichzelf googlede, merkte zij echter op dat bij de zoekresultaten nog allemaal verouderde hits bovenaan staan waarin zij nog als verdachte wordt aangemerkt. Google Italia had verklaard daar niets aan te kunnen doen, aldus de krant la Repubblica vrijdag op zijn website. Daarom heeft de overheidsinstantie Garante besloten het moederbedrijf aan te schrijven. De Garante vindt dat burgers foutieve informatie over zichzelf die hoge ogen scoort op zoekmachines, makkelijker moeten kunnen corrigeren. Gedetailleerde instructies hiervoor moeten duidelijk op  www.google.it  komen te staan. De verantwoordelijke voor pricacy van Google Europa heeft begin mei een gesprek met de Garante, aldus la Repubblica. (Bron :Het Parool, 14-04-2006)


Om te weten of je al dan niet gepest wordt op internetsites kun je je eigen naam of eventueel bijnaam of nickname intikken in Google.  www.google.com  is een website die over de hele wereld internetsites indexeert en alle woorden en namen opslaat. Wie een zoekterm intikt in Google krijgt dan een lijst met alle websites waarop betrokken woord voorkomt. Uiteraard werkt het systeem niet zo simpel. Google dekt zijn onkosten met advertenties maar het best betaald zijn websites die graag helemaal bovenaan het lijstje willen komen te staan, als een zoekterm wordt ingetikt. Het is uiteraard interessant voor een bedrijf dat huizen verkoopt om helemaal bovenaan de lijst te eindigen als iemand de zoekterm ‘huis te koop’ intikt. Vanuit dit oogpunt is Google een enorm interessante website. Als je op zoek bent naar een bepaalde website over een onderwerp ben je dagen bezig. Google doet het opzoekwerk in jouw plaats. Google bestaat in alle landen. Je tikt gewoon achter  www.google de extensie van het land, bijvoorbeeld  www.google.be  of  www.google.nl  Je kunt aangeven om over het hele WWW te zoeken of alleen in België of Nederland of alleen in het Nederlands.
Als je dus als persoon denkt dat iemand op een forum, weblog, website of eender waar belastende informatie over jou verspreid is het een handig hulpmiddel om jezelf te googelen. Je tikt je naam in en controleert waar je overal opduikt. Leuk is trouwens om op die manier vast te stellen of er nog dubbelgangers met dezelfde naam als jezelf op de wereld rondlopen.

Probeer eens deze url’s om je eigen naam terug te vinden. Je kunt de .be vervangen door .nl voor Nederland
http://www.google.be/search?q=voornaam+achternaam
http://search.yahoo.com/?p=arbeidsverleden+antoinette
http://search.msn.be/?q=voornaam+achternaam
Andere interessante zoeksystemen om over jezelf iets te weten te komen
http://www.inventio.nl/metanamesearch/ of  http://www.ixquick.com/  of  http://www.metacrawler.com/ .
In Nederland kun je over jezelf ook heel wat informatie terugvinden via de startsite  http://www.ikhebje.nl/
Als je nu merkt dat iemand jouw naam negatief vermeldt, je naam door het slijk haalt of je op een andere manier pest, kun je via google snel betrokken website opsporen. Als het gaat om een bekende website kun je betrokken webmaster aanspreken om het bericht te laten verwijderen. Erger is natuurlijk als de informatie op sites staat waar het onmogelijk is te achterhalen wie de eigenaar is. Het is mogelijk op internet zelfs anoniem websites aan te maken. Betrokken sites, zoals  www.lycos.com  bieden gratis webruimte aan, mits het toelaten van het plaatsen van reclame bovenaan op je site. Je kiest eender welke inlognaam en paswoord en kunt aan de slag. In principe is het onmogelijk om dan vast te stellen wie de informatie erop geplaatst heeft. Technisch is het voor de provider wel mogelijk omdat je bij elke inlog op internet een ip-nummer (een groep van 4 getallen bestaande uit 3 cijfers met daartussen een punt) toegekend krijgt. Via deze inlog zou het wel mogelijk zijn om de eigenaar van de site op te sporen. Hoger verwezen we al naar de website  www.ripe.net  waar je bij de rubriek ‘whois’ kunt trachten de provider op te sporen.
 
Het is overigens ook zo dat zelfs wanneer betrokkene de info verwijderd heeft, het vaak nog op internet blijft omdat bijvoorbeeld internetpagina’s door Google gecachet worden. Als je via een zoekterm in Google op een site gekomen bent die niet meer toegankelijk is, vind je vaak de info toch nog terug door op ‘in cache’ te drukken. Deze info is zeer moeilijk van het internet te krijgen.

Op de website  http://www.ontgoogelen.nl  krijg je informatie over de stappen die je toch nog kunt ondernemen om ongewenste informatie van het internet te verwijderen of om uit de indexatie van Google te geraken.

Als je een bericht van internet wil verwijderen moet je:

1. De beheerder van de site vragen de gegevens te verwijderen. De webmaster is het eerste aanspreekpunt. Hij beheert de site en beslist wat verwijderd wordt en wat niet. Veel forums hebben hun eigen gebruiksvoorwaarden opgesteld. Hierin kan opgenomen worden dat ze geplaatste berichten niet verwijderen.

2. De beheerder dringender vragen de informatie te verwijderen. Als de webmaster in eerste instantie niet wil ingaan op je verzoek, probeer duidelijk te maken wat de nadelen van de informatie voor je zijn.

3. De provider vragen de informatie verwijderen. Als de webmaster niet mee wil werken, bel of mail met de provider. Om de provider van een site te achterhalen, kan je gebruik maken van de website:  www.allwhois.com . Voor België kan je ook terecht op  www.dns.be

4. Naar de politie en de rechter stappen.
Mocht ook de provider niet op het verzoek tot verwijdering van informatie in willen gaan, dan kan je besluiten een juridische procedure in te stellen. Je moet dan eerst een klacht indienen bij de politie en vervolgens een vordering instellen bij de rechtbank.

Hier vind je enkele verwijsadressen

http://www.gpj.be/nl/index.html

http://www.cyberhate.be

http://www.pestenislaf.nl/ (met een meldpunt cyberpesten in Nederland)

http://www.ecops.be/
 
Dat gaat niet altijd even makkelijk. Hieronder de klacht van een boze vader tegen de politie van Gouda (Nederland) die zijn verontwaardiging uit dat de politie niet wil optreden tegen een internetter die zijn zoon lastigvalt.


Mijn zoon van 9 is recentelijk met de dood bedreigd via MSN. Aangifte doen in Gouda is een onmogelijke zaak. Ik ben met een print van MSN naar de politie gegaan en de blonde dame achter de balie zei dat aangifte niet mogelijk was omdat men niet weet van wie de bedreigende boodschap komt. Toen mijn zoon zei, dat het iemand van school was, was een aangifte nog niet mogelijk. Ik moest maar met de directie van de school gaan praten. Op mijn opmerking ‘stel je voor dat mijn vrouw door een oudere man wordt vermoord, moet ik dan gaan praten met de voorzitter van de biljartclub’ vond men geen leuke opmerking. Met zeer veel moeite kreeg ik haar overtuigd dat de wijkagent naar de school zou gaan, maar ze weigerde mijn aangifte te noteren. (Bron : www.ad.nl 27/02/2006 in het krantenforum)


6. Het voorkomen van ongewenste informatie op internet

Als er eenmaal iets op internet staat waar men niet blij mee is, is het erg moeilijk om dit te verwijderen. Dus ook in deze is voorkomen beter dan genezen.
Hoe kan men voorkomen dat er teveel ongewenste informatie op internet verschijnt:

1. Gebruik aliassen
Verzin een naam die niet veel voorkomt. Of gebruik bijvoorbeeld alleen je voorletter.

2. Gebruik onherkenbare gratis mailadressen zoals van Gmail of Hotmail. Onherkenbare mailadressen zijn niet te traceren.

Wat kan men doen als het leed al geschied is en de ongewenste informatie via Google naar voren komt?

1. Het uitoefenen van positieve reclame over jezelf.
Stel dat je op een forum in een negatief daglicht gesteld wordt, ga de discussie aan en probeer daar positief uit te komen. Kennis leidt tot begrip.

2. Probeer met positieve informatie in Google te verschijnen. Google indexeert de meest bezochte sites als eerste. Zorg ervoor dat je op een andere manier in de top tien van Google terecht
komt. Creëer bijvoorbeeld heel veel sites over jezelf en zorg ervoor dat je de weblogs naar jezelf vernoemd. Of maak zoveel mogelijk links of content aan waardoor deze informatie in de top 10 van Google verschijnt.

3. Op de site van Google zelf vind je informatie over hoe je uit de indexen kunt verdwijnen. Helaas kan dit alleen door degene die het erop geplaatst heeft.
http://www.google.nl/intl/nl/webmasters/remove.html

7. The webarchive

Het is bijna onmogelijk om een bericht voorgoed van het internet te verwijderen. Ook al heeft de webmaster het bericht voor iemand verwijderd en verschijnt het niet meer in Google. Het bericht zal hoogst waarschijnlijk worden opgeslagen in een grote internet databank, genaamd the webarchive. Hierin wordt alle informatie op het internet opgeslagen. Dit webarchive kan doorzocht worden en op die manier kan het verwijderde bericht, alsnog te voorschijn komen. www.webarchive.org
(Bron :  http://www.trosradar.nl/?url=PHP/ontgoogle_nieuws )