|
Algemeen
Inleiding
Wat is pesten
Wat is digitaal pesten
Vormen van cyberpesten
Profiel van de dader
Profiel van het slachtoffer
Gevolgen van cyberpesten
Wat maakt cyberpesten zo populair
Onderzoeksgegevens
Preventie
en begeleiding
Hoe als hulpverlener helpen
Beschermen tegen cyberpesten
Cyberpesten en school
Volwassenen
Cyberpesten op het werk
Cyberstalken
Leerkrachten cyberpesten
Educatief materiaal
Info over bestaand materiaal
Zelf ontwikkeld materiaal
Aanverwante onderwerpen
Andere internetgevaren
Gevaar van spelletjes
Links naar andere
websites
Nederlandstalig
Engelstalig
Divers
Contact
Zoeken op deze site
Discussieforum
Cyberpesten en media(blog)
Disclaimer & copyrights
English
English version
|
Beschermen tegen
cyberpesten
1.
Enkele bedenkingen over bescherming tegen internetmisbruik en
cyberpesten in het bijzonder
Tom Van Renterghem (Child Focus) “Helaas. Ouders zijn absoluut niet mee
wat hun kinderen allemaal uitspoken op hun computer. Hoeveel ouders
zouden weten dat hun kind een eigen internetprofiel heeft? Hoeveel
ouders weten dat kinderen hun e-mailverkeer verborgen kunnen houden door
bijvoorbeeld een gratis hotmailadres aan te maken? Er is niet alleen een
‘digitale kloof’ tussen mensen die wel en geen computer hebben; er
bestaat evengoed een kenniskloof tussen jongeren, die veel vlugger mee
zijn met de technologie, en ouders, bij wie ‘de computer nooit doet wat
zij willen!’ Zo heb ik eens een moeder aan de lijn gehad die mij zei:
‘We hebben een parental control filter geïnstalleerd (zo’n filter kan er
bijvoorbeeld voor zorgen dat je kind niet op bepaalde sites kan chatten
red.), maar mijn zoon weet die probleemloos te omzeilen.’ Toen ik haar
vroeg wie die filter geïnstalleerd had, klonk het: ‘Ah, mijn zoon
natuurlijk.‘ (lacht) Wat voor zin heeft zo’n controlefilter als zoonlief
toch over paswoord en username beschikt?
Voor
tieners is het sowieso een sport geworden om dat soort filters te slim
af te zijn. Het is toch niet altijd gemakkelijk. Als je tegen zo’n kind
zegt dat het zijn telefoonnummer niet aan vreemden mag geven, dan zegt
dat kind : ‘Dat is geen vreemde, dat is een chatvriend’ . Dan moet je
als ouders zeggen: ‘Ken je die persoonlijk?’ Je kind aan het denken
zetten. Ik weet dat zulke discussies niet gemakkelijk zijn, maar ouders
zouden minstens moeten weten wat een nickname en chatbox zijn. Ze zouden
het internetgebruik van hun kinderen ook op een ‘softe’ manier in de
gaten moeten houden. Als de computer bij zoon- of dochterlief op de
slaapkamer staat, heb je geen flauw benul waar ze mee bezig zijn. Zet
dat ding dus in de woonkamer, of op een plaats waar je geregeld
voorbijkomt. Een totaal verkeerde reactie is het internet verbieden :
daar los je niks mee op, want dan gaan ze toch bij een vriendje of bij
de buren surfen. Ouders zouden zich meer moeten interesseren voor wat
hun kroost uitspookt op het internet en ze daar ook een stuk
verantwoordelijkheid in bijbrengen. Ik sta altijd versteld dat ze hun
kinderen wel leren oversteken, maar ze niet leren omgaan met een
computer. Ze laten hun kind niet in het donker buiten spelen, maar wel
urenlang alleen op een zolderkamer op het internet surfen. Dan moet je
niet verbaasd zijn als er ongelukken van komen. (Annemie Bulté Uit Humo,
nr.3400, 16-20)
Ouders en leraren nemen de wereld van internet en mobiele telefonie
waarin tieners leven vaak niet serieus. Ze vergeten dat de problemen die
de jongeren in die virtuele wereld tegenkomen, levensecht zijn. Alleen
als de opvoeders daar verandering in brengen, kunnen ze zaken als
digitaal pesten of stalken via het internet door pedofielen goed
aanpakken. Dat blijkt uit het op 23/06/2006 verschenen onderzoek 'Vet
veilig internet!', van De Kinderconsument, een onafhankelijke stichting
die opkomt voor de veiligheid van kinderen in de multimediamaatschappij.
Doel van het boek is om ouders en scholen te adviseren hoe ze moeten
omgaan met de digitale wereld van tieners tussen 10 en 16 jaar. Uit
interviews met jongeren blijkt dat volwassenen hen niet alleen niet
altijd serieus nemen, maar hen ook nog regelmatig bekritiseren, zegt
Bamber Delver, directeur van De Kinderconsument. "Ze zeggen: waarom ben
je nou zo stom geweest om je persoonlijke gegevens op het internet te
zetten? Of als een kind digitaal wordt gepest: waar maak je je druk
over? Het is toch maar msn? Maar zo simpel is het niet. Voor de kinderen
is het echt." Verder laat de studie zien dat opvoeders sowieso erg
weinig van de virtuele wereld van jongeren afweten. "Ze zijn er door de
tieners volledig uitgesurft", zegt Delver. "De jongeren hebben met
e-mail en mobieltje een heel eigen wereld gecreëerd, die nauwelijks
toegankelijk is voor volwassenen, terwijl die ze wel moeten opvoeden en
begeleiden."
Die onwetendheid en onbegrip leiden ertoe dat kinderen niet naar hun
opvoeders stappen als ze problemen hebben in de cyberwereld. Een kind in
het boek zegt bijvoorbeeld tegen een onderzoeker: "U denkt toch niet dat
ik voor hulp over internet naar mijn decaan ga, als ik heb gezien met
wat voor koelkast hij belt." Volgens de studie kunnen ouders en scholen
problemen als digitaal pesten het beste oplossen door samen met de
tieners afspraken te maken over het gebruik van internet en sms. De
jongeren hebben dan het gevoel dat de volwassenen naar hen luisteren en
nemen afspraken serieus. Delver: "Jongeren willen dat ouders en leraren
in hun wereld komen, maar wel in samenwerking en goed overleg. Je moet
met ze praten, want zij zijn de experts."
Die regels kunnen gaan over welke sites de tieners mogen bezoeken, hoe
ze zich tegenover anderen moeten gedragen en of ze msn-gesprekken moeten
bewaren. Het boek geeft geen advies over de inhoud van de afspraken,
maar stelt alleen dat het belangrijk is ze te maken.
Het onderzoek bevestigt verder de conclusies van eerdere onderzoeken dat
het er in de virtuele jongerenwereld niet altijd even plezierig toegaat.
Onderzoeker Delver ging 'undercover' het net op en deed alsof hij zelf
een tiener was. In chatrooms zag hij hoe jongeren elkaar onder druk
zetten om voor de webcam uit de kleren te gaan en elkaar bedreigden.
Inderdaad is het jammer dat ouders de digitale wereld van tieners niet
serieus nemen. Ze denken dat het allemaal wel los zal lopen. Als ze zich
er wel meer in zouden verdiepen zouden ze de digitale wereld van hun
tieners aanzienlijk beperken. (Bron : http://nu.nl/news/)
2. Algemene regels voor goed internetgebruik
Internet is een geweldig medium om te chatten, om research te doen en
plezier te maken. Ondanks al de nuttige en prettige zijden, is er ook
een schaduwkant. Veilig online gaan moet zowel voor jongeren als voor
volwassenen aan een aantal algemene voorwaarden voldoen om geen ernstige
problemen mee te maken. Vooraleer we ingaan op manieren die specifiek
tegen cyberpesten kunnen beschermen, geven we eerst wat algemene tips.
• Zorg dat jezelf of je kinderen voldoende op de hoogte bent van hoe
internet, email, chatten, MSN, enz. werkt. Bewust zijn van de
mogelijkheden én gevaren van internet is de eerste stap in beveiliging.
Internet heeft enorm veel voordelen. Dit moet je op de eerste plaats
durven inzien. Het ontsluit op een enorme manier kennis en informatie en
biedt uitgelezen kansen om snel met mensen over de hele wereld in
contact te komen. Maar men moet zich ook bewust zijn dat misbruiken
kunnen gebeuren.
• Voer nooit in publieke forums je persoonlijke informatie in. Wat is
persoonlijke informatie : dit is informatie die anderen in staat zou
stellen om je te identificeren in reëel leven, bijvoorbeeld naam, adres,
telefoonnummer, sportteam, de school waar je zit, of links naar een
eigen profielpagina op internet. Als je dit soort informatie toch op het
internet zet, moet je rekening houden met het risico dat anderen met
minder nobele bedoelingen deze informatie kunnen misbruiken. Bij
volwassenen zijn de gevolgen wellicht minder erg, tenzij iemand zijn
bankgegevens vrijelijk op het internet zwiert, maar bij kinderen en
jongeren kan het ernstige gevolgen hebben. Het is overigens in het kader
van de wet op de privacy verboden om eender welke privé-informatie op
het internet te zetten zonder dat de eigenaar van de informatie daarvoor
zijn toestemming heeft gegeven. Bij minderjarigen moeten de ouders
toestemming geven om derden toe te laten persoonlijke gegevens op het
internet te verspreiden. Het krijgt de voorkeur om in alle publieke
forums steeds te werken met nicknames en nooit persoonlijke gegevens in
te voeren. Mocht die info toch gevraagd worden en het systeem loopt niet
verder zonder dat je iets intikt, kan je nog beter een fictief adres
verzinnen, dan je reële gegevens bekend te maken.
• Hoewel het leuk lijkt om nieuwe mensen online te ontmoeten, mag je
nooit teveel vertrouwen geven aan die personen en ze zeker niet op
dezelfde manier bekijken als vrienden die je ontmoet in het werkelijke
leven. Het heeft geen belang hoe lang en hoe vaak je al met iemand
gechat hebt en hoe aardig en charmant de persoon ook wel online is. De
sympathieke en knappe 21 jarige knul zou even goed een vieze vent van 55
kunnen zijn, die een andere foto dan van hemzelf heeft doorgestuurd. Er
zijn verhalen genoeg bekend waar volwassenen contact zoeken in
chatforums waar minderjarigen vertoeven, zich daar voor leeftijdsgenoten
uitgeven en zo vertrouwen winnen. Wanneer men dan zelf intieme dingen
over zichzelf gaat prijsgeven, loopt men een groot gevaar. Meer nog :
wanneer men in het werkelijke leven afspreekt, blijkt meer dan eens dat
de persoon die men verwachtte iemand anders is en er zijn situaties
bekend waar er seksueel misbruik werd gepleegd. Om echt veilig te spelen
kan je best met de vrienden waar je alleen online mee kennisgemaakt
hebt, afspreken op publieke plaatsen waar veel volk komt en iemand die
je kent en vertrouwt meenemen op de ontmoeting. Iemand die altijd
eerlijk is geweest, zal ook wel eerlijk zijn, maar als iemand bij een
reële ontmoeting iemand anders blijkt te zijn, dan hij of zij zichzelf
had voorgesteld mag je de smoesjes die de persoon vertelt om zich te
vergoelijken absoluut niet geloven. Zulk een persoon heeft andere
bedoelingen dan jou als vriend(in) te hebben. Het is overigens aan te
raden in dit soort bedrogsituaties de politie te waarschuwen.
• Reageer nooit op emailspam. Heel vaak krijg je ongevraagd emails
toegestuurd met reclame, uitnodigingen, enz. Zelfs al wordt er op
vermeld dat je je kunt afmelden om de post niet meer te ontvangen, kun
je daar in de meeste gevallen best niet op in gaan, tenzij dat de
ongevraagde mails herhaaldelijk blijven binnenkomen. Het risico is
immers dat wanneer je reageert op ongevraagde mails en aangeeft dat je
die nooit meer wil ontvangen, je meestal voorgoed in hun systeem en in
een hele hoop anderen ingeschreven bent. Wie reageert, heeft immers de
mail gelezen en dat is nu net de bedoeling van die firma’s die spam
verspreiden. Je gaat dan nog veel meer geconfronteerd worden met
junkmail.
Heel vaak moet je een emailadres invoeren om bepaalde software te kunnen
downloaden, om in te schrijven voor bepaalde nieuwsbrieven, enz. Vermeld
daar nooit het emailadres dat je gebruikt om met vrienden, voor school
of werk of voor persoonlijke doeleinden gebruikt. Het risico is dat je
mailbox overladen gaat worden met spam. Maak een anoniem hotmail-,
yahoo-, msn- of ander gratis free emailadres aan dat je gebruikt voor
dit soort doeleinden. Blijkt dat je teveel onzin in deze mailbox krijgt,
maak je een nieuw adres aan. Gebruik nicknames in deze emailadressen om
te vermijden dat men toch je persoonlijke informatie kan opsnorren.

• Online gaan zonder je persoonlijke gegevens bekend te maken, betekent
niet dat je werkelijk onbekend blijft. Er blijven altijd manieren die
personen online gebruiken om je identiteit te achterhalen. De code (zgn.
header) die elk emailbericht vergezelt, bevat meestal gegevens over de
eigenaar van de computer, van degene die de lijn betaalt. Hoewel het
omslachtig is, kan men via een IP-nummer de oorspronkelijke eigenaar van
de verbinding achterhalen. Als je op school of werk surft of emailt moet
je er mee rekening houden dat er vaak personen verantwoordelijk zijn om
het internet- en emailverkeer te surveilleren. Deze personen kunnen
exact nagaan welke informatie door wie werd verstuurd, tenminste als men
de computer aan een vast persoon kan toewijzen.
• Sommige hackers scheppen er genoegen in om je pc met allerlei onzin te
besmetten. Ze doen dat door in forums bestanden te posten, bijvoorbeeld
muziekbestanden of foto’s, die verborgen software bevatten. Soms is die
software bedoeld om je pc te besmetten met virussen of om de poort open
te zetten om je met alle mogelijke reclame te bestoken telkens je op
internet gaat. Anderen omsluiten in hun leuk filmpje of boodschap een
paard van Troje dat hen toelaat in jouw pc binnen te dringen zonder dat
je het weet. Ze kunnen dan je tikgedrag op je toetsenbord volgen en zo
toch proberen belangrijke gegevens zoals paswoorden of bankgegevens te
bemachtigen. Een nieuw gevaar dat velen onderschatten is bijvoorbeeld
het gebruik van een draadloze muis of vooral een draadloos toetsenbord.
Wanneer iemand erin lukt om je te onderscheppen, dan kan de persoon op
zijn scherm via het draadloos systeem je volledig tikgedrag meevolgen.
Er zijn voldoende gratis programma’s op de markt om dit soort trojans of
spyware (spionsoftware om je pc te volgen) op te sporen of om zogenaamde
‘adware’ (dit zijn ongewenste reclameboodschappen die via internet
binnenkomen) te blokkeren. Voorbeelden zijn Adaware (www.adaware.com),
Spybot (www.spybot.info) Andere software, zogenaamde
firewall-programma’s houden dan weer indringers tegen die in je pc
willen infiltreren. Windows XP heeft een ingebouwd firewall-programma
dat een zekere bescherming biedt, maar moeilijk te hanteren is voor al
dan niet toegelaten programma’s. Een beter systeem, waar naast een
betalende versie , ook een zeer goed werkende gratis versie van bestaat
is Zone-alarm. (www.zonelabs.com) . Meer info vind je verder op deze
website.
• Houd uw paswoord strikt geheim en deel het niet met anderen. Kies ook
geen paswoord dat gemakkelijk te achterhalen is zoals uw geboortedatum,
een naam van uw partner of kinderen, gegevens omtrent uw adres, enz. U
kunt deze gegevens wel gebruiken als u er een willekeurig cijfer
achterzet. Dit is overigens gemakkelijk : mocht u uw paswoord willen
veranderen, moet u niet meteen een nieuw paswoord kiezen, maar alleen
het aanvullende cijfer veranderen.
• Gebruik uw verstand. Er bestaan diverse truukjes om te trachten uw
paswoord of vooral uw bankgegevens te achterhalen. Peter van Ammelrooy
wees in de Volkskrant 05/12/2005 op het feit dat het bedrog per e-mail
naar recordhoogtes gaat. Internetgebruikers kunnen hun borst natmaken
schreef hij : rond kerst 2005 zal volgens Amerikaanse experts wereldwijd
een miljard ongewenste e-mails met reclame of bedrieglijke berichten
worden verstuurd. Dat is een kwart miljard meer dan in december vorig
jaar. MailFrontier, een Californische firma die e-mail voor
ondernemingen filtert op spam en virussen, waarschuwt vooral voor
phishing. Het per e-mail hengelen naar bank- en creditcardgegevens neemt
hand over hand toe. Phishing komt ook in Nederland voor. Op 3 december
2005 plaatste de Postbank een advertentie in diverse kranten waarin de
bank rekeninghouders waarschuwde voor valse berichten. Het concern ging
tot actie over nadat een vermoedelijk Russische bende miljoenen e-mails
had verstuurd waarin ze ‘Lieve Postbank-klanten’ vroeg codes voor het
overboeken van geld in te tikken op een vervalste website.
Een momenteel populaire zwendelwijze is het per e-mail versturen van een
vervalste nota voor goederen die nooit zijn besteld. De ontvanger kan de
order annuleren en hoeft alleen even zijn naam, adres en
creditcardnummer in te sturen om zijn –nooit betaalde– geld terug te
krijgen. Eind november 2005 werd gepoogd Amerikaanse belastingbetalers
om de tuin te leiden met een nepvoordeeltje van 547 dollar. Ontvangers
van het bericht werden via de website van de Inland Revenue Service (IRS),
de belastingdienst van de VS, opgeroepen hun persoonlijke gegevens in te
vullen. Wie op het bericht inging, kwam echter terecht bij een nagebouwd
digitaal loket. MailFrontier waarschuwt internetgebruikers ook op te
letten met online kerst- en nieuwjaarskaarten die rond deze periode
massaal worden verstuurd. Daarin kan software verborgen zitten die
snuffelt naar vertrouwelijke informatie op een pc. Ook kan een programma
het toetsenbord van een computer ‘afluisteren’. Alle gegevens die de
pc-bezitter intikt, worden naar de afzender verstuurd en gebruikt om
bankrekeningen te kraken. Volgens MailFrontier zijn maar weinig
consumenten in staat spam en phishing te herkennen. Het bedrijf heeft
een online quiz gemaakt (www.survey.mailfrontier.com) waarin gebruikers
van tien berichten –verstuurd door bedrijven– moeten aangeven of ze
authentiek zijn. Slechts 4% van de deelnemers had alle antwoorden goed.
(De Volkskrant 05/12/2005)
Een goede raad is daarom ‘ThinkB4UClick’, of m.a.w. denk na vooraleer je
klikt. Reageer nooit op vragen om persoonlijke of bankinformatie door te
geven van een email die je totaal onbekend is of zelfs indien het je
bekend lijkt, zal een bank je nooit vragen om je paswoord door te geven.
• Wees niet naïef. Als iemand je via e-mail een aanbod doet dat te mooi
is om waar te zijn, is het zeker bedrog. Er is niemand in Nigeria die je
zomaar 30 miljoen euro wil geven als je iets voor hem doet en het meisje
dat je net emailde met de vraag om haar via een betaalsysteem op de
webcam te bekijken doet dat niet omdat je jou zo knap en aantrekkelijk
vindt. Internetbusiness is big business en voortdurend komen er weer
nieuwe bedriegers op ideeën om goedgelovige en naïeve internetters geld
afhandig te maken. Denk zeker goed na vooraleer je inschrijft op
duistere Russische websites waar je je creditkaartgegevens moet
doorgeven om spotgoedkoop muziek te downloaden. Eenmaal dat je je
gegevens meegedeeld hebt, verdwijnt het geld van je rekening en is er
vaak maar één oplossing, namelijk onherroepelijk je kaart laten
blokkeren. Ook bestellingen via internet die niet langs een beveiligde
weg verlopen, kan je best vermijden. Bestel alleen bij betrouwbare
internetfirma’s of internetboekhandels en controleer of de betaling
wordt omgeleid langs een beveiligde weg. Meestal kun je dit herkennen
als in je adresbalk het http adres wijzigt in https. Maar let toch op je
tellen. Kopen met kredietkaart via internet wordt alsmaar meer veilig,
maar bedrog is nooit uit te sluiten.
• Bezin eer je begint. Denk 5 minuten goed na voor je reageert en neem
geen impulsieve beslissingen als je post krijgt of dingen over jezelf
leest op internet die beledigend zijn, die je gevoelens kwetsen of die
je kwaad maken. Tracht niet de ander een lesje te leren. Zet de computer
af en doe iets anders i.p.v. te reageren en jezelf misschien in nog
grotere problemen te brengen. Het risico is immers dat hetgene je in
kwaadheid verzonden hebt, vastgelegd is en niet meer teruggeroepen kan
worden. Vaak hitsen dit soort berichten de afzenders nog meer op en
wordt de zaak alsmaar erger. Als de pester merkt dat het slachtoffer
geprikkeld reageert, is die tevreden en gaat die nog meer pesten. Als je
toch impulsief gereageerd hebt, kun je een reactie sturen met het
bericht dat de reactie overacting was, maar soms is de eerste mail al zo
snel verspreid dat een tweede reactie het gedane onheil niet meer kan
goedmaken.

Denk dus 5
maal na vooraleer je iets op je toetsenbord intikt. Ook dingen die je in
boosheid als reactie op je eigen kwaadheid op internet publiceert kunnen
uiteindelijk in je eigen nadeel werken. Zelfs al haal je de info terug
weg : iemand heeft misschien reeds een schermafdruk gemaakt, de gegevens
afgeprint of de info gekopieerd en doorgezonden. Als je werkelijk
beledigd wordt door een e-mail of door een webpagina zoek dan naar
andere manieren om te reageren, door bijvoorbeeld allereerst te
achterhalen van wie het komt en beleefd te melden dat je dit soort
dingen niet op prijs stelt. Neem iemand in vertrouwen die je goed kent
en overleg wat je het best kan doen : niet reageren, een beleefde mail
sturen om te reageren, klacht indienen. Bij ernstige gevallen van
misbruik moet je zeker melden dat je klacht zult neerleggen bij een
meerdere zonder daarmee te dreigen. Na overleg kan je ook oordelen
effectief klacht in te dienen. Een kind kan klacht indienen bij een
leraar of bij de directie op school. Werknemers kunnen reageren bij de
leiding van het bedrijf of bij voorkeur bij een ombudsfunctie op het
werk.
Elk
bedrijf is immers verplicht zulk een ombudsfunctie te voorzien die moet
tussenkomen als er sprake is van pesten of ongewenst seksueel gedrag op
het werk. Soms helpt het door gewoon een beleefde mail te sturen met de
vraag de info ogenblikkelijk te verwijderen of aan te geven dat je de
toegezonden mail niet op prijs stelde, zonder te dreigen. Indien het
werkelijk om schandelijke informatie gaat, bijvoorbeeld een getrukeerde
naaktfoto van jezelf of erg belastende informatie waardoor je grote
financiële of morele schade lijdt, dan kan je klacht indienen bij de
politie. Zorg er dan wel voor dat je over voldoende bewijsmiddelen
beschikt : bijvoorbeeld schermafdrukken van de belastende
internetpagina’s, of afdrukken van de mails zelf. Maak kopieën naar een
diskette of CD-ROM omdat je computer kan crashen en dan ben je misschien
heel veel belangrijk bewijsmateriaal kwijt. Als de politie moet
tussenkomen hebben ze vaak bepaalde gegevens nodig die jijzelf niet kunt
ontdekken, maar voor speurders nuttig kunnen zijn om te achterhalen
vanwaar de boodschap kwam. Om harde bewijsmiddelen te hebben, kun je
afdrukken maken.
Je kunt vrij gemakkelijk een schermafdruk maken door op je toetsenbord
te klikken op de toets ‘print screen’ die meestal vlak boven de ‘insert’
toets zit. Dan open je een tekstverwerkingsprogramma zoals Office Word
en kies je gewoon voor ‘plakken’ of ‘paste’. Dan wordt er een
schermafdruk gemaakt in de tekst zelf. Als je niet kan achterhalen van
wie de informatie komt die op een website is geplaatst probeer dan de
webmaster te contacteren : meestal vind je wel een contactadres op de
hoofdsite. Vermeld exact op welke site die door hen beheerd maar door
anderen gemaakt wordt, waar welke beledigende info is te vinden. Meestal
zal men op die vragen ingaan, maar dit is helaas niet altijd mogelijk.
Nogal wat jongeren maken gebruik van gratis webruimte op Amerikaanse
sites en het is dan vaak moeilijk te achterhalen wie de eigenaar is van
de webserver.
“Wat vroeger op de speelplaats werd gedaan, gebeurt nu voor de webcam”,
reageert Dirk Depover van Child Focus. “Dat leidt soms tot regelrechte
drama’s. Kinderen die zich hebben uitgekleed of bevredigd voor de
camera, schamen zich diep als die beelden vliegensvlug in de
kennissenkring of op school worden verspreid. Velen hebben achteraf ook
psychologische begeleiding nodig. Internet geeft jongeren een vals
gevoel van intimiteit : ze hebben er geen idee van dat de
gesprekspartner wel eens heel andere motieven kan hebben en die beelden
tegen hen kan gebruiken. Ouders bellen ook vaak pas als het echt uit de
hand gelopen is. Helaas bestaat er voor deze problemen geen
wonderoplossing. Kinderen kunnen wel in beveiligde chatboxen terecht met
hun elektronische identiteitskaart, maar ook websites als ‘clicksafe’,
die veilig surfen promoten, zijn nodig.” Ook MSN Messenger met 3 miljoen
leden, de grootste chatsite van het land, wil zijn duit in het zakje
doen. “We willen niet ontkennen dat het videogedeelte van onze software
soms misbruikt wordt. Daarom hebben we 10.000 exemplaren verspreid van
het boekje ‘als een visje door het net’, “vertelt marketingmanager Kris
Hoet. Dat laat kinderen en hun ouders op een speelse manier zien hoe je
veilig kunt internetten. Ook werden er 100.000 boekjes via verschillende
kranten verdeeld.” (Bron : HBvL 07/06/2006)
Werkstraf voor
uitlokken webcam-seks 11-jarige meisjes. Een 39-jarige man uit
Hellevoetsluis is in hoger beroep opnieuw veroordeeld voor het plegen
van webcam-ontucht met twee 11-jarige meisjes uit ’s-Gravendeel. Ondanks
zijn hardnekkige ontkenningen legde het Haagse gerechtshof hem
gistermorgen een werkstraf van 150 uur en een voorwaardelijke celstraf
van een half jaar op. Het Openbaar Ministerie (OM) eiste twee weken
geleden nog een werkstraf van 240 uur en een voorwaardelijke celstraf
van een half jaar tegen de man. De rechtbank in Dordrecht ging eerder al
vér over die eis heen en veroordeelde de verdachte ruim een jaar geleden
tot een gevangenisstraf van vijftien maanden waarvan vijf maanden
voorwaardelijk. Het hof vond die straf veel te hoog. De twee
slachtoffers uit ’s-Gravendeel dachten op 6 januari 2005 in eerste
instantie dat ze met een leeftijdsgenootje via de computer aan het
chatten waren. Ze lieten op een gegeven moment lacherig en vrijwillig
een blote foto van zichzelf zien. Volgens het hof eiste de verdachte
vervolgens dat de meiden steeds meer lieten zien. Hij dreigde daarna de
naaktfoto’s anders op internet te verspreiden. De geschrokken
slachtoffers voldeden tegen hun wil aan zijn eisen. De Hellevoeter gaf
bij de politie toe dat hij de meiden tot ontuchtige handelingen had
gedwongen, maar nam die verklaring later terug. Niet hij, maar zijn
neefje zou namelijk de boosdoener zijn geweest. De verdachte beweerde
dat hij zijn neef in bescherming wilde nemen en daarom de schuld op zich
had genomen. Toen de verdachte merkte hoe groot de consequenties waren,
zou hij hebben besloten ‘toch de waarheid te vertellen’. Zijn neef
ontkende echter steeds alle betrokkenheid.
(Bron : www.ad.nl 23/01/2007)

Uiteraard moet je niet 5 keer, maar 50 keer nadenken vooraleer je
intieme informatie naar iemand doorstuurt : doe geen domme dingen voor
een webcam zoals een striptease, masturbatie of zelfs gewoon gekke
smoelen trekken. Het zou immers kunnen dat de persoon aan de andere kant
de beelden opneemt en verspreidt. Meestal zal die de beelden niet
verspreiden in het geval van een vriendschaps- of liefdesrelatie, maar
zulke relaties zijn erg broos. Wanneer de liefdesrelatie of
vriendschapsrelatie afspringt, zou de andere, soms in een impulsieve
reactie, misbruik kunnen maken van deze informatie en die naar anderen
kunnen doorsturen. Er zijn honderden voorbeelden bekend hoe jongeren op
die manier ter goeder trouw of in hevige verliefdheid informatie
doorgaven en die nog jaren over de hele internetwereld blijven
circuleren. Het is bijzonder gevaarlijk en delicaat als het dan ook nog
gaat om naaktfoto’s of –beelden van minderjarigen omdat die informatie
door pedofielen erg gegeerd is. De beelden gaan dan meestal een eigen
leven leiden en duizenden malen gekopieerd worden en nooit meer tegen te
houden zijn. Jaren later kunnen ze terug in forums of via file-sharing
opduiken. Dit soort kleine misstapjes kan je je hele leven op internet
achtervolgen.

• De meeste websites met chatboxen of sites met persoonlijke profielen
proberen kinderen van hun sites te houden door naar de leeftijd te
vragen. Maar kinderen kunnen liegen en dan kan zo’n systeem dit niet
controleren. Misschien is het in de toekomst wel mogelijk met het
digitale paspoort, maar voorlopig is het zeker nog niet zo ver dat dit
mogelijk is. Daarom ligt er een grote verantwoordelijkheid bij ouders of
opvoeders om de kinderen goed te informeren wat kan en niet kan en hoe
ze zichzelf moeten beschermen op het internet. Opvoeders moeten kinderen
uitdrukkelijk wijzen op het niet meedelen van persoonlijke informatie op
het internet. Een aantal Amerikaanse sites rond online dating en social
networking hebben een informatief gedeelte waarin wordt uitgelegd hoe
ouders of eender die dat wil snel kan achterhalen op de site zelf of
kinderen er een profiel in hebben aangemaakt.
Als kinderen liegen omtrent hun leeftijd, een valse naam gebruiken en
een valse foto gebruiken, is dit moeilijk te achterhalen maar als ze
echte gegevens ingevoerd hebben, kun je dit achterhalen. Helaas bestaat
er voor het Nederlandstalig gedeelte geen wetgeving daaromtrent om
webontwikkelaars te verplichten dit soort informatie op hun websites te
voorzien als de site vooral voor volwassenen is bestemd en ook kinderen
er onterecht gebruik van zouden kunnen maken.. Dit is een lacune in de
Belgische en Nederlandse wetgeving. De beste manier uiteraard om te
weten of een kind of jongere een profiel heeft aangemaakt op internet is
het gewoon te vragen. Als het kind daarop positief antwoordt, kan je
samen met het kind ontdekken dat ze gewoon graag hun gedachten en
dagelijkse weetjes met elkaar willen delen, nieuwe vrienden willen maken
of anderen op school de kans willen geven om hen wat beter te leren
kennen. Maar niet al hun motieven zijn even nobel of veilig. Als een
kind gelogen heeft over zijn of haar leeftijd is dat een teken dat er
iets niet pluis is. Als je merkt dat een kind provocatieve commentaren
of ongepaste foto’s online heeft staan is het gepast om daarover een
gesprek te houden : gesprekjes in de aard van dat die knappe 18 jarige
jongen die met hen contact gezocht heeft, misschien een geile vent van
50 kan zijn of dat het een geestelijk gestoord maniak kan zijn.
Natuurlijk gaan kinderen steigeren en zeggen dat het niet waar is, maar
verwijzen naar de talrijke voorbeelden in dit werk kunnen hen misschien
op andere ideeën brengen.
• Als kinderen een profiel aanmaken in sites om online vrienden te maken
of als je zelf een profiel aanmaakt, wijs je kinderen er uitdrukkelijk
op en let er zelf op om in je naïviteit geen te persoonlijke dingen
bekend te maken. Alles wat je meedeelt kan immers tegen je gebruikt
worden. Ofwel zijn er anderen, meestal volwassenen, bijvoorbeeld
pedofielen die contact zoeken met minderjarigen. Anderzijds kan ook al
de informatie die je vrijelijk op het net publiceert, tegen je gebruikt
worden om pestactiviteiten te ontwikkelen. Een foto die je publiceert
kan getrukeerd worden. Bepaalde persoonlijke informatie, bijvoorbeeld
dat je lid bent van een majorettenkorps, kan door anderen in een andere
context geplaatst worden, zodat het belachelijk overkomt.
• Een handig trucje om te achterhalen of je kind persoonlijke
informatie op het net heeft staan is door te googelen. Vraag de nickname
van het kind of gebruik de persoonlijke gegevens van je kind en voer die
in het zoekvenster in. Het kost misschien wel wat zoekwerk, maar soms
ontdek je op die manier dat kinderen hun hele persoonlijke leven op
sites prijsgeven. Dan moet je uiteraard ingrijpen en samen met de
jongere bepalen wat al dan niet op het internet verspreid kan worden.
Zelf kwam ik zo met googelen tot de verbijsterende vaststelling dat er
weliswaar geen persoonlijke informatie van mijn kinderen op internet
stonden, maar wel dat er een Nederlandse website bestaat waar onomwonden
pedofilie, acceptatie van volwassene-kindrelaties en liefde en seks met
kinderen wordt aangeprezen. De site heeft als webadres www.martijn.org
en Martijn is de naam van mijn jongste zoon. Wie de site bezoekt, merkt
dat op internet en vooral in Nederland veel mogelijk is.

• Het is vaak bijzonder frustrerend vast te stellen dat kinderen veel
meer afweten van de moderne technologieën dan hun ouders of begeleiders.
Maar je kan jezelf troosten met het idee dat je dan wellicht minder
afweet van ICT, maar des te meer van het leven. Je mag als ouders ook
eisen dat je mee de regels van het internetten, chatten en e-mailen mag
bepalen, zonder daarbij overdreven streng te zijn, want dan gaan
kinderen toch alle mogelijke truukjes uithalen om het te omzeilen. Er
bestaat ook software die je in staat stelt om het volledige surfgedrag
van kinderen te registreren. Gewoon in internet kun je de geschiedenis
raadplegen maar kinderen kunnen dit makkelijk wissen. Beter zijn
programma’s zoals Spectorsoft (www.spectofsoft.com). Wanneer je thuis
over een netwerk beschikt bestaan er programma’s die toelaten het scherm
van je kinderen volledig over te nemen. Deze programma’s worden vooral
in scholen gebruikt. Denken we hierbij aan Netsupport (http://www.netsupport-inc.com/)
en Netopschool (http://www.crossteccorp.com/netopschool/) waarmee je het
surfgedrag van je kinderen in realtime volledig kunt volgen. Je kan dan
al dan niet oordelen om je kind in te lichten dat je hem/haar
bespioneert. Maar het is natuurlijk behoorlijk frustrerend voor een
ouder kind, mocht het merken dat vader, moeder of eender welke
begeleider hen al jaren in het geheim bespioneert. Je moet dus als
opvoeder goed nadenken of je het kan maken dat je je kind in het geheim
bespioneert of dat je gewoon vertelt dat je hem/haar af en toe in de
gaten houdt. In een apart onderdeel gaan we verder in op de werking van
deze programma’s.
• Als je gecyberpest wordt kun je in Nederland anoniem klacht indienen
op een speciaal daarvoor ingerichte website sinds begin januari 2006.
Eén op de vijf kinderen en één op de drie jongeren wordt wel eens gepest
via e-mail of sms meldt de website. Gepeste leerlingen kunnen daarom
anoniem melding maken van cyberpesterijen op de website
www.pestenislaf.nl van
stichting De Kinderconsument.
• Tenslotte is het belangrijk dat ouders met hun kinderen praten over
hun surfgedrag, over de weblogs die ze bijhouden enz. Een getuigenis van
de website
www.saferinternet.be
Praten met uw kinderen over hun gedrag online kan hen op de goede weg
helpen. Speel uw ouderrol dus, zoals de moeder in de volgende
getuigenis. “Ik heb vastgesteld dat het nuttig is om met mijn dochter
van 15 over haar gedrag online te praten. Ze heeft een goed gevulde
blog, die zowat haar fotoalbum geworden is, en af en toe laat ze mij
erin kijken. En dan maak ik opmerkingen in de trant van "je vriendin
staat wel uitdagend op deze foto...", enz... Natuurlijk mort mijn
dochter dan, maar ze luistert ook. Later heeft ze mij verteld dat een
vriend kwaad was op haar omdat ze online een foto van hem verspreid had,
zonder hem daarover in te lichten. En ze voegde eraan toe dat hij meteen
wraak genomen had door hetzelfde te doen met een foto van haar, via zijn
blog. "Je oogst wat je gezaaid hebt", was mijn antwoord. "Je weet toch,
hoop ik, dat je online niet zomaar iemands foto mag verspreiden zonder
de toestemming van die persoon?" Enkele dagen later was de ruzie
bijgelegd en waren de foto's van de weblogs verwijderd. Het kan mij
eerlijk gezegd niets schelen dat ik als een ouderwetse tante wordt
aanzien als ik zulke opmerkingen maak of advies ter zake geef. Het
belangrijkste is natuurlijk dat de boodschap doordringt. De eerste
reactie van elke adolescent die een opmerking krijgt, is er een van
gemor en dat is heel normaal. Maar niettemin hoort zo'n jongere ook wat
er gezegd wordt en vindt de goede raad van ouderen en ouders
uiteindelijk wel weerklank...”
• Praat bijgevolg met uw kind over de ervaringen die het online opdoet.
Moedig het aan u uit te leggen wat het aan het doen is en bespreek alle
problemen die zich voor kunnen doen. Geloof niet alles wat u online
leest. Probeer de 'online vrienden' van uw kind te leren kennen zoals u
dat bij zijn / haar andere vrienden zou doen. Nodig je kinderen uit te
tonen welke profielen ze op internet aangemaakt hebben, vraag hen welke
foto’s ze gepost hebben, enz. Merk je dat bij jongere kinderen
persoonlijke gegevens vermeld worden, zoals adres of emailadres,
waarschuw hen dan dat dit ernstige risico’s op misbruik inhoudt. Druk
hen op het hart zeer zorgvuldig om te springen met foto’s waar ook
anderen op staan. Niet iedereen heeft graag dat zijn of haar foto’s op
het internet terechtkomen omdat ze dan misbruikt kunnen worden. Maak bij
jonge kinderen samen met hen een profiel aan op internet. Geef kinderen
vrijheid op internet maar durf ook grenzen aangeven, en wijs hen
voortdurend op de gevaren als ze een grens overschrijden. Naakt tonen
voor een webcam klinkt onschuldig, maar de beelden geraken nooit meer
van het internet als ze opgenomen zijn. Ook opnames op GSM toestellen of
met digitale camera’s kunnen gevaarlijk zijn. Het toestel kan gestolen
worden en de beelden die er dan op staan kunnen een eigen leven gaan
leiden op internet.
 |
 |
Er bestaan diverse websites in Vlaanderen en Nederland die zowel
kinderen, jongeren als hun ouders leren op een correcte wijze met
internet om te gaan.
Voor Vlaanderen is het
meest bekend www.clicksafe.be
en www.saferinternet.be
. Het Safer Internet Plus programma (2005-2008) bevat 4 actielijnen
:bestrijden van illegale inhoud (hotlines);het bevorderen van een
veiligere internetomgeving (discussieforum);het bewustmaken van de nood
aan een veiliger internet (campagnes);de aanpak van ongevraagde en
schadelijke inhoud (onderzoek en actie)
http://ec.europa.eu/information_society/activities/sip/programme/index_en.htm
Het
Project Safer Internet Belgium is een samenwerkingsverband tussen Child
Focus, het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor
Racismebestrijding, het Informatie- en Adviescentrum inzake Schadelijke
Sektarische Organisaties, de Internet Service Provider Association en
het Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties. Het
Belgisch luik van dit Europees project wordt ondersteund door de
Europese Commissie, DG Information Society en wordt opgevolgd door een
comité van experts.
Het doel van het project van het platform 'Safer Internet België' is om
jongeren te leren hoe ze op een veiliger manier met het internet kunnen
omspringen. Hun boodschap aan de jonge internetgebruiker luidt dan ook
als volgt: neem gerust deel aan het internetverkeer, want daar zul je de
wereld ontdekken, maar haal wel eerst je rijbewijs voor de
informatiesnelweg! Net als in het 'gewone' verkeer zijn er daar ook een
aantal basisreflexen die je je moet eigen maken en minimumregels en
"verkeersregels" die je moet kennen en kunnen toepassen, zowel om jezelf
als de anderen te beschermen. Het internet is een gigantisch
uitwisselingsinstrument: eender wie kan er tegelijkertijd informatie
verspreiden en opvragen. Dat gebeurt meestal via tussenstations: de
providers. Op dat niveau kunnen diverse "filters" geïnstalleerd worden,
die bedoeld zijn om de kleinste kinderen te behoeden voor shockerende
beelden, ondoorzichtige situaties of zelfs onwettige praktijken. Dit
type van bescherming is echter nooit helemaal betrouwbaar en helpt de
prille beginners meestal alleen bij hun eerste stappen op het internet.
Wanneer de kinderen iets ouder worden - en dan hebben we het over een
leeftijd vanaf 10 jaar - gaan ze al eens verder kijken, voorbij de
filters die voor hen geïnstalleerd zijn!, en ontdekken ze een veel
bredere waaier van sites op het wereldwijde web ... Op dat moment moeten
ze kunnen terugvallen op hun eigen (ontwikkelde) beoordelingsvermogen:
de juiste reflexen hebben, de goede keuzes maken, de situatie vanop
enige afstand analyseren en inschatten, ...

Precies
daar is een grote rol weggelegd voor de opvoeders, ouders en
leerkrachten aldus de oprichters van de site. Kinderen moeten leren
begrijpen dat spreken over een buurjongen of -meisje op hun weblog (een
intiem dagboek op het internet) niet kan zonder rekening te houden met
bepaalde regels op het vlak van de bescherming van de privacy en het
recht op afbeelding. Ze moeten ook een onderscheid kunnen maken tussen
de "wetenschappelijke informatie" van een overheidsorganisme en
"informatie" die verstrekt wordt door een privé-onderneming, racistische
berichten en boodschappen van sekten en sektarische organisaties kunnen
herkennen op het net, anoniem kunnen blijven in een chatsessie en niet
ingaan op niet-identificeerbare uitnodigingen, op de hoogte zijn van de
juridische problemen in verband met auteursrechten als ze een muziekstuk
downloaden, ... Kortom: alles draait rond het aanleren van de juiste
reflexen en het leren respecteren van het 'verkeersreglement' van de
informatiesnelwegen.
In Nederland biedt de website
www.planetinternet.nl
zeer veel nuttige informatie zowel voor ouders als voor leerlingen en
leerkrachten op scholen. Andere nuttige site :
www.veiligophetweb.nl/

Problemen melden vb Chat security
Het
Nederlands-Canadese bedrijf Chat Security heeft software ontwikkeld om
aangifte te doen van cybercrime. Chat Security heeft als doelstelling de
veiligheid van internetgebruikers te verbeteren. Voor mensen die op
internet in aanraking komen met criminaliteit of ongewenst gedrag is het
nu gemakkelijker om bewijslast te verzamelen. Chat Security zorgt ervoor
dat het mogelijk is om bedreigingen te registreren, wat vervolgens
gebruikt kan worden in de bewijslast voor een aangifte. Dagelijks
ontvangt Chat Security nieuwe meldingen, waarvan sommige leiden tot een
aangifte.
Lees hier
verder het persbericht.
Iedereen die aangesloten is op het Chat Security
netwerk kan misdragingen doormiddel van een eenvoudige reporttool
melden. Dit wordt gedaan door individuele internetters, maar ook door
moderators op chatsites. De meldingen worden door ingenieuze queries in
de database voorzien van extra informatie en in het geval van een hoge
prioriteit beoordeeld door medewerkers van Chat Security
Meer info
klik hier

3. Gereedschap om te filteren en te monitoren
Wanneer je kind gepest wordt of wanneer je vermoed dat je kind
gevaarlijke dingen doet op internet bestaan er programma’s om het
surfgedrag van kinderen te limiteren of te volgen. Deze gereedschappen,
in het Engels 'tools' genaamd, maken het mogelijk zowel de tijd, die een
kind aan het internet besteed, als de sites, die worden bezocht van
tevoren in te stellen (filteren) of het kind te observeren tijdens of na
het surfgedrag (monitoren)
Waarop kan je ouderlijke controle uitvoeren?
Basisbeveiliging :anti-virusbeveiliging;spyware-beveiliging;pop-up
blocking;firewall. Je kan beveiliging uitvoeren op specifieke
programma’s gebruikt door kinderen :surfen (limiteren, blokkeren,
observeren),Instant Messaging en chatten (blokkeren,observeren),e-mailen
(blokkeren, het observeren is moeilijk), op het uitwisselen van
bestanden via peer-to-peer,netwerken (blokkeren, observeren)
3.1. Soorten
Filterprogramma’s
Sommige programma's maken het mogelijk de toegang tot informatie via
e-mail te blokkeren of zelfs uitgaande berichten tegen te houden als
deze bijvoorbeeld persoonlijke gegevens als een adres bevatten. Ook kan
worden voorkomen dat kinderen online winkelen of vragen beantwoorden.
Naar keuze kan een blokkering worden aangebracht op verschillende
functies van het internet, zoals e-mail, chat, express berichten
enzovoorts.
Positieve en negatieve lijsten
Dit zijn controle gereedschappen gebaseerd op lijsten van websites die
juist wel (de positieve) en die juist niet (de negatieve) kunnen worden
bezocht. Het is belangrijk om na te gaan op basis van welke criteria de
programmatuur websites selecteert voor de lijsten en dat deze
overeenkomen met je eigen normen en waarden. Er is wel een nadeel: de
lijsten moeten actueel worden gehouden, anders missen zij hun doel.
Iedere dag komen er honderden websites bij.
Filters op basis van steekwoorden
Deze controle gereedschappen maken het onmogelijk websites te bezoeken
waarin woorden naar keuze voorkomen, zoals sex, drugs, nazi en
dergelijke. Het nadeel is echter dat er ook websites met deze woorden
bestaan, die buitengewoon informatief zijn en juist voorlichting geven.
Ook deze sites worden dan geblokkeerd. Wanneer sex als sleutelwoord
wordt gebruikt, dan kun je vergeten ooit toegang te krijgen tot de
website van de gemeente Sexbierum, hoewel je daar natuurlijk ook niet
weer dagelijks naar toe gaat. Legendarisch is het filter dat een website
blokkeert bij een bepaald percentage bloot. Dit filter blokkeert tevens
sites, waar een foto van Helmut Kohl op voorkomt, gegeven de omvang van
zijn hoofd. Er is onderzoek gaande om programma's te maken die juist de
context, waarin de woorden worden gebruikt, nader bepalen. Op deze wijze
kunnen ongewenste websites beter worden geblokkeerd, terwijl gewenste
sites toegankelijk blijven.
Site labels
Sommige leveranciers van inhoud voor het internet labelen hun sites met
zogeheten PICS (Platform for Internet Content Selection), waarmee de
inhoud wordt geïdentificeerd. Op deze wijze is het mogelijk de browser
zo in te stellen dat voor kinderen alleen onschuldige informatie
toegankelijk wordt. ICRA ( www.icra.org
) en SafeSurf ( www.safesurf.com )
zijn twee meest bekende classificatie systemen.
Internet provider
Enkele ISP(Internet Service Provider)-netwerken hanteren al
filtersystemen. Voor gebruikers is het dan niet meer nodig zelf
programmatuur aan te schaffen en te installeren. Het nadeel is echter
dat anderen dan besluiten welke criteria worden gehanteerd. Je geeft dan
de controle uit handen.
3.2. Waar vind je deze programma's
Allerlei soorten blokkerings- en filterprogramma's kunnen op het
internet worden gekocht, bij de provider of in de computerwinkel. Op
GetNetWise (
www.getnetwise.org/tools/ ) vind je een lange lijst met
mogelijkheden en een eenvoudige online gids om te bepalen wat jij wilt.
Je kunt je ook laten adviseren in een computerwinkel.
Maar let op: deze gereedschappen zijn niet waterdicht noch dé oplossing
voor mogelijke problemen! Eenmaal aan blokkering en filtering begonnen
moet je de ontwikkelingen bijhouden. En zoals eerder opgemerkt kunnen
ook wel gewenste websites worden geblokkeerd of gefilterd. Er is maar
één echte oplssing voor veilig internet gebruik en dat is afspraken
maken met je kinderen en af en toe zelf eens meekijken.
Op de website www.clicksafe.be
vind je links naar gratis filteringprogramma’s
Elders hadden we het reeds over de ingebouwde filtering van internet
explorer, maar die lijkt redelijk onbetrouwbaar. Deze beveiliging is wel
standaard ingebouwd in Internet explorer.
Testaankoop publiceerde in maart 2002 een vergelijkende studie rond 18
veiligheidsfilters.
www.we-blocker.com stond hierbij als gratis site op de derde
plaats. Deze site blokkeert sites met pornografie en racisme, op ip
adres of op woorden. U kunt deze filter ook op
www.planetinternet.be
downloaden.
(Op nummer 1 en 2 stonden respectievelijk de betalende internetfilters
McAFEE, Internet Guard Dog Version 3.13 en N2H2 Inc.) Ook op
www.icra.org en
www.cfwb.be/dgde vind
je gratis filters. Deze waren niet opgenomen in de studie van
Testaankoop, maar worden wel door Child Focus aangeraden.
Een andere site met programmalinks :
http://www.sipbench.eu/sipbench.php?page=results2006&lang=nl
Filterprogramma's kunnen URL's, IP-adressen en trefwoorden blokkeren.
Ook het versturen van SMS-berichten en het bezoeken van chatrooms kan
worden tegen gehouden door filtersoftware. In de Verenigde Staten
gebruiken de meeste scholen en openbare bibliotheken filtersoftware.
Binnenkort wordt deze software zelfs wettelijk verplicht voor scholen en
bibliotheken die afhankelijk zijn van overheidsgelden. In Nederland
wordt nog relatief weinig gefilterd, maar het gebruik van blocking
software neemt wel toe. Filteren is bittere noodzaak, vindt directeur G.
Giskes van het Oosterlicht College in Nieuwegein. 'Het management van
scholen beseft nauwelijks wat er allemaal gebeurt qua berichtenverkeer
en informatie toegang. We zijn ons suf geschrokken', aldus Giskes op de
website www.Schoolfilter.nl,
eigendom van filterbedrijf
www.SurfControl.nl . De school ging op zoek naar een oplossing. 'Dat
die oplossing er snel moest komen bleek uit een inventarisatie van
bezochte sites via door ons geïnstalleerde software waarmee je het
netwerkverkeer kan 'sniffen', zegt R. van Moerkerk, systeembeheerder van
de school. De aard van de bezochte sites was onthutsend. Er stonden
docenten met tranen in de ogen toen zij zagen waar 12 tot 16 jarigen
naartoe surfen. Nazisites, aanzet tot geweld en dergelijke, het was te
gek voor woorden.' Het Oosterlicht College gebruikt nu het
filterprogramma Cyberpatrol for Education van SurfControl. De school en
de ouders zijn zeer tevreden over dit filter. Zo tevreden zelfs dat de
school er, op verzoek van de ouders, voor gaat zorgen dat het filter ook
op de computer thuis kan worden geïnstalleerd. De meeste
filterprogramma's blokkeren meer dan alleen porno, discriminatie en
geweld. Uit verschillende onderzoeken van de Amerikaanse
jongerenorganisatie www.Peacefire.org dat veel filters een politieke
agenda hebben. Zo blokkeert CyberPatrol bijvoorbeeld wel sites van
homorechtenorganisaties en niet van organisaties die homoseksuelen
discrimineren. CyberPatrol blokkeert ook de site van de Isrealische
afdeling van Amnesty International. Ook andere filterprogramma's
blokkeren sites van mensenrechtenverenigingen, legt Peacefire uit in het
rapport Amnesty Intercepted. CyberSitter blokkeert de hoofdsite van
Amnesty: Amnesty.org. (Bron : MJK, 6 september 2001 www.netkwesties.nl)
3.3. Oudermonitoring via een provider zoals bijvoorbeeld
www.telenet.be
Sommige
internetproviders voorzien zelf in een dienst waarmee je kunt filteren.
Telenet lanceerde in januari 2006 zijn eigen filteringsysteem. Met dit
extrapakket dat je moet aankopen bovenop je abonnement zit ook een
virusbestrijder, spamblokkeerder en firewall. Je kunt als ouder zelf
instellen welke sites je kinderen mogen bezoeken en welke niet. Met deze
dienst kan je het internetgebruik van je huisgenoten veilig maken
schrijft de reclame. Zo kan je vermijden dat kinderen op sites
terechtkomen die niet voor hen bestemd zijn. Het systeem is met een
wachtwoord beveiligd. Nadeel is wel dat je iedere keer moet gaan
instellen of een kind op een site mag of niet. Ervaring heeft geleerd
dat dit enkel bij zeer jonge kinderen interessant is. Oudere kinderen
(vanaf een jaar of 12) weten m.i. deze beveiliging snel te omzeilen of
gaan surfen bij de buren waar er geen beveiliging is.

3.4. Andere programma’s om te monitoren
Onderstaande programma dien je aan te kopen, maar met deze programma’s
kun je ook zonder dat kinderen dat willen of weten alle handelingen
registreren die ze uitvoeren op internet. Spionage dus.
Spector pro
http://www.spectorsoft.com/products/SpectorPro_Windows/index.html
Voor de Engelstalige informatie en
http://www.pcsafe.nl/ voor de Nederlandstalige informatie.
Er bestaan vier versies van het programma om alles wat uw kind doet op
internet te monitoren, inclusief welke emails verzonden werden, welke
websites bezocht werden, in welke chatruimtes men geweest is, enz. De
meest geavanceerde versie spector pro bevat alle programma’s en in na
installatie onzichtbaar voor de gebruiker. Alleen via een speciale
toetsenbordcombinatie en met een paswoord beveiligd kan je de gegevens
opvragen. Je kunt zien welke websites bezocht werden, de
chatconversaties volgen, alle op het toetsenbord ingetikte berichten
nakijken, enz. Het programma maakt ook op geregelde tijdstippen
screenshots van het scherm die je kunt afspelen. Het is mogelijk om als
ouder op je eigen pc een viewer te installeren en dan van op afstand via
een netwerk het kind te bespioneren, maar onze pogingen om de informatie
via een netwerk te benaderen mislukte ondanks onze stevige
computerkennis, dus daarvoor lijkt het programma minder geschikt.




Babysitter
Een ander is de Internet Babysitter (gemaakt door
http://www.dnd-int.nl/ ). Het
programma zorgt ervoor dat alle toetsaanslagen bijgehouden worden. In
het opgeslagen bestand kun je zoeken op trefwoorden of datum. Je kunt
dus elke avond even kijken of je kind het woord seks heeft getikt (of
sex natuurlijk) en dan precies zien wat, waar en hoe. Met dit
nederlandstalige software-programma ’de Babysitter’ van D.N.D. Media
(€29,95) kunnen ouders alle internetcontacten van hun kinderen,
inclusief de teksten die gewist zijn, oproepen, lezen en traceren op
afzendadres. Daarmee ondervangen ze niet alleen pesterijen en
bedreigingen van kinderen onder elkaar – en aangezien zeker 10% van de
kinderen gepest wordt zíjn dat er nogal wat – maar tevens nieuwsgierige
kinderuitstapjes naar pornosites en chatrooms van bedenkelijk allooi.
Bedenker van de Babysitter Hilik Bar werkte na zijn diensttijd in Israël
vijf jaar met mishandelde kinderen en nam zich voor, gedreven door deze
ervaringen, om later iets te doen om kinderen te beschermen tegen
mishandeling. Als vader van drie jonge kinderen weet hij aan welke
’plagen’ een kind kan blootstaan. „Kinderen worden uitgedaagd om mee te
doen, ze willen vaak ook stoer doen, maar daarmee verdwijnt hun gevoel
van veiligheid. Het ouderlijk huis moet een veilige haven zijn. Maar
internet heeft dat op scherp gezet. Een kind is nu thuis ook aan te
vallen. En het kind wórdt ook aangevallen. Ouders moeten daar alert op
zijn, maar ze weten vaak niet eens wat hun kind op het net uitspookt. Ik
heb het nooit goed gevonden dat mijn kinderen internetten als ik niet in
de kamer was. Zo hield ik er oog op. Nu hoeft dat niet meer. Mijn
kinderen weten dat ik dit programma heb, ik heb het ze uitgelegd en ze
weten dat ik controle uitoefen. Voor hun eigen veiligheid. Dat vinden ze
prima.” (Bron :
http://www.digitalrevolution.nl/pdf/telegraaf-babysitter.pdf)
Ik probeerde het programma uit en het registreert inderdaad alle
internetverkeer. Email via hotmail en andere onlinemailprogramma's
worden ook bijgehouden. Outlook en outlook express worden niet
geregistreerd. Een ernstig nadeel van het programma is dat door het
bijhouden van de toetsaanslagen, het onmogelijk wordt om en deelteken op
een letter te tikken zoals bijvoorbeeld knieën. Om die reden lijkt
het programma niet zo geschikt.

Securus
Nog een
monitoringprogramma is Securus, software security (
http://www.securus-software.com/ ).
Het softwarepakket is ontworpen om alle aspecten van het misbruik van
een PC tegen te gaan inclusief cyberpesten, racisme, lokken van
kinderen, enz. Securus onderzoekt continu de computer naar ongepaste
woorden en uitdrukkingen in alle toepassingen in zowel online als
offline toepassingen en registreert alle computerhandelingen zodat er
steeds bewijsmateriaal is i.v.m. misbruiken. Verder blokkeert het
programma de toegang tot bepaalde websites. In de VS gebruiken een
aantal scholen deze software. Vooraleer een kind de computer kan
opzetten, gaat het akkoord dat er in de school een veiligheidsbeleid en
anti-discriminatiebeleid wordt gevoerd. Het is ons onbekend in hoeverre
het ook voor het Nederlandstalig gebied bruikbaar is.
Eblaster
Voorts bestaat er Eblaster (
www.eblaster.com ). Het programma registreert zoals alle voorgaande
programma’s verzonden en binnengekomen e-mails, alle chatsessies en
bezochte websites. Ouders, leerkrachten of begeleiders kunnen precies
zien wat hun kind op het internet doet. Ook of het kind gepest wordt of
zelf pest kun je monitoren.

Perfect key logger
Dit programma (
http://www.blazingtools.com ) werkt ook weer min of meer
gelijkaardig aan de boven beschreven programma’s. Na installatie kan je
al het computerverkeer zoals internetbezoek, mail, chat , inclusief
alles wat ingetikt werd registreren en via een paswoordtoegang opvragen.
Interessant is wel dat je hier een trial kan downloaden die drie dagen
werkt, maar ook daarna nog werkt als je er geen problemen mee hebt dat
er een pictogram zichtbaar voor de gebruiker (je kind, …) naast het
klokje onderaan de menubalk blijft staan.


Snoopstick
Recent op de markt is er snoopstick. Met het programma kun je
thuis, van op kantoor, kortom overal waar internettoegang is, een
computer monitoren.
We plukken hier wat informatie uit het persbericht. Meer info op de
website http://www.mrholmes.be
...Het is een eenvoudige en waterdichte methode om het internetgedrag
van uw kinderen in de gaten te houden en te beïnvloeden. 24 uur per dag,
7 dagen per week en vanaf iedere plek. Alles wat je nodig hebt is een
SnoopStick; een compacte USB stick met alle benodigde software.
1. Plaats de SnoopStick in de USB poort van de computer die u in de
gaten wilt houden.
2. Installeer het SnoopStick programma. Dit duurt slechts 60 seconden.
3. Verwijder de SnoopStick en neem hem mee. U kunt nu vanaf iedere
computer met internetverbinding meekijken met het internetgedrag van uw
kind door gewoon de SnoopStick in de USB poort van deze computer te
plaatsen.
De belangrijkste voordelen op een rij:
1. Is volstrekt onzichtbaar voor de internetgebruiker die in de gaten
wordt gehouden.
2. Geeft real-time het internetgedrag weer.
3. Heeft een archief met daarop het complete overzicht van het
internetgedrag van de computer die u in de gaten houdt. Dus alle
berichten, alle websites die zijn bezocht met alle pagina’s etcetera. De
SnoopStick (met 64 MB geheugen) herbergt 1 maand aan historie.
4. Biedt de mogelijkheid om een real-time schermafdruk te zien.
5. Registreert alle inkomende en uitgaande e-mail. De inhoud van de mail
is niet zichtbaar,wel het mailadres “van” en “naar” alsmede het
onderwerp.
6. Biedt de mogelijkheid om de dagen en uren dat er op het internet
wordt gesurft in te stellen alsmede welke websites er niet bezocht mogen
worden.
7. Geeft de mogelijkheid om remote de internetverbinding uit te
schakelen.
8. Wordt automatisch ge-update.
SnoopStick is niet zomaar een van de vele producten die het e-mail
gedrag en internetgedrag van uw kinderen in de gaten houdt. SnoopStick
is het enige product in de markt dat LIVE laat zien wat uw kinderen doen
op het internet en dat u eventueel in staat stelt LIVE in te grijpen....

VISE
VISE oudercontrole is een programma dat de helpende hand biedt aan
ouders om gebruik van Internet, Chatten en MSN te reguleren ook als
men niet thuis is of mee kan kijken.
-
Reguleren
Chat, MSN en Internet gebruik ook als u er niet bent
-
Internet taal
filter en Chat taal filter
-
Website
blokkeren (welke wel en welke niet)
-
Tijdbeheer met
weekrooster en tijdlimieten (hoelang en wanneer)
-
Programma
controle (wat mag er wel of niet gebruikt worden)
-
Rapportage met
schermfoto’s - Instelbaar voor meerdere gebruikers per PC
Voordelen
-
Nederlandstalig programma
-
Eenvoudige
installatie, met installatiehulp
-
Automatische
filter en programma updates
-
Nederlandstalige ondersteuning
Een interessant
aandachtspunt is dat ouders zelf aan verbetering van het programma
kunnen werken door websites die zij buiten het standaard filter om
blokkeren aan andere ouders te melden. Deze sites worden dan door
middel van de regelmatige updates aan alle gebruikers beschikbaar
gesteld. Nadeel is dat de kostprijs relatief laag lijkt voor
meerdere pc's maar de licentie is beperkt in tijd in tegenstelling
tot andere programma's waar je met een eenmalige aankoop het
programma onbeperkt mag gebruiken.
Meer info
http://www.weetwatzedoen.nl

Ghostbuster
Cyberpesten,
loverboys, pedofielen die zich voordoen als kinderen, identiteitsfraude,
tieners die naaktfoto’s van zichzelf posten of domme uitspraken posten;
iedere dag valt wel te lezen over jongeren en kinderen die slachtoffer
zijn van de gevaren van de digitale snelweg. Kinderen en tieners zijn
zich niet altijd bewust van de gevaren van social media. En een domme
tekst of een erotisch getinte foto die in een baldadige bui is gepost,
is niet zomaar van internet verwijderd. Met het gratis softwareprogramma
Ghostbuster kunnen ouders hun kroost op een eenvoudige manier behoeden
voor de minder leuke kanten van social media.
Niet iedereen met een social media profiel
heeft goede bedoelingen en kinderen zijn daarbij een makkelijk
slachtoffer. Het softwareprogramma Ghostbuster helpt ouders hun kinderen
te beschermen tegen de gevaren van internet. Het koppelt verschillende
social media profielen binnen een gezin aan een administrator account,
dat in handen is van moeder of vader. Denk hierbij aan Facebookpagina’s
en twitteraccounts. Ghostbuster geeft aan hoe profielen van
verschillende social media gebruikers binnen een gezin beter beveiligd
kunnen worden. Twitterberichten komen dan bijvoorbeeld niet meer in
zoekmachines terecht. Daarbij geeft het programma ook aan als een van de
kinderen de beveiliging zelf weer verwijdert, contact heeft met een
verdacht persoon of foto’s op internet plaatst. Het programma is vanaf
15 januari 2013 gratis te downloaden viawww.ghostbuster.org
Monitoring binnen Microsoft Windows Live
Microsoft heeft een nieuwe gratis dienst die ouders in staat zou
stellen te controleren wat hun kinderen online uitspoken. De dienst
maakt deel uit van Windows Live.
Met Windows Live gaat Microsoft de concurrentie aan met de gratis
webdiensten van Google en Yahoo. De drie online giganten strijden om de
gunst van online adverteerders met hun diensten. Windows Live bevindt
zich momenteel in de testfase en zal ergens halverwege 2006 officieel
gelanceerd worden samen met het nieuwe Windows besturingssysteem Vista.
Met Windows Live Family Safety Settings kunnen ouders websites blokkeren
en rapporten aanvragen waarin staat wat hun kinderen online uitspoken.
Microsoft is zelfs van plan ouders in staat te stellen om te bepalen met
wie hun kinderen online mogen communiceren via e-mail, instant messaging
en in hun blogs. Microsoft biedt al een dergelijke dienst aan binnen
zijn abonneedienst MSN premium. Meer info :
http://www.microsoft.com/windowsvista/features/forhome/safety.mspx

Ouderlijke controle in
Microsoft Windows 7
De nieuwste versie van
Windows 7 en Vista bevat ook systemen tot ouderlijke monitoring. Meer info
vind je op
http://www.youtube.com/watch?v=X_ix5zLh-WA Je kunt aanpassen
in het beheerscherm welke programma’s gebruikt mogen worden, welke
websites bekeken mogen worden,blokkeren van downloads,hoe lang er met de
computer gewerkt mag worden en wanneer. Het programma kan al dan niet
bijhouden en weergeven van activiteitsrapporten (logs). Het pictogram
‘ouderlijke beveiliging’ is zichtbaar bij gebruik zodat de jongere op de
hoogte zijn dat ze gevolgd worden.
Kidcoach
KidCoach, dat eind oktober 2006 op de markt kwam, is een nieuw
softwareprogramma dat geen sites blokkeert of filtert, maar een logboek
bijhoudt. Op die manier kunnen ouders precies zien waar hun kinderen op
internet allemaal naar toe surfen. Veel softwareprogramma's blokkeren of
filteren sites. KidCoach wil dat bewust niet doen omdat het 'de dialoog
tussen ouders en hun kinderen wil stimuleren'. Achteraf wordt dus
bekeken of het kind geen seks en geweld op het internet opzoekt, aan het
cyberpesten is of dat het verslaafd is aan de computer en het internet.
Met de software is niet alleen een logboek bij te houden, maar ook de
tijdsduur in te stellen die een kind achter de computer mag doorbrengen.
Ook de chatteksten die binnenkomen en worden verzonden slaat KidCoach op
en zijn dus te controleren.
http://www.osirius.nl

De vraag is natuurlijk of kinderen zomaar opgezet zijn met deze
spionagesoftware, zeker als ze ouder worden. Soms is het beter te
investeren in een goede vertrouwensband met kinderen. Maar alleszins
beter te monitoren, dan internetten helemaal te verbieden. Zie
voor meer info om de software te omzeilen bij
http://www.cexx.org/censware.htm en
http://www.peacefire.org/
Op
initiatief van KPN en Ouders Online
heeft Stichting Mijn Kind Online een
nieuwe, gratis kinderbrowser
ontwikkeld, MyBee. (18 juni 2008)
Het vernieuwende aan deze web
2.0-kinderbrowser is dat ouders
gebruik maken van elkaars kennis en
ervaring. Zodra ze een site voorzien
van een leeftijdsadvies, wordt dat
voor andere ouders zichtbaar en
bruikbaar. MyBee is gelanceerd in
Madurodam in Den Haag door kinderen
van basisschool De Brandaris in
Hoofddorp: zij werkten mee aan de
ontwikkeling van de browser.

De websites die kinderen via MyBee kunnen bezoeken, zijn toegankelijk gemaakt doordat ze op een zogenaamde witte lijst gezet zijn. Dat betekent dat er geen andere websites bezocht kunnen worden dan de sites die op die lijst staan. Ouders kunnen zelf ook sites toegankelijk maken via MyBee. In de MyBee hoort bij elke website een minimale leeftijd: een kind van 5 jaar krijgt geen websites te zien waar een oudere leeftijd bij hoort.
MyBee wordt onderhouden door een redactie. Deze beoordeelt ook sites die door ouders zelf aangemeld worden, zodat die eventueel ook op de openbare witte lijst te zien zijn. Ouders hebben zelf optimaal controle over waar hun eigen kinderen naartoe kunnen. Ze kunnen zelf een eigen leeftijdsoordeel aan sites geven dat afwijkt van het oordeel van de redactie, en nieuwe websites toevoegen.
MyBee is geschikt voor kinderen vanaf 2 jaar en aantrekkelijk voor kinderen tot ongeveer 11 jaar: elke leeftijd heeft zijn eigen MyBee. De kinderen die aan de ontwikkeling hebben bijgedragen, beschouwen de browser als een handige tool waarmee ze de leukste sites op een rij krijgen en sites zien die ze nog niet kenden. Ze zien MyBee niet als beperking maar als verruiming van hun internetmogelijkheden.
MyBee, de eerste web 2.0-kinderbrowser, kan gratis worden gedownload van www.mybee.nl.
Bekijk een instructiefilmpje op http://mijnkindonline.web-log.nl/mijnkindonline/2008/06/filmpje-over-my.html
PC-GUARDIAN

Pc-Guardian heeft een programma ontwikkeld dat ouders helpt om
hun kind aan te sturen en te coachen bij een goed en veilig gebruik van
de computer en het internet. Het programma bestaat uit drie
onderdelen:
- Het limiteren van het computergebruik
in tijd per dag per kind (zodat er ook nog tijd over blijft voot
bijvoorbeeld sociale activiteiten);
- Het informeren van de ouder
wanneer het kind (per ongeluk) dubieuze
of potentieel gevaarlijke websites bezoekt
en daaraan gekoppelde activiteiten uitvoert;
Zo ontvangt de ouder een e-mailbericht op zijn computer in geval hun
kind:
- Adult (sex) websites bezoekt;
- Websites bekijkt waarvan
de inhoud gevoelig ligt, zoals "Pro-anorexia site ", "pro-nazi-site",
"Casino sites", "Site over drugs", etc.;
- Chat gesprekken voert met personen waarvan
de inhoud sexueel, gewelddadig
of kwetsend (pesten) van aard is;
- Computerspelletjes speelt welke
niet geschikt zijn voor zijn leeftijd of met
bovengenoemde inhoud (op dit moment nog onder constructie).
- Het verstrekken van historisch overzicht van
door hun kind uitgevoerde computeractiviteiten en
bezochte websites.
Deze drie programma onderdelen bieden de ouder een
opvoedkundig instrument om met hun kind in overleg te gaan over
een gezond gebruik van de computer en een veilig gebruik van internet.
Het programma is eenvoudig te installeren, te configureren en handig in
gebruik. Klik hier
voor meer informatie.
Klik hier voor de website
http://nl.pc-guardian.org/
Guardian is gratis.
3.5.
Via een netwerk monitoren
Als je over een netwerk beschikt in je huis met bekabeling (draadloos
werkt niet zo goed) kun je monitoringsoftware hanteren die ook op
scholen wordt gebruikt. De twee meest gebruikte systemen zijn
Netopschool (
http://www.crossteccorp.com/netopschool/ ) en Netsupport (
http://www.netsupport-inc.com/
)
Persoonlijke ervaring met Netsupport levert interessante mogelijkheden
op. Als er een netwerk is, kun je binnen het programma eenvoudig browsen
en het volledige scherm van het kind of meerdere kinderen overnemen op
je eigen scherm, zelfs zonder dat het kind het weet, tenminste als je de
verborgen versie op de pc van het kind geïnstalleerd hebt. In een klas
of in een leefgroep in een voorziening is het mogelijk om alle
aangesloten pc’s via het tutorscherm op je eigen pc zichtbaar te maken.
Je kunt nu bij alle aangesloten pc’s zowel monitoren als ingrijpen. Bij
monitoring kun je ofwel in de gaten houden welke programma’s het kind
gebruikt of zelfs direct het hele scherm van het kind op je eigen scherm
overzetten. Het is vrij makkelijk om van de ene pc naar de andere pc te
wisselen, zonder dat de kinderen merken dat ze bespioneerd worden. Je
kunt het kind een berichtje sturen dat het gevaarlijke dingen bezig is
of dat het moet opletten met de dingen die het aan het doen is, dat het
moet stoppen met internetten en zijn huiswerk op de pc moet afwerken,
enz.. Als je het scherm van het kind volledig op je pc overneemt, kun je
vanaf je eigen pc ook de pc van het kind aansturen, programma’s
opstarten, afsluiten, in een tekstverwerker tikken bij je kind, enz.
alsof je op je eigen pc bezig bent. Je kunt zelfs van op afstand de pc
afsluiten.

Een ethische vraag is natuurlijk of een kind of jongere mag/moet weten
dat het bespioneerd wordt. Oudere kinderen zullen het hun ouders of
begeleiders wellicht heel erg kwalijk nemen als ze achteraf vernemen dat
die hun hele computergebruik vanachter hun eigen pc volledig konden
meevolgen, inclusief de berichtjes die ze via msn naar vriendjes of
vriendinnetjes stuurden. De monitoring is ook niet sluitend. Kinderen
vinden wellicht snel op internet truukjes om de beveiliging te omzeilen.
Wanneer bijvoorbeeld in Windows via herstel een oude versie wordt
teruggezet, wordt de installatie ongedaan gemaakt.
De
vernoemde programma’s zijn wellicht relatief duur voor aankoop voor één
licentie thuis maar vanaf groepslicenties vallen de prijzen mee. In 2004
betaalden we via bemiddeling van de Belgische verdeler (
www.sumika.be ) amper 50 euro per
licentie voor 24 exemplaren. Na de aankoop was er ook één jaar
software-update voorzien. Voor licenties voor één pc dien je exacte
prijzen op te vragen, maar als je alles even willen uitproberen vind je
op de site van de Amerikaanse firma een demo die je gratis voor een
beperkte periode kunt downloaden en testen. Voor wie kinderen in de
gaten wil houden op zijn eigen pc en ondertussen zijn eigen werk kan
doen, vind ik het een zeer interessant systeem. Er bestaan ook systemen
om via internet pc’s over te nemen, maar die zijn meestal ontwikkeld
voor software-ondersteuners en helpdeskverantwoordelijken en lijken ons
voor ouders of opvoeders-begeleiders te complex en te kostelijk.
3.6. Aangepaste kindbrowsers
Met een veilige browser kunnen vooral jongere kinderen binnen een
afgeschermde omgeving surfen en e-mailen. Voorwaarde is uiteraard dat
ouders andere browsers zoals internet explorer of mozilla firefox
uitschakelen of verwijderen. Werken met veilige kinderbrowsers zal
uiteraard alleen lukken bij jongere kinderen, want de oudere kinderen
zullen vrij snel doorhebben dat ze gratis internet explorer of mozilla
kunnen downloaden van internet en dan doen ze uiteraard nog wat ze
willen, tenzij je een filter plaatst op een tussencomputer waarlangs
internetsites passeren.
Krowser
Sinds maart 2005 is een nieuwe internetbrowser beschikbaar, de Krowser,
de kinderbrowser van Ouders Online Het is een handige kinderbrowser
waarmee kinderen van 2 tot 10 jaar veilig kunnen surfen. De gebruiker
van de Krowser hoeft niet te kunnen lezen omdat overal icoontjes voor
worden gebruikt. Verder worden popups geblokkeerd en voorkomt het
programma dat kinderen 'ongeschikte' sites bezoeken. Ook is er altijd
maar één venster geopend en kan het internetgebruik met een interne klok
worden beperkt. De kosten bedragen €4,95.
De nieuwste aanpassingen in versie 2.0 - een keur aan nieuwe opties, met
als belangrijkste kenmerk: de introductie van thema's, waardoor er geen
onderscheid meer is tussen de verschillende leeftijdsversies. Thema's
kunnen geïmporteerd en geëxporteerd worden, en gedeeld worden met andere
ouders. Ook handig is de nieuwe mogelijkheid om verschillende gebruikers
te definiëren, met elk zijn eigen veiligheidsinstellingen. Meer info en
een demo is beschikbaar op :
http://www.oudersonline.nl/krowser.htm

Kooka Surf
Ook de
firma Mindscape biedt sinds oktober 2006 een kinderbrowser aan, de Kooka
Surf die kindvriendelijk, veilig en leuk is en daarenboven volledig
gratis. Kooka Surf is een aanvulling op het recent geïntroduceerde games
platform 'Kooka Club'. De webbrowser werkt op basis van een nauwkeurig
samengestelde 'whitelist'. Daarbij kunnen kinderen in de leeftijd van 3
tot 12 jaar uitsluitend kiezen uit en gebruikmaken van een
voorgeselecteerde lijst aan websites.
Deze nieuwe dienst is ontwikkeld voor ouders met jonge kinderen die
zoeken naar een veilige webbrowser voor hun jonge kinderen. Daarbij
hoeven ze zich geen zorgen te maken dat hun kinderen kindonvriendelijke
websites bezoeken. Kooka Club bood kinderen al veilige en zelfstandige
toegang tot een breed aanbod aan kindvriendelijke volwaardige
voorgeselecteerde PC games. In feite voegt men nu ook gratis een
selectie kindvriendelijke websites toe. Kooka Surf heeft het
uitgangspunt van wat kinderen juist wél mogen waardoor het gecontroleerd
websurfen en internetgebruik voor kinderen en ouders een positievere
lading geeft. Kooka Surf biedt kinderen een selectie uit websites waar
ze terecht kunnen voor uiteenlopende interesses, flashgames, nieuws,
verzamelsites en leerzame onderwerpen zoals bijvoorbeeld reken- en
taalsites. Ook kunnen kinderen bij Kooka Surf terecht voor informatie
voor spreekbeurten en werkstukken. Binnen de geselecteerde websites
worden reclame uitingen geblokkeerd tegen doorklikken evenals eventuele
ongewenste links.
http://www.kookasurf.nl

Tiscali-kinderbrowser
De internetaanbieder Tiscali ontwikkelde begin januari 2006 een
kinderbrowser voor surfertjes van twee tot twaalf jaar. De dienst is
voorlopig enkel beschikbaar in Nederland. Met de browser Tiscali Kids
kunnen kinderen binnen een afgeschermde omgeving internetten en
e-mailen, zo staat te lezen op de website van Tiscali. De dienst
onderscheidt verschillende leeftijdsgroepen: peuters, 5-6-jarigen,
7-8-jarigen, 9-10-jarigen en 11-12-jarigen. Per leeftijdsgroep is er een
keuze uit ongeveer tachtig websites, die iedere maand automatisch
bijgewerkt worden. Ouders kunnen zelf bepalen welke websites hun
kinderen mogen bezoeken en met wie ze mogen mailen. Doordat er een
wachtwoord nodig is om het programma af te sluiten, blijft de rest van
het internet en de computer ontoegankelijk voor de kinderen. Er is een
proefversie, maar als je het programma wil blijven gebruiken, moet je
ervoor betalen.
www.tiscali.nl

Digital File Check
De meeste ouders weten niet wat hun kinderen van internet binnen halen
of zien er geen gevaar in. Zij lopen echter wel het risico dat zij
aansprakelijk worden gesteld voor het gedrag van hun kinderen. Wat doen
kinderen op internet? Welke gevaren schuilen in MSN'en, wat zijn de
risico's op virussen bij het downloaden van illegale muziek-, film- en
gamebestanden? De organisatie BREIN introduceerde in samenwerking met
Stichting de Kinderconsument de Digital File Check voor ouders. Dit
gratis programma controleert of er uitwisselprogramma's en/of
gedownloade muziek en films op de computer aanwezig zijn en biedt de
mogelijkheid deze te verwijderen. Het programma is gratis te downloaden
via
http://www.digitalfilecheck.nl/
Het Digital File Check programma controleert de PC en ligt daarmee in
het verlengde van andere "veilig surfen" programma's, die zich meer
richten op geweld, porno en onveilig chatten. Doel van de ontwikkelaars
is ouders en opvoeders een controlemiddel te bieden, waarmee zij hun
kinderen kunnen wijzen op het illegale karakter van het uitwisselen van
auteursrechtelijk beschermde werken (games, muziek, films, foto's) en de
nevenrisico's die hier aan verbonden zijn.
Bestanden met onschuldige bestandsnamen zoals "K3" en "Harry Potter"
blijken niet zelden pornografische inhoud te bevatten. Daarnaast kunnen
via p2p-programma's virussen en spyware naar binnen worden gehaald, met
alle risico's voor privacy en veiligheid van dien. Vooral kinderen
tussen de 4 en 12 jaar zijn zich hier nog niet van bewust. De eigenaar
van de Internetaansluiting of de ouder van minderjarige riskeert
daarnaast een schadeclaim voor het verspreiden van muziek, films of
games via internet. De handhaving hiervan is in Nederland in handen van
BREIN. De stichting BREIN is in april 2005 gestart met de juridische
aanpak van deze zogenaamde "uploaders".
In de folder "kinderen, muziek & film en het internet" wordt
voorlichting gegeven aan ouders over p2p, filesharing en downloaden. De
folder is een initiatief van Stichting BREIN en is te downloaden via
http://www.digitalfilecheck.nl
Netwijs
In deze
zoekmachine www.netwijs.nl staan
meer dan drieduizend links naar websites die door de websiteontwerper
zijn nagekeken en veilig zijn voor kinderen.

KIDINET
KidiNet is een internationale kinderbrowser waarmee kinderen het
internet op een veilige en leuke manier kunnen verkennen. KidiNet is
een kinderbrowser die wereldwijd alle kinderen op het internet beschermt
tegen kindonvriendelijke inhoud zoals pornografie, racisme, drugs, ...
KidiNet is een browser ontwikkeld op maat van kinderen. KidiNet werkt op
basis van een "white list", een lijst met toegelaten kindvriendelijke en
-veilige sites. Deze "white list" werkt veiliger, strikter en
doeltreffender dan filtersoftware of "black list" software. In plaats
van kinderen te blokkeren, worden ze door de KidiNet kinderbrowser
eerder naar deze kindvriendelijke websites geleid.
KidiNet komt bij installatie reeds met een duizendtal weblinks naar
leuke, leerzame en kindvriendelijke websites netjes onderverdeeld in een
honderdtal categorieën
Voor het gebruik van de kindvriendelijke browser KidiNet moet een kleine
vergoeding voor gebruik betaald worden. Meer info op
http://www.kidi.net/KidiNet/

4. Bescherming
Hieronder
gaan we specifiek in op een aantal cybercommunicatiemiddelen en geven
aan hoe daar beschermd kan worden tegen cyberpesten.
4.1. Persoonlijke webpagina’s
Een van de
grote voordelen die het internet biedt, is de mogelijkheid voor iedereen
iets over je zelf te publiceren. Dat kan over je favoriete sportclub of
popster gaan, nieuws over je zelf of over de familie, je politieke visie
of je hobby. Er bestaat een enorm en gevarieerd aantal persoonlijke
websites, inclusief enkele zeer professionele familiesites, die
dagelijks het familieleven bijhouden.
Het is redelijk eenvoudig om je eigen site te maken en te publiceren.
Het kan erg leuk zijn en je leert je zelf meer ICT-vaardigheden aan op
het moment dat sommige onderdelen toch echt een uitdaging gaan vormen.
Veel jongeren maken ook websites voor onderwijsdoeleinden, zoals voor
een schoolproject, of een bijdrage aan de website van school
De programma's om website te bouwen zijn gemakkelijk te vinden op het
internet. De meeste programma's zijn gratis of kosten bijna niets. En er
bestaan veel sites die adviezen en tips geven aan de ontwerpers van
websites. Om je eigen site te kunnen publiceren heb je een Internet
Service Provider (ISP) nodig. Veel providers zoals Telenet en Skynet
bieden de ruimte aan als een onderdeel van hun klantenservice. Er
bestaan ook enkele websites die je site tot een zekere omvang kosteloos
plaatsen mits het plaatsen van reclamebanners.
Veel voorkomende problemen.
Vele jongeren maar ook enthousiaste ouders denken niet na vooraleer ze
iets online zetten. Wijs jongeren er op dat ze de mogelijke gevaren
afwegen en leer hen hoe ze op hun eigen website de risico's zo klein
mogelijk kunnen houden en houdt als ouders ook zelf rekening met de
tips. Persoonlijke informatie kan worden misbruikt door anderen, die
jouw informatie onder ogen krijgen. Wat je zelf verspreidt, kan
bijvoorbeeld door anderen gebruikt worden om te cyberpesten.
Denk dus van tevoren na wat voor informatie je publiek wilt maken op het
internet en wat je privé wilt houden. Vermeld bijvoorbeeld geen
specifieke uitzonderlijke hobby’s van kinderen die niemand kent. Zo geef
je ook anderen niet de kans om kinderen daarmee te gaan pesten. Wanneer
je je telefoon- en faxnummer publiceert, zal regelmatig worden gebeld of
gefaxt om je dingen te verkopen.
Foto's van je gezinsleden met de namen eronder verlevendigen een
website, maar ook daarbij moet je je mogelijke risico's realiseren. Door
bekend te maken wie je gezinsleden zijn en wat zij doen, bijvoorbeeld
naar welke school de kinderen gaan, maakt het voor iemand gemakkelijk om
hen te ontmoeten en zelfs bij de eerste keer direct bij de naam aan te
spreken. Er bestaat ook een kans dat iemand de foto kopieert en met
daarvoor bestemde programmatuur de foto bewerkt tot iets totaal anders
en wellicht iets beledigends. Portretfoto's kun je om die reden beter
helemaal vermijden.
Een e-mailadres is een standaard onderdeel van een website. Het maakt
het de bezoekers mogelijk met je in contact te komen en meningen uit te
wisselen. Sommige volwassenen geven er de voorkeur aan binnenkomende
e-mail voor hun kinderen eerst te checken op ongewenste inhoud of
ongewenste (onbekende) afzenders. Een van de nadelen van het e-mailadres
op de site is dat je ook ongevraagd berichten krijgt toegestuurd, te
vergelijken met ongevraagd drukwerk. Junkmail wordt het genoemd of ook
wel Spam. Er zijn namelijk mensen die met speciale programmatuur het
internet afzoeken op e-mailadressen en deze vervolgens verkopen aan
adverteerders.
Als je een zogeheten 'gastenboek' op je site hebt staan, waar bezoekers
hun mening kunnen achterlaten, dan kan dat ook minder plezierige
opmerkingen met zich mee brengen. Een regelmatige controle en
verwijdering van wat je niet aanstaat is dan nodig.
De tekst die je schrijft voor je website verdient ook enige aandacht.
Net als op papier kun je geen dingen over mensen of organisaties
schrijven die niet waar zijn of waarmee je hen in diskrediet brengt. Als
je zelf een dergelijke tekst op een site ontdekt, benader dan de
eigenaar ervan of als dat niet lukt, de provider, die de site kan
blokkeren. Wanneer het de spuigaten uitloopt, schakel dan de politie in.
Op tekeningen, cartoons, foto's en dergelijke bestaat copyright. Je kan
die niet zomaar publiceren in drukvorm en ook niet op je website! Je
moet van tevoren toestemming vragen om problemen en kosten te voorkomen.
Dat geldt ook voor audio- en videoclips. Zelfs voor krantenknipsels
geldt een publicatierecht, hoewel daar in de privé-sfeer meestal niet
moeilijk over wordt gedaan als je de bronnen correct vermeldt.
Als je niet wilt dat anderen je webpagina's veranderen, wat jij hebt
gezegd net even omdraaien of niet gewenste plaatjes of links toevoegen
aan jouw website, dan moet je een enkele veiligheidsmaatregelen treffen.
Het is bijvoorbeeld heel belangrijk op openbaar toegankelijke plaatsen
je username (gebruikers identificatie) en wachtwoord voor je zelf
houden. Het is beter deze iedere keer weer in te typen dan na de eerste
keer automatisch te laten bewaren op de pc. Ook thuis kan een gevaar
loeren. Stel je voor dat een vriendje van je kinderen toevallig op je pc
werkt en merkt hoe makkelijk hij aan je websitegegevens kan geraken.
Als desondanks de inhoud van jouw site toch is veranderd, neem dan
contact op met de provider en laat deze het wat en hoe dan uitzoeken.
Thuis kan je ook voorzorgsmaatregelen afspreken met je kinderen. Vraag
hen even te laten zien wat ze gemaakt hebben voordat het online gaat. Je
weet dan zeker dat jij je kunt vinden wat over jou en de rest van het
gezin wordt gezegd en je kunt problemen in huiselijke sfeer en
daarbuiten voor zijn. Dit laatste geldt uiteraard voor
basisschoolkinderen. We vermoeden dat pubers niet erg enthousiast zijn
om hun ouders eerst te laten kijken wat ze op het net publiceren. Maar
je kunt op een computer vrij gemakkelijk de geschiedenis opvragen door
bovenaan in de browser op de knop geschiedenis te drukken. Zo kun je
achteraf nog nagaan wat jongeren op het internet hebben gedaan.
4.2. Blog
Een blog is een dagboek of een persoonlijk journaal dat regelmatig
bijgewerkt wordt en door één of meerdere personen gepubliceerd wordt op
Internet. Men kan er zijn leven en anekdotes vertellen, opinies geven,
foto's publiceren of zijn/haar grootste intieme geheimen ontsluieren...
kortom, alles is mogelijk! Een blog kan gecreëerd worden voor
persoonlijke doeleinden, groepsdoeleinden of professionele doeleinden.
De internauten kunnen op elk moment commentaar geven op de blog.
Veel internetproviders bieden een gratis mogelijkheid aan om een
persoonlijk weblog te creëren. Daarvoor is geen enkele technische kennis
vereist. Het is even gemakkelijk om een tekst te schrijven in een blog
dan een brief te schrijven in een tekstverwerkingsprogramma!
Men kan zijn blog ook via GSM bijwerken. Dat is Moblog. Dankzij Moblog
kan men rechtstreeks beelden, teksten en zelfs video's versturen vanaf
zijn GSM naar Internet. Sommigen gebruiken hun blog simpelweg als een
intiem journaal of dagboek, bedoeld voor naaste familie en vrienden, of
zelfs voor zichzelf. Anderen bouwen websites over de actualiteit en met
discussiemogelijkheid, waarop redacteurs en moderators artikels
schrijven en selecteren, die worden becommentarieerd door honderden of
duizenden lezers. Daardoor worden deze blogs eerder themagerichte
discussieforums.
Blogs
verschillen sterk in vorm, aantal auteurs en deelnemers, onderwerpen,
frequentie van updating, graad van interactie met de lezers enz. De
informatie die je er vindt, kan zeer uiteenlopende vormen aannemen:
artikels, programma's van evenementen, agenda's van clubs, commentaren
op bioscoopfilms en vrolijke berichtjes zijn maar enkele voorbeelden.

Er bestaan diverse sites op internet waar je zonder enige kennis van
websitebuilding blogs kunt aanmaken. In plaats van dat je teksten in een
boek schrijft, schrijf je teksten rechtstreeks op internet en illustreer
je die met foto’s of tekeningen die je inscant of elders van het net
haalt. De meesten halen hun informatie overigens uit online kranten of
andere websites en plaatsen die op hun eigen blogpagina’s. De blogs of
intieme agenda's op het internet zijn over het algemeen "braaf". Er
worden vaak vertrouwelijke zaken in vermeld, die louter en alleen de
auteur van de tekst betreffen... Denk er evenwel aan dat het adres van
een blog zonder medeweten van de schrijver in de handen van eender wie
terecht kan komen!!! Heel vaak bevatten de blogs ook foto's. Daarbij
moet zeker gelet worden op de eerbiediging van de privacy en van het
recht op afbeelding. Elke blogger vraagt daarom best vooraf toestemming
aan de personen die op de foto's staan of brengt hen minstens op de
hoogte. Het gebeurt soms dat we uitspraken op blogs lezen, die
beledigend of zelfs lasterlijk zijn. Bijvoorbeeld: een adolescent die
iets gemeens schrijft over een vriend(in) of een leerkracht... Die
aantasting van de eer of van het respect voor andere personen zijn
volgens het Belgische en Nederlandse recht in principe strafbaar. Dat
betekent dat kwaadwillige uitlatingen en/of laster die een persoon in
zijn/haar eer raken of hem/haar blootstellen aan publieke minachting
ernstige gevolgen kunnen hebben voor de auteur van de tekst. De persoon
die beledigd wordt (of zelfs, bij bepaalde laster, elkeen die er enig
belang bij heeft), heeft het recht om een strafzaak aanhangig te maken
door klacht in te dienen tegen de "dader" (de blogger).
Een op een blog schrijvende adolescent(e), die over voldoende
onderscheidingsvermogen beschikt en de leeftijd van gezond verstand
bereikt heeft (en dus in staat is om te beoordelen of zijn/haar daad
normaal is in vergelijking met het gedrag van elke gewoon kind van
dezelfde leeftijd en in dezelfde omstandigheden), zal persoonlijk
verantwoordelijk kunnen gehouden worden voor zijn/haar daad.
Disciplinaire maatregelen zullen hem/haar kunnen worden opgelegd, zoals
de voorlopige of definitieve wegzending van school als er bijvoorbeeld
een leerkracht schade wordt aangedaan. Wanneer er ook een strafclaim is
vanwege de beledigde persoon kunnen oudere jongeren een gevangenisstraf
en/of een boete oplopen. Tenzij de ouders kunnen bewijzen dat zij niet
tekortgeschoten zijn in hun toezicht en/of opvoeding, zullen zij
aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de schade die hun kind heeft
veroorzaakt
.
Als de minderjarige veroordeeld wordt tot het betalen van een boete of
het schadeloosstellen van de beledigde persoon, kunnen de ouders
verplicht kunnen worden om die sommen te betalen.
Hoe de risico's van weblogs beperken voor kinderen en jongeren?
Privé-gegevens van een kind of jongere zijn gegevens over zijn of haar
woonplaats, school, telefoonnummer, foto's, sportclub,...raad kinderen
aan dit absoluut niet te vermelden. Het kan alleen maar aanleiding geven
tot misbruik of tot pesten. Verder kun je volgende vragen stellen bij de
beoordeling van de weblog. Staan er zaken op je weblog die niet bedoeld
zijn voor andere mensen? Ben je gemakkelijk te vinden? Is het duidelijk
waar je woont (woonplaats, achternaam)? Kan iemand je bellen? Je weet
toch dat op het internet alles, dus ook jouw weblog, kan bekeken worden?
Maak het kind erop attent dat het niet zomaar foto's van anderen via het
internet mag verspreiden?
Leer uw kinderen om zich niet helemaal bloot te geven in persoonlijke
gevoelens en emoties, want op het internet is niets echt geheim. Nieuws
circuleert snel. Mensen die uw kinderen niet kennen of waarmee ze geen
kennis willen maken, zouden heel gemakkelijk aan hun weblogadres kunnen
geraken... Kinderen moeten ook leren om geen persoonijke gegevens te
vermelden of verspreiden, want dat kan hun privacy of veiligheid in het
gedrang brengen.
Respect is
heel belangrijk! Leer kinderen om aandacht te hebben voor anderen en om
een weblog niet te gebruiken om kwetsende berichten over klasgenoten en
leerkrachten te verspreiden. Kinderen moeten de gedragsregels van het
internet leren en beseffen dat die niet veel verschillen van de regels
offline.
De verspreiding van foto's (met name via het internet) zonder het
akkoord van de gefotografeerde personen is een inbreuk op het recht op
afbeelding. Vermelding van persoonsgegevens van anderen (adres,
gsm-nummer,...) is een inbreuk op het recht op privé-leven. Een foto op
internet kan je vergelijken met een foto in de krant. Als de foto er
eenmaal staat, verlies je er ook alle controle over. De foto kan worden
bijgewerkt en doorgestuurd, zonder dat de oorspronkelijke verzender er
iets aan kan veranderen. Als uw kinderen foto's en video's van hun
vrienden op hun blog zetten, moeten ze die vrienden eerst verwittigen.
Zij hebben immers het recht om te weten dat iedereen hen zal kunnen zien
via het internet. De meeste internetproviders (die de mogelijkheid
bieden om blogs te creëren) bieden ook de mogelijkheid om de blogs weer
te verwijderen als ze in strijd zijn met de wet of ethische criteria. (www.safeinternet.be)
Als je jezelf of je kind op een blogpagina aantreft in een beledigende
positie moet er klacht ingediend worden. Bij jongeren kan dit soms via
de school opgelost worden, want meestal zal zo’n kind ook op school
gepest worden. Vaak helpt een goed gesprek en een ernstige verwittiging.
Als de pesterijen ernstig zijn en het kind of uzelf ernstige morele
schade oploopt, is het best alle bewijzen te verzamelen door de tekst en
foto’s te kopiëren naar een Word-tekst (gewoon kopiëren en plakken of
printscreenknop indrukken en op plakken drukken). Met deze bewijzen stap
je naar de politie en dien je klacht in, desnoods tegen onbekenden. De
politie kan soms de aanstokers van de pestende weblogs niet achterhalen
maar wel via een bevelschrift de provider aansporen de informatie
ogenblikkelijk van het internet te verwijderen.
4.3. E-mail
E-mail is de internetversie van de post : het is een simpele en goedkope
manier om berichten te versturen naar mensen die thuis, op school of het
werk een Internetverbinding hebben. E-mailen is een goede manier om
nieuwe vrienden te maken en in contact te blijven met oude. Het gaat
snel en goedkoop over de hele wereld. Het is informeel en direct, een
bericht kan meteen worden verstuurd en worden gelezen.
Jongeren maken over het algemeen snel vrienden en zijn snel bereid
persoonlijke gegevens prijs te geven. Dit zal vooral gebeuren als het
Internet wordt gebruikt op een veilige plek, bijvoorbeeld thuis of op
school. Het kan nodig zijn kinderen eraan te herinneren geen
persoonlijke informatie prijs te geven, zoals adres en telefoonnummer.
'Junk mail' (ook wel bekend als 'Spam') is een grote bron van ergernis
op het Internet. Dit soort mail is eigenlijk niet te vermijden. Het is
bijna onmogelijk het volledig te blokkeren. Enorme hoeveelheden
ongevraagde berichten reizen over het Internet. Zaken als 'hoe word ik
snel rijk', 'ongelimiteerd krediet', nep-kwalificaties , pornografie,
aanbod tot aankopen van viagra, enz. worden aangeboden. U kunt gebruik
maken van filters, die zijn ingebouwd in e-mailprogramma's en diensten,
om zo de hoeveelheid rommel die naar u toekomt te verminderen. Het beste
advies is niet te antwoorden op junk mail, omdat de kans groot is dat u
er nog meer van ontvangt als u het wel doet. Wees voorzichtig met het
bekend maken van uw e-mailadres op websites, bijvoorbeeld bij het
invullen van een formulier. Ook bij het invullen van uw huisadres in
publieke gebieden, zoals bijvoorbeeld een 'gastenboek', is
voorzichtigheid geboden.
'Kettingmails' (vergelijkbaar met de bekende kettingbrieven) kunt u het
beste negeren en ze meteen verwijderen zodra u ze heeft gekregen. Het
doorgeven van deze berichten aan anderen kan hen ergeren of van streek
maken. Vaak worden deze kettingmails ook gebruikt om virussen te
verspreiden. De meest gekende kettingmails die waarschuwen voor
virussen, hebben juist de bedoeling om het virus verder te verspreiden.
De meeste kinderen nemen een gratis e-mail adres bij
www.hotmail.com van
Microsoft.
Hotmail is een zogenaamde webmail service, wat betekent dat je er geen
e-mail programma voor nodig hebt (alles gaat via de browser) en dat je
je mail overal kunt bekijken en beantwoorden. Dus ook op school, bij een
klasgenoot, of op vakantie.
Via e-mail wordt er vaak gepest. Op school of anonieme plaatsen waar je
zonder je aan te melden op een pc kunt, kun je e-mails versturen, zonder
dat iemand weet wie de afzender is. Of het bericht wordt verzonden met
een valse naam van de afzender. Het meest ingewikkeld is wanneer wordt
gebruik gemaakt van een vrij e-mailadres, zoals bijvoorbeeld via Hotmail
vrij makkelijk aan te maken is. Wanneer je je aanmeldt moet je een naam
opgeven en dat kan natuurlijk elke verzonnen naam zijn. Opvallend uit
onderzoek van deze wijze van pesten is dat het taalgebruik veel harder
is dan het directe pesten. Dat komt door de anominiteit, waarin het
plaats vindt.
Zoals reeds werd aangegeven is het zeer moeilijk om de afzender van een
emailbericht te achterhalen als het verstuurd werd via een anoniem
websysteem zoals bijvoorbeeld Yahoo of Hotmail. Wanneer de berichten
komen van geregistreerde providers zoals Telenet of Skynet is het
mogelijk de verzender van de boodschap te achterhalen, ook al heeft die
zijn emailadres onder een valse naam opgemaakt. Bij het inloggen heb je
namelijk je inlognaam en paswoord moeten gebruiken en dit is
onlosmakelijk verbonden met het emailadres. De stijl van het bericht en
eventuele taalfouten kunnen de dader ook verraden. Wanneer je in een
klas of opvoedingsgroep geconfronteerd wordt met dit soort pestgedrag,
kan het soms mogelijk zijn de daders op te sporen door openlijk over de
mails te spreken. Soms wordt een dader vuurrood of begint die zich in
alle bochten te wringen als zou blijken dat zijn identiteit toch kenbaar
wordt. Soms kan je een beetje bluffen en zeggen dat de identiteit
achterhaald is. Een e-mailpester die toch niet zo goed thuis is in de
materie durft zichzelf soms zo wel verraden ook al was het onmogelijk te
achterhalen van wie de haatmails kwamen. Maar het risico is natuurlijk
dat in zo'n situatie het slachtoffer dreigt opnieuw door de pesters te
worden gepakt, tenzij er al een goed beleid tegen pesten is vormgegeven.
Hoewel het moeilijk is de zender van anonieme haatmails te achterhalen
zijn er enkele mogelijkheden.
In het
geval dat de cyberpester gebruik maakt van een anoniem emailadres zijn
er mogelijkheden via tracingprogramma’s. Het is technisch mogelijk om
zelfs via een anoniem hotmailadres na te gaan vanaf welke computer de
berichten verstuurd zijn. Bij het aanmelden op het net krijgt de
computer immers een uniek IP-adres toegekend. Dit is een getal bestaande
uit viermaal drie cijfers en dat verbonden wordt aan het MAC-adres
(unieke code) van de netwerkkaart van de computer en aan de persoon die
het abonnementsgeld betaalt. Als een pester anoniem van thuisuit
berichten verstuurt is dit te achterhalen, maar men weet uiteraard nooit
wie er precies achter de computer gezeten heeft.
Op de website www.ripe.net
kun je in de database Whois het ip-nummer intikken. Als het gaat om
erkende providers of bekende servers kun je mogelijkerwijze op zijn
minst terugvinden van welke provider zoals Telenet, Planetinternet,
Skynet of soms schoolcomputers informatie vertrokken is.
In een aparte afbeelding zie je hoe het ip-nummer van een email die
vertrok vanuit een hogeschool (diegene waar ik werk) snel leidde tot de
organisatie. Je weet dan uiteraard nog niet wie de email verstuurde maar
je weet toch alvast al van welke server de informatie vertrok zodat je
organisatie kunt waarschuwen en vragen de gegevens te blokkeren.
Andere recentere interessante programma's zijn
Zelf kun je dit soort internettoepassingen vaak niet alles achterhalen,
maar cyberspecialisten van de politie kunnen dikwijls met meer
geavanceerde screeningstechnieken dit wel doen. Het is dus belangrijk
zoveel gegevens te bewaren van digitale pestaanvallen. Soms maken
cyberpesters ook fouten zonder het te weten. Zo ontdekte men
bijvoorbeeld ooit een student in een hogeschool ontdekt die via een
fictief hotmailadres beledigende boodschappen had gemaild aan zijn
docent die hem had gebuisd. De student had de stommiteit begaan door in
te loggen met zijn eigen studentenkaartnummer en paswoord op de
hogeschoolcomputer. Hij dacht dat men hem niet kon traceren maar door
zijn inlog had hij zich verraden. In een aantal scholen moet je via een
aan je inschrijvingsnummer gelinkte code inloggen om een computer op te
starten. Indien alle scholen dit zouden toepassen, kan men alvast de
identiteit achterhalen van de cyberpester die een schoolcomputer
gebruikt. Ook bibliotheken vragen meestal een identiteit. Maar helaas
bestaan er nog steeds wegen om anoniem te surfen, in cybercafés
bijvoorbeeld of op publiek toegankelijke plaatsen zoals festivals.
Je kan er als gepeste wel voor zorgen dat je pestmails die van dezelfde
afzender komen kunt tegenhouden of blokken. In Outlook Express kan je
kiezen voor ‘Afzender blokkeren’. Maar pestkoppen kennen dit wellicht
ook wel en veranderen regelmatig van emailadres zodat het uiteraard maar
tijdelijk helpt. Als gepeste reageer je best nooit op dergelijke
peste-mails. Je kunt best doen of ze niet zijn gezien. Als je er op
reageert voelt de pestkop dat zijn manier van pesten werkt en blijft hij
het volhouden. Als hij/zij merkt dat er geen reactie op komt, geeft hij
soms vanzelf op.
Bepaalde emailbrowsers geven soms de mogelijkheid om eerst een lijst te
bekijken van de berichten die klaar staan om binnengehaald te worden.
Als je daarin emailadressen herkent van pesters of van personen die je
niet kent of met titels die kwetsend zijn, kun je die al vooraf
verwijderen. Het is uiteraard maar een noodoplossing maar soms kun je
beter de confrontatie vermijden, dan jezelf te ergeren aan wat er je
overkomt. Wanneer daders geen respons krijgen, gaat voor hen de lol er
snel af. Als het nodig is kan een ander e-mailadres worden gekozen, dat
vervolgens zeer selectief wordt bekend gemaakt. Hoe kun je kinderen
verder nog helpen.
Het is uiteraard ook van belang om een goede virusscanner te
installeren. Dit houdt op zijn minst virussen die de computer kunnen
beschadigen al tegen.
Leer kinderen ook om binnenkomende post altijd door te sturen via de BCC
functie(Blind Carbon Copy). Gebruikt een kind de BCC-functie, dan
blijven emailadressen mee privé. Zo kun je ook de zogenaamde spam voor
een deel tegenhouden. Met spam bedoelen we ongewenste post van bedrijven
met een marketing- en/of sales-doelstelling, dit is reclame via de
e-mail. Hoewel het niet echt gaat om pesten, kunnen al die mails erg
hinderlijk worden. Veel van de spammende bedrijven hebben programmaatjes
ontwikkeld die het Internet afspeuren naar bruikbare e-mail adressen.

Aangezien veel kinderen hun e-mail adres achterlaten op het Internet
wanneer ze ergens op een website iets invullen, hebben zij grote kans op
het ontvangen van spam.
De beste manier om spam te voorkomen is eenvoudig: spreek af dat uw kind
geen e-mail adres achterlaat op een website zonder eerst met u te
overleggen.
Een manier om spam te slim af te zijn: noteer naamapenstaartjeadres.be
of naamATadres.be in plaats van naam@adres.be. Op deze manier kunnen
spammers e-mail adressen niet gebruiken.
Neem samen met je kind de tips van Hotmail zelf door om spam (ongewenste
e-mail) te voorkomen:
http://www.msn.nl/services/stopspam/Default.asp
http://www.msn.nl/services/stopspam/preventie/
Als je ongewenste e-mails krijgt en je wil trachten de afzender op te
sporen, ook al staat er een onbekend adres bij verzender, kan je zelf in
programma’s zoals Outlook Express of Hotmail ook proberen te achterhalen
van wie de info komt.

We
beschrijven hieronder de methodiek voor de twee meest gebruikte
e-mailprogramma’s namelijk Outlook Express en Hotmail.
Bij Outlook Express kun je de eigenschappen van de verzender terugvinden
door met de rechtermuisknop ‘properties’ of ‘eigenschappen’ te kiezen.
Naargelang je een engelstalige of nederlandstalige versie gebruikt, kan
de terminologie wisselen.
Vervolgens kies je bij eigenschappen voor het tabblad details en zie je
de internet headers van dit bericht. Deze gegevens kan je kopiëren en
plakken in een tekstverwerker. Deze gegevens zijn belangrijk om te
achterhalen wie de eventuele afzender van een bericht zou kunnen zijn.


In de nieuwste
versie van outlook doe je dit door de email te openen en dan te klikken
op bestand/eigenschappen


Ook met
andere programma’s zoals Hotmail is dit mogelijk. Log in met de
Hotmailaccount. Klik dan op ‘Instellingen’ . Dit bevindt zich naast de
‘Contactpersonen’. Bij de pagina ‘Instellingen’ kies je eerst voor
‘post’ en dan voor ‘weergave instellingen voor e-mail’. Zoek dan naar
‘Berichtkoppen’ en vink aan ‘Volledig’ of ‘Geavanceerd’. Klik dan
helemaal onderaan op Ok en ga dan naar je emailberichten, Nu wordt er
eveneens meer informatie gegeven over de e-mailserver die het bericht
verstuurd heeft en hoe je de afzender mogelijk kunt traceren.Soms kan
deze informatie voldoende zijn om de afzender van het bericht op te
sporen.




Als de inhoud van een e-mail in ernstige mate ontoelaatbaar is
(opruiend, hatelijk, onsmakelijk etc.), of de wet overtreedt
(bijvoorbeeld door valse beschuldigingen te doen), neemt u dan contact
op met de politie. Print de e-mail uit of bewaar een kopie als
potentieel bewijsmateriaal.
Het adres waar een e-mail vandaan komt is te vervalsen, dus de
werkelijke afzender kan zijn / haar identiteit onder iemand anders' naam
verborgen houden. Wees dus niet te snel met iemand te veroordelen. Het
kan best zijn dat die persoon er helemaal niets mee te maken heeft.
Nog enkele tips voor het gebruik van e-mail
Om de hoeveelheid persoonlijke informatie in een e-mail wat te beperken,
kunt u een e-mail adres kiezen dat niet uw volledige naam weergeeft.
Indien uw kinderen een afspraak maken voor een ontmoeting met iemand die
ze via e-mail ontmoet hebben, moedig hen dan aan het u te vertellen. Uw
kinderen zouden het beste iemand mee kunnen nemen naar de afspraak en
afspreken op een openbare plaats.
Denk eraan voorzichtig te zijn met wat u zegt in een e-mail. E-mails
zijn in wezen openbaar. De ontvanger kan ze gemakkelijk kopiëren en naar
anderen doorsturen. Vals, onzorgvuldig of beledigend commentaar in een
e-mail over mensen of bedrijven kan leiden tot pijnlijke situaties of
zelfs tot gerechtelijke stappen. De verzender van een e-mail kan over
het algemeen worden opgespoord, dus het beste kunt u niets in een e-mail
vermelden dat u liever niet in de openbaarheid ziet worden gebracht.
Gebruik dus e-mail niet om zelf te gaan pesten. Het kan u zuur opbreken
als de gepeste klacht indient.
Klik hier
voor een uitvoerige tekst over emailetiquette. (Bron
Gielen,
G. (2010). E-mail vraagt om een eigen etiquette. Sociaal 10, december
2010, 14-20)
4.4. Instantmessaging en chatrooms
Zoals e-mail de standaard is om briefachtige teksten uit te wisselen, zo
wordt IRC (Internet Relay Chat) gebruikt om chatberichtjes uit te
wisselen. Om te e-mailen gebruik je een e-mail programma (zoals Outlook
Express of Hotmail en om te chatten gebruikt men een IRC-programma
(zoals mIRC of Ircle). Op IRC zijn honderdduizenden chatkanalen
beschikbaar, waaraan men kan deelnemen met een IRC-programma. Populaire
programma's zijn bijvoorbeeld mIRC voor Windows-gebruikers en Ircl voor
Mac en iMac-gebruikers. Het voordeel van dit soort programma's, behalve
dat de gebruiker direct contact kan maken via IRC, is dat ze de
gebruiker allerlei handige hulpmiddelen bieden om het chatten te
veraangenamen. Bijvoorbeeld met verschillende kleuren voor verschillende
boodschappen, en de mogelijkheid om terugkerende stukjes tekst op te
slaan onder een toets. Dat scheelt tikwerk. Kinderen uit het
basisonderwijs maken meestal nog weinig gebruik van IRC, maar naarmate
ze ouder worden neemt dat toe. Ze doen het dan thuis, omdat er op
scholen doorgaans geen IRC-software geïnstalleerd is of dit geblokkeerd
wordt omdat het erg veel transfercapaciteit vraagt.
Chatten' vindt meestal plaats op een website, omdat deze gemakkelijk te
vinden zijn en je er geen aanvullende sofware voor nodig hebt. U meldt
zich aan als u een chatroom binnenkomt, zodat de mensen die al in de
chatroom aanwezig zijn weten dat er een nieuwkomer is gearriveerd die
mee wil praten. De meeste zoekmachines bieden chat aan, evenals
www.planetchat.be. De laatste biedt direct een aantal verschillende
mogelijkheden, ook onderverdeeld in verschillende onderwerpen. Veelal
wordt gestart met de huisregels. Overtreding kan leiden tot
verwijdering.
De meeste chatrooms zijn openbaar (iedereen kan de conversaties die
plaatsvinden volgen) maar het is ook gemakkelijk om een
privé-conversatie op gang te zetten.
De meeste jongeren gaan chatten via websites zoals op Donna, Telenet,
TMF enz. De chatters gebruiken bijnamen om zichzelf in een chat room te
identificeren. Vaak wordt een bijnaam gekozen die niet te veel onthult;
leeftijd of sekse bijvoorbeeld worden vaak verborgen gehouden. Het is
dus van belang te onthouden dat chat-gebruikers niet noodzakelijkerwijs
eerlijk over zichzelf zijn, en zich kunnen voordoen als wat of wie ze
maar willen. Wees op uw hoede en geloof niet alles wat u leest.
Helaas wordt er veel misbruik gemaakt door volwassenen van deze
chatruimtes om met kinderen in contact te komen. Ofwel misbruiken
jongeren deze chatruimtes om de vulgaire of racistische taal te
verspreiden. Bepaalde websites hebben daarom noodgedwongen hun chatboxen
moeten sluiten en beperken zich tot een gastenboek. Zo lezen we
bijvoorbeeld op de website van www.ketnet.be , het geliefde Vlaamse
jongerenprogramma : ‘Vroeger was er op de Ketnetsite een chatbox maar de
chatbox hebben we noodgedwongen moeten verwijderen van de website.
Noodgedwongen omdat er Ketnetters waren die hun manieren niet hielden op
de chatbox maar ook uit veiligheidsoverwegingen. Je weet immers nooit
met zekerheid met wie je aan het chatten bent. Is de persoon aan de
andere kant wel de persoon voor wie hij zich uitgeeft?? Ketnet verkiest
de verschillende gastenboeken die er te vinden zijn op de Ketnetsite en
we hopen dat je daar ook je ei kwijt kan. “
De communicatie tussen adolescenten is de laatste jaren sterk veranderd.
Sms, e-mail en chat maken vandaag deel uit van de jongerencultuur. Maar
ouders en opvoeders moeten in de gaten houden dat de pseudo-anonimiteit
van het internet jongeren kan stimuleren of verleiden om mee te doen aan
onbezonnen of gevaarlijke activiteiten.

Bekommerde
ouders moeten er op toezien dat ze hun kinderen nooit zonder enig
toezicht op de onbeschermde open chatruimtes toelaten. Deze chatruimtes
komen meer voor dan je denkt. Ze zijn bijvoorbeeld enorm populair bij
muziekzenders zoals TMF, Q-Music en Donna Er is weinig controle wie op
deze chatruimtes aanwezig is. Vaak zitten er volwassenen met oneerbare
bedoelingen om kinderen te lokken.

Elders gaven we diverse voorbeelden van misbruik, waar volwassenen zich
voordoen als kinderen en daarmee misbruik maken van kinderen. De meeste
chatruimtes hebben operatoren die het zaakje in de gaten houden en
bijvoorbeeld ingrijpen als iemand zware beledigingen zit te spuien of
wanneer er obscene taal wordt gebruikt. Je herkent operatoren meestal
aan het @-teken dat voor hun naam staat. De account wordt dan tijdelijk
tot definitief geblokkeerd. Maar grote controle is dit niet. Niet steeds
wordt het even nauwkeurig in de gaten gehouden. Er komen nog voortdurend
gevallen aan het licht waar kinderen ingaan op avances van oudere
personen die zich als jongere voordoen en het tot geheime afspraakjes
komt. Binnen de chatruimtes bestaat meestal ook de mogelijkheid om privé
te gaan met een persoon, door gewoon op zijn/haar naam te klikken. Als
die persoon dat aanvaardt, is er geen controle meer op wat daar tussen
die twee wordt verteld.
De laatste tijd wordt er veel gesproken over een alarmknop, die
chat-aanbieders beschikbaar zouden moeten stellen. Het idee is dat
kinderen met zo'n knop de beheerder (chat-operator) zouden moeten kunnen
waarschuwen, als er iets alarmerends op de chat gebeurt. Die knop is er
niet, en zal er wellicht ook niet komen. Om te beginnen is het technisch
praktisch onmogelijk onuitvoerbaar. Chatten gebeurt via IRC en IRC biedt
geen mogelijkheden voor knoppen, etc, alleen voor het heen en weer
zenden van regeltjes tekst. Web-pagina's kunnen wél knoppen bevatten,
maar web-pagina's lenen zich weer niet om te chatten. De enige
mogelijkheid zou dus zijn om beide technologieën te combineren: chatten
via IRC en alarmeren via de bijbehorende web-pagina. Maar lang niet elk
IRC-kanaal hééft een bijbehorende web-pagina... Het belangrijkste
probleem blijft echter dat een volwassene met kwaad in de zin gewoon kan
doen alsof hij een kind van 12 is. Daar kan geen alarmknop tegenop. Wie
hier meer over wil lezen kan daarvoor surfen naar www.planet.nl.
Enkele tips voor ouders
Leer je zoon of dochter om zijn/haar privé-leven en dat van
vrienden/vriendinnen te eerbiedigen.
Leer je kind om waakzaam te zijn wanneer het bij het chatten een
inschrijvingsformulier invult. Het is beter dat hij of zij geen info
over zichzelf, vrienden of familie -persoonlijke gegevens dus- meedeelt.
Als een chatpersoon het kind vraagt om privé met hem of haar te chatten,
mag je daar op in gaan, maar druk het kind op het hart nooit
persoonlijke informatie zoals adres of telefoon te geven. Je weet immers
nooit of de andere persoon wel echt diegene is, zoals die zich voordoet
Leg je kind uit dat het vriendjes of vriendinnetjes vooraf moet
verwittigen als het foto's van hen op het internet wil zetten. Zij
hebben een "recht of afbeelding" (een soort auteursrecht) en kunnen
eventueel klacht neerleggen als ze er niet mee akkoord gaan dat hun foto
via het internet verspreid wordt.
Waarschuw je kind dat verzending van een foto via het net ook betekent
dat hij of zij alle controle over de foto verliest. Eenmaal verstuurd
kan de foto veranderd worden en/of in de hele wereld beginnen circuleren
zonder dat je hem zelf ooit nog kan verwijderen van het net.
Als je kind via een webcam communiceert, kan er een opname van hem of
haar (foto of film) gemaakt worden. Herinner hem/haar eraan dat die
opname kan worden bewaard en zonder zijn/haar medeweten naar anderen kan
worden verstuurd. Maak uw kind ook duidelijk dat hij/zij niets mag doen
dat iemand anders kan shockeren of ongemakkelijk maken.
Leer je zoon of dochter de regels van een "chat-date" respecteren.
Adolescenten willen soms afspreken met iemand die ze al chattend of via
het net hebben leren kennen. Zeg hen dat ze minstens aan één persoon
moeten vertellen waar, wanneer en met wie ze afspreken. Als ze dan toch
willen afspreken doen ze dat op een openbare plaats met veel volk en
nemen ze best iemand mee die ze kennen voor de eerste ontmoeting. Als de
chatdate het ernstig meent, zal die geen bezwaar hebben, dat je iemand
meebrengt
Een aantal chatprogramma’s bieden de mogelijkheid om de geschiedenis van
de chatgesprekken te bewaren (je kan dus een en ander nagaan), maar je
kind bespioneren zonder zijn of haar medeweten is natuurlijk geen
oplossing op lange termijn.
Voor specifieke bescherming moet het kind de specifieke gebruiken van
het chatprogramma hanteren. Elk programma heeft meestal zijn eigen
manieren om je te beveiligen, maar meestal kan je best meteen het
gesprek afbreken als men problemen vermoedt. Een aantal chatprogramma’s
hebben een eigen rubriek waarin veiligheidsvoorschriften uitgelegd
staan. Meestal vind je daar ook een emailadres met de verantwoordelijke
persoon die je kan contacteren als er dingen gebeuren die je niet
vertrouwt.
Hieronder plakken we bij wijze van voorbeeld de voorschriften van het
veel gebruikte chatprogramma Donna

Meer info over veilig chatten vind je ook op www.chatinfo.nl

Een mogelijkheid om kinderen te behoeden tegen gevaren in chatkanalen is
kinderen alleen toe te laten in veilige chatomgevingen. Zowel voor
Vlaanderen als voor Nederland zijn er initiatieven genomen.
Het voor kinderen beveiligde chatkanaal blijkt in Nederland veel succes
te hebben mede omdat heel wat basisscholen er gebruik van maken. Het
kinderinternet De Surfsleutel is een gratis veilig
internetsoftwareprogramma van Stichting De Kinderconsument De
Surfsleutel maakt het voor kinderen mogelijk om op een veilige manier
kennis te maken met internet. Binnen een afgeschermde omgeving kunnen
kinderen naar hartelust surfen, chatten en spelletjes spelen. De
Surfsleutel bevat een uitgebreid aanbod van kindvriendelijke websites,
allen door Stichting De Kinderconsument voorzien van het ‘OK!-keurmerk’.
Via de gecontroleerde chatboxen en forums hebben kinderen op de
Surfsleutel bovendien een veilige internetomgeving om elkaar te
ontmoeten. Het concept van een afgeschermde omgeving, die veilig,
populair, gratis en compleet is, maakt de Surfsleutel uniek. Volgens
cijfers van juli 2005 zouden Inmiddels meer dan 1200 basisscholen
gebruik maken van het programma, en gebruiken 25.000 gezinnen de
Surfsleutel thuis. Meer informatie is te vinden op
www.surfsleutel.nl en
www.www.wsis.org.
Ook voor Vlaanderen is een gelijkaardig initiatief genomen door de
Vlaamse overheid . SaferChat is een gezamenlijk initiatief van de
staatssecretaris voor Informatisering van de Staat en de overkoepelende
organisatie van de internet service providers ISPA. recente berichten
laten uitschijnen dat het initiatief weinig succes heeft bij de Vlaamse
jongeren . Dit komt omdat je moet beschikken over een elektronisch
paswoord en een kaartlezer om te kunnen inloggen. Op die manier is
uiteraard de identiteit en leeftijd bekend, maar blijkbaar beschikken
nog niet veel jongeren over zo’n kaartlezer. In 2005 kregen nochtans
alle 12 jarigen zo’n kaartlezer cadeau van de overheid, maar weinig
jongeren en ouders waren op de hoogte en de toestellen geraakten niet
tot bij de betrokkenen.
Info hierover vind je op
http://www.saferchat.be Informatie over de actie om de gratis
kaartlezer aan te vragen en de verdere campagnes van de overheid vind je
op
http://readers.eid.belgium.be
Dat helaas dit ook niet altijd een garantie is op veilig surfen bewijst
volgend krantenartikel (HBvL 03/02/2006)
Naaktfoto’s op ‘veilige’ chatsite voor jongeren. De
informaticacoördinator van de Waalse gemeente Seneffe heeft naaktfoto’s
ontdekt op de beveiligde chatsite www.place.to.be . Die site wordt door
de overheid gepromoot bij jongeren tussen 12 en 15 die een elektronische
identiteitskaart krijgen. Het kabinet van minister voor Informatisering
Peter van Velthoven zegt dat de website de foto’s meteen laat
verdwijnen. Gemeenten die elektronische identiteitskaarten aan jongeren
uitreiken, geven hen informatie over hoe ze een gratis kaartlezer kunnen
krijgen. Met die kaartlezer kunnen ze inloggen op een veilige chatsite,
waar volwassenen geen toegang toe hebben.
www.Place.to.be is een van de
veilige sites die worden aangeraden.
Ter illustratie melden we enkele nieuwsberichten uit de recente
Nederlandstalige pers die wijzen op de risico’s die aan dit soort
internettoepassingen verbonden zijn. :
Man verdacht van sekscontact met 17-jarigen via chat. De politie heeft
een 45-jarige man uit Ridderkerk aangehouden op verdenking van seksueel
contact met twee minderjarige jongens. De Ridderkerker was met de
17-jarige Rotterdammers in contact gekomen via een chatbox op internet.
Dit heeft de politie donderdag bekendgemaakt. De man had de twee jongens
individueel na een chatsessie thuis uitgenodigd waar hij volgens de
politie seksuele handelingen zou hebben verricht met de slachtoffers.
Hij zou volgens het Openbaar Ministerie de jongens daarvoor hebben
betaald. De twee jongens zaten samen in een gezinsvervangend tehuis. Het
was de leiding van het tehuis opgevallen dat de twee plotseling over
veel meer zakgeld beschikten dan gewoonlijk. De voogden van de twee
hebben aangegifte gedaan. De verdachte wordt donderdag voorgeleid aan de
officier van justitie. Zijn computer is in beslag genomen. (03/11/2005
www.nu.nl)
Nep-scouts dwingen tieners naakt te poseren voor webcam.
Veertig procent van de tienermeisjes met onlineprofielen wordt weleens
benaderd door modellenbureaus. Dat blijkt uit onderzoek van Planet
Internet in samenwerking met Sugababes.nl. Onder de modellenbureaus
zouden zogeheten nep-modellenscouts actief zijn, die via profielsites
als Sugababes en CU2.nl tieners benaderen. De tieners worden door
nep-scouts via MSN met listige vragen gedwongen zich uit te kleden voor
de webcam. De beelden worden vastgelegd. Planet Internet wist de hand te
leggen op meerdere MSN-chatgesprekken. In een van de logs maakt een
persoon onder de naam Patricia de Jong van modellenbureau Boss
tienermeisje Suzie warm voor het modellenvak. Met vragen als 'Laat je
buikje even zien', 'Ik wil je borsten zien, je BH mag je aanhouden' en
'Je bent redelijk preuts voor een model' wordt stapsgewijs het
tienermeisje gedwongen naakt te poseren voor de webcam. Sugababes heeft
sinds een aantal dagen een enquête op haar site geplaatst met de vraag
wie weleens benaderd is door fotografen en/of modellenbureaus. (
www.nu.nl 21/06/2005)

Meisjes gedwongen tot seks via webcam.
Een 19-jarige inwoner van Beverwijk is door de politie aangehouden omdat
hij ervan wordt verdacht dat hij 25 meisjes in de leeftijdsgroep 13 tot
19 jaar heeft verleid tot het verrichten van seksuele handelingen met
zichzelf. Met foto's en video-opnamen die hij daarvan maakte, chanteerde
hij de meisjes om voor de webcam nog verder te gaan. Een slachtoffer dat
aangifte deed verklaarde dat ze via MSN met de man in contact was
gekomen. Op zijn aandringen ontkleedde ze zich voor de webcam. Zonder
dat zij dit wist, sloeg hij de beelden in zijn computer op en dreigde
later die op internet te plaatsen. Het meisje kon dat voorkomen als zij
seksuele handelingen verrichtte. Ook die nam hij op, waarmee hij het
meisje nog vaster in zijn greep kreeg. ( www.surfopsafe.nl 20-10-2005 )
Jeugdjournaal sluit chatbox wegens seksgesprekken.
De redactie van het Jeugdjournaal heeft de chatbox op zijn
internetpagina gesloten. "Dat hebben we gedaan omdat omdat we merkten
dat het in de chat alleen nog maar over seks ging", stond woensdag op de
site te lezen. Ook waren volwassenen op de pagina op zoek naar seksuele
contacten met jeugdige bezoekers, blijkt uit de verklaring. Een meisje
is via de internetpagina van het Jeugdjournaal in contact gekomen met
een volwassen man die haar via een webcam zijn geslachtsdeel heeft laten
zien. De open chat komt daarom niet meer terug. (www.nu.nl
10/06/2005)


Tiener verkracht na chatsessie
Een 14-jarige meisje uit het Twentse Hengelo heeft dinsdagavond aangifte
gedaan van verkrachting. Dat zou gebeurd zijn in de woning van een
43-jarige plaatsgenoot, zo zei een politiewoordvoerder woensdag. Het
meisje had de man via een chatbox leren kennen en had met hem een
afspraak gemaakt. De tiener is vervolgens met de man meegegaan naar zijn
woning. Daar zou zij zijn verkracht. De Hengeloër heeft zich later
vrijwillig aan het politiebureau gemeld en is na verhoor in verzekering
gesteld (www.nu.nl 25/11/2004)
Man mag vijf jaar niet op internet. Een 29-jarige man uit Lendelede mag
van de rechter vijf jaar lang geen internetaansluiting meer hebben. De
man gaf zich op het internet uit voor een jong meisje. Zo kon hij met
andere minderjarigen gemakkelijker over seks praten. Hij bezocht ook
kinderpornosites en chatgroepen waar over seks werd gepraat. De hele
zaak kwam aan het licht na een Amerikaans onderzoek. De man heeft alleen
een voorwaardelijke celstraf gekregen en een boete. Hij moet zich wel
laten begeleiden. "De man zal niet geholpen worden met één dag
gevangenisstraf, maar hij moet zich aan een aantal strikte voorwaarden
onderwerpen", zegt zijn advocaat Frédéric Busschaert. "Eén daarvan is
dat hij geen toegang kan krijgen tot internet." Het zou de eerste keer
zijn dat een dergelijk vonnis werd uitgesproken. (VRTNieuws.net
21/02/2006)
'Modelscout' verkrachtte zeven meisjes. Een 26-jarige Edenaar heeft in
het afgelopen jaar minstens zeven meisjes in de leeftijd van 14 tot 19
jaar verkracht, aangerand of ontuchtige handelingen met hen gepleegd. De
man kwam met de vrouwen in contact door zich voor te doen als een
'modelscout'. Dit meldt de politie dinsdag.
De Edenaar maakte op internet drie nepprofielen aan, waarin hij zichzelf
voordeed als een ervaren, vrouwelijk model. Via die profielen kwam hij
in contact met de meisjes uit Ede, Woerden, Breda, Heerlen, IJmuiden en
Vlissingen. Hij beloofde hen dat hij een afspraak zou regelen met een
,,betrouwbare modelscout.'' Vervolgens nodigde hij als modelscout de
vrouwen bij hem thuis uit, waar hij ze misbruikte.
De man zocht zijn slachtoffers uit op zogenoemde profielsites. Als
zogenaamd vrouwelijk model startte hij chatsessies met de meisjes. Hij
maakte stiekem via de webcam foto's en filmpjes van de vrouwen. Om die
reden verdenkt justitie de man ook van het vervaardigen en bezitten van
kinderporno. Als modelscout nodigde hij de vrouwen uit voor een
fotosessie. Meisjes die daar niet op in wilden gaan, benaderde hij weer
als vrouwelijk model. Die zette de vrouwen onder druk door te dreigen de
stiekem gemaakte opnames op internet te verspreiden. Volgens de politie
is minstens een slachtoffer voor die druk gezwicht. De slachtoffers
schamen zich diep over de gebeurtenissen volgens de politie. Zij wilden
daarom eerst geen aangifte doen, toen de politie vanaf november 2006
onderzoek deed naar de praktijken van de Edenaar. Voor de meisjes en hun
familie is slachtofferhulp geregeld. De Edenaar is in afwachting van
zijn rechtszaak op vrije voeten gesteld.
(Bron : www.ad.nl 08/02/2007)
Bij misbruik
Wanneer het kind merkt dat iemand misbruik maakt van de chatruimte of
indien jij of je kind in deze chatruimtes gepest wordt, maak dan meteen
schermafdrukken van de pagina’s en plak die bijvoorbeeld in een
tekstverwerkingsprogramma. Schermafdrukken maken is vrij eenvoudig. Klik
op de knop ‘Printscreen’ op het toetsenbord, open het
tekstverwerkingsprogramma, bijvoorbeeld Microsoft Word en kies voor
plakken. Dan heb je altijd een bewijsmiddel om aan te tonen wat er
precies verteld werd en mogelijks ook informatie van wie de beledigingen
kwamen. Mocht de afzender ooit opgespoord kunnen worden, heb je altijd
een document om te tonen hoe er misbruik werd gemaakt.
4.5. MSN Messenger
Weer incident met chantage via cam De Haagse politie maakt zich grote
zorgen over iets wat een nieuwe trend onder tieners lijkt te worden:
bedreigingen en chantage via msn. In korte tijd is de politie tegen drie
van dit soort gevallen aangelopen. Vlak voor het weekeinde hield de
politie in Rijswijk een 14-jarige jongen uit Katwijk aan die een
12-jarig meisje uit Rijswijk chanteerde. Hij had het meisjes via msn,
een chatforum op internet dat vooral onder tieners mateloos populair is,
leren kennen en haar dwong tot seksuele handelingen voor de webcam. De
week daarvoor pakte de politie al een 14-jarige Hagenaar op die met zijn
mobiele telefoon foto's van een halfnaakt meisje had gemaakt en via msn
had verspreid. In korte tijd is de politie tegen drie van dit soort
gevallen aangelopen. En begin februari vatte de politie in Scheveningen
vijf jongens in de kraag die een aantal leeftijdsgenootjes onder dwang
hadden uitgekleed en gefotografeerd en de foto's eveneens via msn hadden
verspreid. "Veel ouders denken dat het veilig is als hun kinderen via
msn chatten met vriendjes en leeftijdsgenootjes", zegt een
politiewoordvoerder. " Maar helaas blijkt dat niet het geval. Wij nemen
deze kwestie zeer hoog op." Het maken en verspreiden van dit soort
afbeeldingen via msn wordt strafrechtelijk aangemerkt als verkrachting
van een minderjarige. (Bron: Telegraaf 28/02/2006)
Het meest gebruikte chatprogramma is Msn messenger. Sinds enige tijd is
het programma van naam veranderd. Het noemt nu Windows Live, maar de
basisfilosofie is hetzelfde gebleven. Om dat dit programma enigszins
afwijks van gewone chatprogramma’s lichten we de gevaren en de
mogelijkheden tot bescherming even apart toe.
Oorspronkelijk bestond dit systeem uit een vorm van instant messaging.
Instant messaging is een soort kruising tussen e-mailen en chatten,
waarbij je rechtstreeks contact hebt met andere ICQ-gebruikers die ook
online zijn. Het verschil met chat is dat je de persoon met wie je wil
praten toelating moet geven in je instant messaging ruimte. Ook het
verschrikkelijk populaire MSN Messenger baseert op het principe van ICQ.
Deze afkorting klinkt als 'I Seek You' (ik zoek je) wanneer je het
uitspreekt, en is de oudste vorm van instant messaging - meestal
afgekort tot IM. ICQ-deelnemers kunnen tekstboodschappen naar elkaar
sturen van maximaal 450 tekens per boodschap. Omdat de ontvanger meteen
leest wat de verzender heeft geschreven (hij hoeft zijn boodschap niet
eerst op te halen, zoals bij e-mail), ontstaan er korte, vlotlopende
gesprekken.
Bij de modernste opvolger van ICQ , Msn Messenger moet de gebruiker zelf
kiezen wie hij wel of niet toelaat tot de praatruimte. MSN staat voor
'Microsoft Network. Het programma MSN Messenger is gratis te downloaden
op http://messenger.msn.be.
Instant
messaging via MSN wordt gebruikt door kinderen vanaf de leeftijd van 8 à
10 jaar en is het meest populair bij basisschoolkinderen en pubers.
Vanaf 15 à 16 jaar schakelen de meesten over naar gewone chatprogramma’s.
Soms is Messenger mogelijk op school, maar het meest populair is het
programma voor thuisgebruik . Kinderen komen thuis en vaak is het eerste
wat ze doen, de computer aan te schakelen en met klasgenoten of vriend(inn)en
verder te kletsen over schoolse zaken. Pesten gebeurt overigens ook heel
vaak binnen deze ruimtes. Je kunt met MSN met meerdere personen uit de
contact list tegelijkertijd chatten MSN Messenger en het e-mail
programma Hotmail en Outlook Express of Outlook zijn automatisch aan
elkaar gekoppeld. Dat betekent dat de e-mail adressen en/of
gebruikersnamen van MSN vanzelf in het adresboek kunnen terecht komen
als je daartoe de opdracht geeft. Dit heeft het voordeel dat je niet
alle adressen manueel moet invoeren, maar houdt ook het risico in dat
personen die toevallig in je adresboek terecht komen ook in je
Messengeromgeving kunnen opduiken.

Je kunt
dus enkel in de Messengerchatruimte binnen als je een Hotmail of Msn
mailadres gebruikt maar dit adres aanmaken kan anoniem of via fictieve
gegevens gebeuren. De gebruiker moet zelf het hotmailadres toelaten in
zijn lijst met gebruikers. Een vreemde geraakt er dus zo in principe
niet in. Dit heeft als voordeel dat het allemaal wat veiliger gebeurt.
De zaak verandert natuurlijk als iemand zelf of via iemand uit de groep
gebruikers een persoon toevoegt die die op een of andere manier
bijvoorbeeld via gewone chat of via een of ander internetspelletje heeft
leren kennen. Zo gebeurt het vaak dat er toch vreemden in de eerder
beschermde Messengeromgeving opduiken en uiteindelijk misbruik kan
plaatsvinden. Als ouders of begeleiders mag men dus ook niet
onvoorwaardelijk vertrouwen op de veiligheid van Messenger, ook al lijkt
het een meer gesloten chatomgeving.
Wat kun je als ouders of begeleiders doen om kinderen te beschermen.
Uiteraard gelden hier dezelfde regels als bij de andere programma’s.
Waarschuw jongeren dat ook anderen dan diegenen die zij kennen de
messengerruimte kunnen binnendringen doordat hun emailadressen
toegevoegd worden. Omdat Messenger gekoppeld wordt aan het
adressenbestand van Hotmail is het eenvoudig al de contactpersonen met
een Hotmail- of Msn-adres toe te voegen. Zo kunnen personen in de
omgeving binnengeraken die oneerlijke bedoelingen hebben.
Wijs kinderen er op dat ze zulke personen onmiddellijk uit hun omgeving
verwijderen. Een andere mogelijkheid is om deze persoon al dan niet
tijdelijk te blokkeren totdat men duidelijker weet wie het is. Deze
mogelijkheid van blokkeren wordt door pestende kinderen overigens ook
gebruikt om iemand uit de groep uit te sluiten.

Het blokkeren kan vrij eenvoudig door met de rechtermuisknop op het
emailadres te klikken en dan te klikken op blokkeren.

Alleen wanneer ouders over het paswoord van hun kinderen beschikken
kunnen ze zelf in de Messengerruimte binnen om daar het berichtenverkeer
van hun kinderen te volgen. Wanneer het chatverkeer geregistreerd wordt,
kan het ook buiten de Messengeromgeving bekeken worden. Er zijn wel
programma's op de markt om het paswoord van messenger dat in sterretjes
staat weer te geven, als het ingevuld staat. Bijvoorbeeld het programma
Asterisk Key dat je gratis op internet vindt.

De basisversie van Messenger biedt beperkte mogelijkheden om het
chatverkeer te herbekijken, indien er bijvoorbeeld misbruik door
oneerbare personen plaatsgevonden heeft of vooral wanneer men wil
naspeuren op welke manier er gecyberpest werd. In principe worden er
automatisch chat-logs bijgehouden, als de gebruiker dat bij het eerste
gebruik van MSN Messenger heeft aangegeven. Heeft hij of zij dat niet
gedaan, dan kunnen de logs alsnog aangezet worden:
in het hoofdvenster van MSN Messenger: klik in het menu
‘Gespreksvenster’ op ‘Extra’ en kies vervolgens ‘Opties’ en dan het
tabblad ‘Berichten’. Plaats dan een vinkje voor ‘Gesprekken automatisch
in een bestand opslaan’. Vanaf nu worden alle conversaties in een
geschiedenismap opgeslagen en kunnen ten allen tijden terug geopend
worden. Raad je kind aan dit altijd in te stellen, zodat je steeds
achteraf de hele gespreksgeschiedenis terug kunt volgen. Als je kind het
niet zelf gedaan heeft en je zijn paswoord niet bezorgt, probeer het dan
alleszins zelf in te stellen, bijvoorbeeld als je kind toevallig zijn
Messengerruimte even onbewaakt open laat staan. Je kunt dan nog steeds
de hele chatgeschiedenis terug opvragen.

Als een kind dan wordt lastiggevallen via MSN, kun je als volgt de
chat-logs (de notulen van de gevoerde gesprekken) bekijken. Als je het
paswoord om in te loggen in Messenger niet kent moet je via de map Mijn
documenten in Windows Ga naar de map ‘Mijn documenten’ en van daaruit
naar ‘Mijn ontvangen bestanden’
Open de map ‘Mijn ontvangen bestanden’ en ga naar de map met het email
adres dat gebruikt wordt voor MSN, ga naar Geschiedenis (‘History’ in
een engelse versie) en dubbelklik op het gewenste e-mail adres.

Nu kan je
met Kladblok de berichtengeschiedenis openen en de conversaties nalezen
die gebeurd zijn met de betrokken persoon.. In het bericht is ook
aangegeven van wie het komt en wanneer het verstuurd werd.
Als je kunt inloggen in Messenger met het paswoord is er ook een andere
manier. Klik op ‘Bestand’ en dan vervolgens op ‘Berichtgeschiedenis
weergeven’

Dan klik
je op het betrokken emailadres en kan je ook langs deze weg al de
berichten die je van deze persoon gekregen hebt nalezen.

Een interessant alternatief om nog makkelijker berichten te kunnen
opsporen en Messengerverkeer te kunnen opvolgen is de installatie van
Messenger Plus. Wijs je kinderen erop dat ze dit best extra installeren.
Het bijkomend programma biedt naast een aantal leuke mogelijkheden voor
de kinderen een veel efficiëntere manier van het opslaan van de
geschiedenis van berichten.
Je kunt het programma (Nederlandse) versie downloaden op www.msgplus.net
Kies bij ‘languages’ voor de Nederlandse taal. Om Messenger Plus! te
installeren wordt er gevraagd om een optioneel sponsorprogramma te
installeren. Tenzij je uiteraard regelmatig extra reclame in internet
explorer wil zien verschijnen, zou ik afraden om dit te installeren.
Vink gewoon het onderste item aan waar staat dat je geen ondersteuning
geeft en dus sponsoring weigert.

Messenger Plus! biedt betere privacymogelijkheden en een betere
archivering van de logboeken. Het biedt ook de mogelijkheid om met een
eenvoudige knop het messengerprogramma te verbergen.
Het grootste voordeel van deze Messenger Plus! is dat er een tabblad
bijkomt waar je meerdere gegevens omtrent de chat-geschiedenis kunt
opvragen.

Klik na de installatie in de menubalk op Plus! en open het logboek.

Of dit leuke nieuwtje ook kan helpen laten we aan de lezer over.
Robot steunt kinderen bij het chatten. Nederland krijgt de primeur van
een digitale robot die kinderen te hulp kunnen roepen .......als zij op
internet worden misbruikt. MSN Nederland neemt maatregelen tegen
misbruik van kinderen bij het chatten. De kinderen kunnen een digitale
robot te hulp roepen als ze bij het chatten met MSN Messenger worden
lastiggevallen met pesterijen, virussen en webcamseks. Nederland krijgt
de primeur van deze safety buddy bot van MSN Messenger, ’s werelds
bekendste chatprogramma. Als de proef slaagt, wordt de digitale robot
wereldwijd ingevoerd. Negentig procent van de Nederlandse kinderen
gebruikt MSN Messenger. De robot, Mr. Control, wordt vanmiddag
gelanceerd op een congres over veilig internetten van Stichting De
Kinderconsument en de Algemene Onderwijsbond. Jongeren kunnen het
virtuele vriendje toevoegen aan hun contactenlijst. Als ze problemen
hebben, kunnen ze die voorleggen aan de robot. Hij zegt dan bijvoorbeeld
meteen dat kinderen geen wachtwoorden moeten prijsgeven of wat ze kunnen
doen als iemand zich voordoet als een ander. ,,Het is een soort
Kindertelefoon,’’ zegt Jacqueline Smit, directeur van MSN Nederland.
Misbruik via internet breidt zich flink uit. Veel kinderen zijn
slachtoffer van cyberpesten. Ouders hebben daar nauwelijks weet van. Ook
seksuele afpersing via internet is flink toegenomen. Vorig jaar werd
hiervan 117 keer aangifte gedaan, tegen 15 keer in 2003. De
Kinderconsument bepleit een wettelijke plicht het internetgedrag van
jongeren op chatsites te controleren. Beheerders moeten verplicht worden
mensen (moderators) in te zetten die de sites controleren. ,,Iedereen
kan zonder vergunning een website opzetten. En op die sites grijpt
vervolgens niemand in als jongeren grenzen overschrijden,’’ zegt
directeur Bamber Delver. Populaire jongerensites als Sugababes/Superdudes
en CU2 zeggen dat zij het contact tussen bezoekers al uitgebreid
screenen op racistische teksten en seksueel misbruik. Pas als
slachtoffers of ouders aangifte doen, kan de politie ingrijpen. MSN zegt
weinig te kunnen doen aan misbruik via de Messenger. ,,Het zijn
privé-gesprekken. Die controleren wij niet.’’ (Bron : Dafna Holtzer en
Tonny van der Mee Algemeen Dagblad 27/04/2006)
Nog een berichtje in de rand
Remco Pijpers bericht op www.mijnkindonline.nle dat jongeren MSN
Messenger vaak gebruiken om hun gemoedstoestand uit te drukken.. De
nickname is het visitekaartje naar de buitenwereld. Maar de nick wordt
ook voor hele andere doeleinden gebruikt. Opvoeders moeten dat weten
schrijft hij.
Volwassenen laten het vaak bij hun voornaam. Remco zelf voegde altijd
een favoriet jazznummer toe, totdat MSN zelf het nummer dat hij in
iTunes op had staan, toonde aan iedereen die hem op zijn lijst had.
“Kinderen zijn nog origineler. Zijn het jonge tieners, dan maken ze vaak
ellenlange nicks, gevuld met hartjes en rode lippen. Veel Br3EzaH-taal
ook. Dat verandert als ze ouder worden. Ik zie veel 14, 15-jarigen,
vooral meiden, hun nick niet gebruiken om te laten weten wie ze zijn,
maar om een ‘mood’ weer te geven of iets wat hen bezig houdt
wereldkundig te maken.
Dat kan (te) ver gaan.
*Naam* – net als ik een negen haal voor Engels, gaat m’n oma dood.
*Naam* - ik maak er een einde aan.. ik zie het leven niet meer zitten.
MSN Messenger kan vertrouwen scheppen. Het is makkelijker om een op een
achter een beeldscherm gevoelige info uit te wisselen. De ander ziet
niet dat je huilt. Krijg je een kleur dan hoef je niet bang te zijn dat
je wordt uitgelachen. Maar sommigen zoeken dat intieme contact niet in
een MSN-tweegesprek op, maar laten dus iedereen op hun lijst weten dat
ze aandacht willen.
Meestal willen ze dat bepaalde personen hun noodkreet zien. Iemand met
wie ze vrienden willen zijn, iemand op wie ze verliefd zijn, of gewoon
hun beste vrienden. Ze willen dat zij ernaar vragen in plaats van dat ze
er zelf over moeten beginnen, bang voor desinteresse wellicht. Zend je
je gevoelens via je nickname uit dan neemt iedereen er echter notie van,
inclusief de onbekenden in je contactlijst.

Luister naar me
Dan nog iets anders. Een nick kan ook een bericht voor iemand zijn die
even niet reageert of gewoon niet met je wil MSN’en. Laat ik dat
uitleggen. Je verandert je nickname eerst in een boodschap. Je zet je
MSN Messenger op offline, dan op online. Rechtsonderaan het beeldscherm
van de ander floept een venstertje dat laat weten dat je weer online
bent op MSN – met de boodschap dus. Het komt over als: luister nou eens
naar me!
Prive-levens van tienens trekken zo aan je voorbij.

Deze tieners maken zaken openbaar zonder – zo lijkt het – door te hebben
dat mensen meekijken die dit niet hoeven te zien. We moeten ze leren
voorzichtiger te zijn.”
(www.mijnkindonline.nl)
4.6. Sms via mobiele telefoon
Steeds meer jongere kinderen hebben een mobiele telefoon of GSM op zak.
Maar vaak beseffen ouders niet dat jongeren dit ook kunnen gebruiken om
elkaar te pesten. Meestal blijft het bij het sturen van een boos sms’je
of wat plagen. Sms’jes versturen is niet gratis en daarom dat het pesten
langs deze weg beperkt is. Maar met de acties die sommige providers
organiseren waarbij je zeer goedkoop zeer veel sms’jes kan versturen
stijgt uiteraard de kans dat jongeren dit gaan misbruiken om elkaar te
pesten. Uit Brits onderzoek blijkt dat vooral oudere kinderen vanaf een
jaar of 14 dit medium misbruiken. Zij beschikken meestal over meer
zakgeld. Wanneer 15-16 jarigen of ouderen sms’jes versturen om te pesten
is dat meestal in relationele of romantische situaties. Een ander
fenomeen is het fotograferen met GSM met camera in compromitterende
situaties. De foto’s of filmpjes, mms’jes genoemd gaan razendsnel van
toestel tot toestel of over het internet.
Hoe kan je je tegen sms-terreur beschermen. Geef aan kinderen en
jongeren de raad hun GSM-nummer alleen aan diegenen te geven die ze echt
vertrouwen en waak erover dat ze hun nummer niet op internet publiceren.
Geef zelf of je kinderen nooit een GSM-nummer van iemand anders aan
personen die je niet vertrouwt. Houdt er rekening mee dat de persoon
wiens nummer je doorgegeven hebt, soms niet graag heeft dat dit nummer
bekend is. GSM heeft immers het nadeel dat je op elk moment waar ook
opgebeld kunt worden en sommigen houden daarom hun nummer liever privé.
Antwoordt nooit op tekstberichtjes van mensen die je niet kent. Wijs
kinderen er op dat ze iemand fel kunnen kwetsen als ze
haattekstberichtjes sturen ook al zijn ze maar als grap bedoeld.
Word een kind via GSM gepest kun je daar best niet teveel op reageren.
Net zoals bij e-mailpesten vergenoegt de dader er zich in dat zijn
pestgedrag effect heeft. Is er geen effect, dan zal die misschien nog
wel een paar keer proberen en het uiteindelijk toch wel opgeven. Maar
houdt de pestberichtjes wel goed bij. Zeker als de smsberichtjes grimmig
of bedreigend worden, met bijvoorbeeld doodsbedreigingen of als er
ernstige seksuele toespelingen in staan. Je hebt dan bewijsmiddelen
tegen de verzender bij een klacht bij de politie.
Sommige
mobiele telefoons hebben de mogelijkheid bepaalde nummers te blokkeren.
Dit werkt alleen als vanaf een de telefoon met nummervermelding het
bericht werd verzonden, waarmee de dader zich bloot geeft. GSM-bezitters
kunnen aangeven dat ze een geheim nummer gebruiken en dan wordt de
afzender niet zichtbaar. De SIM-kaarten die vrij in de handel te koop
zijn, vermelden geen naam. Je kan dus anoniem bellen en gebeld worden.
Als je een nummer kunt achterhalen kan dat vervolgens wel worden
geblokkeerd op je toestel. Wanneer hij of zij echter de telefoon van
iemand anders gebruikt, is weliswaar de telefoon, maar niet de dader te
achterhalen. Soms worden dan de verkeerde mensen geblokkeerd of personen
die niet wisten dat hun GSM werd gebruikt, ten onrechte beschuldigd.
Wanneer er geen nummer bekend is kan je toch nog altijd klacht indienen
bij de operator. Het is dan belangrijk dat je kan aangeven op welk
moment het sms-bericht is toegekomen. Aan de hand van de regio waar het
bericht verstuurd en ontvangen is, kan op die manier soms achterhaald
van waar het sms bericht komt. Maar helaas is het niet altijd mogelijk.
Op sommige
websites kan je anoniem sms’jes versturen als je daarvoor credits koopt
die je betaalt met naar de provider sms’jes te sturen. Uiteraard kan
achterhaald worden wie de internetsms’jes gekocht heeft, maar wanneer
die dan via MSN Messenger of andere internetprogramma’s verstuurd werden
is het weer onmogelijk te achterhalen van waar de berichten kwamen.
Wanneer andere methoden niet helpen kan uiteindelijk alleen de
sms-functie worden uitgeschakeld. Wanneer je de tekstfunctie, al is het
maar voor enkele dagen, uitschakelt, krijgt de verzender het bericht dat
zijn boodschap niet kan verzonden worden. Als dit enkele dagen duurt,
zal de pester het vanzelf opgeven omdat hij denkt dat het slachtoffer
van nummer veranderd is. In het ergste geval kan een nieuw nummer
aangevraagd worden, waarbij het te overwegen is een geheim nummer te
gebruiken. Een nieuw nummer aanvragen is vaak kosteloos als je het
koppelt aan een of ander mobiel abonnement.

Om je
toestel te beschermen noteer je best het ESN-nummer (=Electronic Serial
Number) en/of het IMEI nummer (=International Mobile Equipment Identity).
Dit nummer kan je vinden door op het klavier van de GSM volgende code in
te tikken *#06#. Het 15-cijferig nummer dat tevoorschijn is het IMEI
nummer en het gemakkelijk dit te noteren om te kunnen melden bij
diefstal van het toestel.
Wanneer
een kind merkt dat het met een GSM met camera werd gefotografeerd of
gefilmd in een compromitterende situatie zoals in een kleedkamer laat
het kind dan vertellen dat het leerkrachten en ouders zal waarschuwen
als de foto’s misbruikt zullen worden. Moedig kinderen aan de
bewijsmiddelen die ze ontdekken bij te houden. Druk kinderen op het hart
zelf nooit mee te doen in het verspreiden van compromitterende foto’s,
zeker als er naakt zichtbaar. Wijs hen er op dat het strafbaar is om dit
soort dingen te verspreiden. Vertel kinderen geen gekke dingen te doen
voor een camera ook al is het maar voor de grap en vertelt de filmer dat
het onmiddellijk verwijderd zal worden.
Een
Nederlandse jongen trok op aanstoken van zijn kameraden zijn broek naar
omlaag en liet zijn achterwerk zien. Zijn vrienden vertelden dat ze de
foto onmiddellijk zouden verwijderen, maar de dader deed dit niet en
bewaarde de foto op zijn computer. Toen er vele maanden later ruzie kwam
tussen de twee, verspreidde die de foto onder leeftijdsgenoten en maakte
zijn voormalige vriend op die manier vreselijk belachelijk.
Soms zijn jongeren zelf gewoon naïef en kan het noodlot toeslaan. Een
jong koppeltje in Japan maakte een videofilmpje met hun GSM terwijl ze
seks hadden. Ze gebruikten het enkel voor zichzelf. Maar enige tijd
later werd hun GSM gestolen. De dief ontdekte het filmpje en verspreidde
het via internet. Pas bij toeval kreeg het koppeltje te horen dat hun
intieme handelingen in geuren en kleuren als promofilmpje op een
pornowebcamsite te bewonderen was. (www.picturephoning.com)

Enkele
tips voor de verzender van tekstberichtjes. Lees je bericht na,
vooraleer je het verstuurd. Net zoals bij e-mail kunnen tekstberichtjes
verkeerd geïnterpreteerd worden. Denk na over de tekst die je gaat
versturen en soms kunnen bepaalde emoticons (dit zijn korte
tekstberichtjes die een emotie verklaren) je boodschap helpen
ondersteunen zodat de ontvanger merkt dat het om te lachen was. Vaak
gebruikt zijn tekens zoals :-) of ;-) om aan te geven dat het grappig
bedoeld is. Vaak gebruikt is ook de afkorting ‘lol’. Dit slaat op
‘laughing out loud’.
Neem nooit een foto of filmfragment met een GSM met camera van een
persoon zonder diens toestemming. De wet op de privacy (België) verbiedt
het gebruik en verzenden van privacygegevens waaronder beeldmateriaal
zonder toestemming van de persoon.
Hoe kan je je beschermen tegen GSM-spam. Lees goed alle richtlijnen en
voorwaarden als je ringtones of screensavers voor je GSM bestelt. Ga
nooit in op abonnementsformules want daar geraak je heel moeilijk van
af. Je schrijft in voor een of andere sms’jes abonnementsdienst waarbij
de firma je op geregelde tijdstippen een sms’je met een ringtone of
ander bericht toezendt. Per ontvangen sms’je betaal je soms 1 tot 2
euro. Let op met het uitlenen van je GSM aan vreemden en wijs ook
kinderen daar op. Uiteraard is er het gevaar voor diefstal maar evengoed
kan je GSM misbruikt worden om je in te schrijven op spamlijnen. In het
VS nieuws kwam in het nieuws dat louche firma’s jobstudenten, meestal
lieftallige en knappe jonge studentes inhuurden om voorbijgangers te
vragen om hun GSM even te mogen gebruiken voor een noodgeval. De meesten
zagen daar geen graten in, maar de jongedames gebruikten de GSM om naar
de ringtonefirma’s of betaalpornofirma’s te bellen en daar abonnementen
op ringtones of sexy-smsberichten aan te gaan.
Voor de
slachtoffers was het bijzonder moeilijk om er terug van af te geraken en
soms was er een verplichte abonnementsperiode van 3 tot 6 maanden
vooraleer men de betaalde sms’jes kon stoppen. De zogenaamde
‘jobstudenten’ , in de VS ‘scammers’ genoemd, werden betaald naargelang
het aantal klanten dat ze zo konden aanbrengen. In de VS werden zo al
verschillende firma’s betrapt en afgesloten, maar even vlotjes
verhuisden de firma’s naar andere werelddelen om daar hun illegale
handel verder te zetten. Ondertussen waren overigens al heel veel
personen veel geld afhandig gemaakt en argumenten dat je niet voor deze
formules ingeschreven had worden door de operatoren weerlegd want de
sms’jes voor inschrijving waren wel degelijk van je eigen GSM verstuurd.
Andere
telefoonspamfirma’s proberen je te lokken door een geheimzinnig sms’je
te sturen met bijvoorbeeld de boodschap dat je een code moet intikken om
gratis een hele reeks sms’jes te krijgen of een prijs in ontvangst te
kunnen nemen of gewoon door je een leuke boodschap te zenden van een
dame of heer die je niet kent, die vriendelijk vraagt om aan een of
ander kwisje deel te nemen of een GSM enquête in te vullen. Wanneer je
daar dan op reageert, schrijf je je opnieuw in voor de
abonnementsformule om betalende sms’jes te ontvangen.
Voorlopig blijven we nog gespaard van virussen op GSM via sms, maar
wellicht is het ook nog maar een kwestie van tijd tot de eerste
sms-virussen gaan opduiken. Meer en meer uitwisseling tussen internet en
mobiele telefonie is mogelijk. Men kan nu al met bepaalde toestellen
e-mailberichten ontvangen. Vermoedelijk gaan langs deze weg zeer spoedig
virussen het telefonienetwerk binnensluipen. Bij de gekende
Palmtoestellen of pocketpc’s zijn de eerste virussen reeds opgedoken.
Bij geavanceerde GSM toestellen met GPRS en UMTS functie zullen spoedig
de eerste virussen opduiken omdat hackers en virusbouwers alle digitale
markten afschuimen om hun slag te slaan.
Als je wil
nagaan of je kind via GSM (telefoon of sms) gepest wordt of zelf pest is
er een alternatief via de Disney-GSM. In de VS is het toestel reeds
beschikbaar. (
http://disney.go.com/disneymobile/ ). Met deze GSM kunnen ouders in
de VS de gesprekken van hun kinderen afluisteren en hun sms’jes lezen.
Ouders zullen kunnen volgen naar wie, hoe vaak en hoe lang hun kinderen
telefoneren. Er is ook de mogelijkheid om te volgen waar het kind zich
op elk moment bevindt via een ingebouwd gps-systeem. Child Focus
waarschuwt ouders echter voor een vals veiligheidsgevoel als men de GSM
ook wil gebruiken om het kind in ruimere zin te controleren. ‘Door het
kind te voorzien van een technologisch snufje, leg je de lasten van onze
complexe samenleving op zijn of haar schouders. Tegelijk zadel je hen op
met het gevoel nooit meer alleen te kunnen zijn, wat een ernstige
aantasting van hun recht op privacy is. Elk kind heeft recht op een
zekere mate van bewegingsvrijheid op basis van afspraken met de ouders’,
stelt Child Focus. ‘Het belangrijkste is kinderen te leren omgaan met
risico’s door erover te spreken. Precies een mediabedrijf als Disney zou
beter daaraan meewerken in plaats van munt te slaan uit angstgevoelens.’
(HBvL 07/04/2006)
Je kan problemen
met SMS melden aan je eigen provider maar ook via de
Software om te
beschermen of blokkeren Safety Net app
Met deze app kunnen ouders hun kinderen beschermen tegen
cyberpesten via een smartphone. De gratis app, genaamd Safety Net app,
beschikt over functionaliteiten zoals het blokkeren van nummers van
ongewenste contacten en het uitschakelen van de camera- en videofunctie.
De instellingen kunnen alleen gewijzigd worden door de ouders en zijn
beveiligd met een wachtwoord.
"Voor veel ouders geeft een mobiele telefoon voor kinderen een veilig
gevoel, omdat kinderen bereikbaar zijn en snel hulp kunnen inschakelen
bij een noodgeval”, aldus Klaske de Jonge, directeur Corporate Affairs
bij Vodafone. “Het gebruik van een mobiele telefoon kan echter ook
risico’s met zich meebrengen, bijvoorbeeld overmatig gebruik, het
versturen van genante foto’s of pesten via de mobiele telefoon. Jonge
gebruikers moeten vaak nog leren om verantwoord om te gaan met mobiele
technologie. Daar kan deze Safety Net app ouders en kinderen bij
helpen.”
Ouders kunnen in de Safety Net app kiezen voor de automatische
instellingen naar leeftijdscategorie van kinderen. Zo worden bij
kinderen van 7 en 8 jaar oud de cameramogelijkheid, internetgebruik en
gesprekken en berichten van onbekende bellers geblokkeerd. Kinderen en
ouders kunnen ook gezamenlijk individuele instellingen aanpassen, door
bijvoorbeeld het blokkeren van specifieke nummers of het bepalen tijdens
welke uren mobiel internetgebruik wel of niet is toegestaan.
Hulpdiensten en de Kindertelefoon blijven in alle gevallen bereikbaar in
geval van nood.
Belangrijke functionaliteiten in de app:
• Blokkeren van gesprekken en sms-berichten van specifieke nummers;
• Instellen om alleen oproepen van vrienden en familie te accepteren;
• Volledig of tijdens specifieke tijden blokkeren van
functionaliteiten zoals internet en camera;
• Volledig of tijdens specifieke tijden blokkeren van individuele
apps op de telefoon.
Instellingen zijn beveiligd met een wachtwoord en bij wijzigingen
ontvangt de ouder een waarschuwingssms.
SMS-dienstenfilter
Het sms-dienstenfilter maakt in deze versie nog geen onderdeel uit van
de app. Dit wordt in de eerstvolgende update als functionaliteit
toegevoegd. Op dit moment kunnen consumenten alleen via
www.smsdienstenfilter.nl hun telefoonnummer laten blokkeren voor het
gebruik van betaalde sms-abonnementen, zoals het downloaden van bepaalde
ringtones.
Downloaden Safety Net app
De Safety Net app is gemakkelijk in gebruik en is gratis beschikbaar via
de meest gangbare Android toestellen in de Android Marketplace (directe
link). Vodafone Group introduceert de Safety Net app in acht landen.
Zie
voor meer informatie:
http://over.vodafone.nl/nieuwscentrum/nieuws/nieuwe-app-beschermt-kinderen-tegen-cyberpesten-mobiel?from_search
Tips voor scholen (KLasse)




4.7. Phishing
Bij phishing proberen malafide webbuilders je te lokken naar valse
websites die je bekend voorkomen, zoals betaalkaartsites (visa,
mastercard,…) of banken. Eenmaal naar deze sites gelokt proberen ze je
te overtuigen bankkaartgegevens en vooral paswoorden in te voeren. Als
men je zover heeft kunnen achterhalen, is het onheil geschiedt en wordt
je rekening zonder het te weten geplunderd.
Vijf manieren om jezelf te beschermen tegen Phishing
Hoewel waakzaamheid bij het verstrekken van vertrouwelijke persoonlijke
gegevens onontbeerlijk is, zijn er een paar eenvoudige richtlijnen die
je kunnen helpen te voorkomen dat je door een phisher wordt bedrogen.
1: Verstrek nooit vertrouwelijke persoonlijke gegevens in een e-mail,
instant message of pop-upvenster
Betrouwbare en gevestigde bedrijven maken gewoonlijk geen gebruik van
deze methode om te vragen om uw wachtwoord, rekeningnummer,
creditcardnummer en andere vertrouwelijke gegevens. Phishers trachten
mensen eenvoudig te misleiden, bijvoorbeeld door het “Van” adres boven
een e-mailbericht te vervalsen.
2: Pas goed op bij het klikken op een koppeling in een bericht of een
pop-upvenster
Als je een e-mail, instant message of pop-upvenster ziet waarin wordt
gevraagd om persoonlijke gegevens mee ter delen, moet je nooit op de
koppeling klikken. De koppeling brengt je mogelijk bij een nepsite waar
informatie die je invoert mogelijk wordt doorgegeven aan de oplichter
die de site heeft opgezet. Als je twijfelt of het bericht misschien echt
is, bel je het betreffende bedrijf. Haal het nummer van een oud
rekeningafschrift of uit het telefoonboek. Als je de website wilt
bezoeken, typ dan het adres zelf in of gebruik je je eigen
favorietenlijst waar de url’s correct opgeslagen zijn.
3: Controleer of de website je persoonlijke gegevens beschermt en echt
is voordat je gegevens invoert
Beveiligde websites kun je in principe herkennen omdat ze starten met
https i.p.v. http
Phishers proberen vaak het weergegeven adres vervalsen. Als je ook maar
de minste twijfel hebt over de echtheid van de site, kies dan voor het
zekere en sluit de site.
Kijk steeds of je aanwijzingen ziet die duiden op gegevenscodering, een
beveiligingsmethode voor het beschermen van vertrouwelijke gegevens die
via het internet worden verstuurd. Kijk dus voordat je ook maar iets
invoert of het adres van de website begint met https (“s” voor secure of
beveiligd) en of je onderaan een dicht hangslot met een ongebroken
sleutel ziet (zie afbeelding).

Controleer of je inderdaad bent waar je denkt dat je bent. Helaas kan
het hangslot (en de sleutel) op sommige systemen worden vervalst. Om
zeker te zijn, dubbelklik je erop om het beveiligingscertificaat van de
site te bekijken (zoals hieronder weergegeven). Helaas is ook dit soms
vervalst maar het risico is toch kleiner, omdat niet alles nagemaakt kan
worden. Vink best ook nooit aan dat je gebruikersgegevens op de computer
bewaard moeten blijven. Zo geef je de kans aan hackers om via allerlei
trucjes toch te proberen je gegevens te achterhalen.
Kijk of de naam op het certificaat overeenkomt met het adres op de
adresbalk. Als er een andere naam staat, is de site mogelijk vervalst.

4: Maak er een gewoonte van je rekeningafschriften te bekijken
Controleer of alles in orde is door al je creditcard- en bankafschriften
regelmatig te bekijken en regelmatig het overzicht te bekijken van alle
online rekeningen.
5: Verbeter de beveiliging van je computer
Phishers hopen erop dat je de nieuwste beveiligingspatches nog niet hebt
geïnstalleerd en kunnen proberen zwakke plekken uit te buiten die nog
niet zijn gerepareerd. Verbeter de bescherming van je computer door al
de updates te installeren die je internetbrowser heeft. Microsoft zorgt
ervoor dat het automatisch alle updates voor Internet Explorer
installeert ,als je tenminste hebt aangegeven dat dit updates
automatisch mogen gebeuren.
Hoe je dit moet doen wordt op de website van microsoft haarfijn
uitgelegd. Surf naar
http://www.microsoft.com/belux/nl/security/protect/windowsxp/updates.aspx
voor alle uitleg.
Wie gebruik maakt van Mozilla Firefox kan daar al de nodige informatie
vinden.
Op deze site vind je ook informatie hoe een je firewall moet installeren
en geeft Microsoft je ook tips bij het installeren en regelmatig
bijwerken van antivirussoftware en het bijhouden van je Windows- en
Office-software. Surf daarvoor naar
http://www.microsoft.com/belux/nl/athome/security/default.mspx
Waar moet je op letten?
Soms is het zelfs voor experts moeilijk onderscheid te maken tussen
slimme oplichterij en echtheid. Je beste bescherming is daarom goed
oppassen en je houden aan deze vijf simpele regels. Toch kunnen we wel
een paar aanwijzingen geven waaraan je mogelijke oplichterij kunt
herkennen. (Een voorbeeld uit de praktijk van een slim vervalst bericht
van "Citibank" kun je bekijken op
http://www.cloudmark.com/phishing/learn
• Verzoeken om persoonlijke gegevens in een e-mailbericht. Vertrouwde
bedrijven vragen meestal niet om persoonlijke gegevens in een e-mail.
• Alarmerende berichten Oplichters proberen je het gevoel te geven dat
het dringend is, zodat je reageert zonder na te denken.
• Spelfouten en grammaticale fouten
• Een enigszins gewijzigd webadres. Alleen als je goed oplet zie je dat
de spelling bedrieglijk is. Bijvoorbeeld, in plaats van
www.microsoft.com staat er
www.micosoft.com ,
www.mircosoft.com .
• Als het klinkt alsof het te mooi is om waar te zijn, is dat meestal
ook zo.
• Als je denkt dat je een e-mail van een phisher hebt ontvangen, kun je
het volgende doen: stuur het vervalste bericht door aan het bedrijf dat
als dekmantel wordt gebruikt. Sommige bedrijven hebben een speciaal
e-mailadres voor dergelijk misbruik.
• Meld de oplichterij bij de betrokken autoriteiten door de e-mail door
te sturen naar:
Het Internet Fraud Complaint Center van de FBI op
www.ifccfbi.gov . Deze organisatie
werkt samen met juridische organisaties wereldwijd om phishing sites te
sluiten en de daders te achterhalen.
De Anti-Phishing Working Group (een handelsorganisatie voor e-commerce)
op
reportphishing@antiphishing.org .
Tip: Een verdacht e-mailbericht melden met de oorspronkelijke header
Diep verborgen in de header van een e-mailbericht bevindt zicht
informatie die technische experts nodig hebben om een oplichter te
achterhalen. Zonder deze informatie kunnen ze mogelijk geen onderzoek
uitvoeren. Meer informatie over hoe je een verdacht emailbericht kunt
melden met de oorspronkelijke header vind je op
www.msn.be/security/inbox
Als je denkt dat met je persoonlijke gegevens is gesjoemeld of je
gegevens zijn gestolen, moet je het volgende doen:
Alle rekeningen die onrechtmatig zijn geraadpleegd of geopend
onmiddellijk sluiten.
De wachtwoorden en PIN-codes van AL je online rekeningen onmiddellijk
wijzigen.
Voor België bel je onmiddellijk naar Card Stop en laat je je rekeningen
blokkeren (070/344 344).
Meer info vind je bij MSN Online Safety & Security (
www.safety.msn.com ) en over
phishing bij
www.safety.msn.com/phishing .
5. Googel en ontgoogel jezelf
Iedereen tikt wel eens een naam van een ander in op Google. Het helpt
soms om een beter beeld van iemand te creëren. Maar het zogenaamde 'googlen'
is niet altijd positief voor degene die gegoogled wordt. Want stel dat
een werkgever besluit om een sollicitant te googlen en hij ziet een
gepost bericht op een forum over zelfmoord. Op dat moment kan de
werkgever besluiten niet met de sollicitant door te gaan terwijl het
bericht jaren geleden gepost is en de sollicitant inmiddels spijt heeft
van zijn uitingen. Het kan ook gebeuren dat er over een persoon valse
beschuldigingen op internet worden geuit welke te voorschijn komen in
Google. Dit gebeurde ook meneer Ramsaransing.
Meneer
Ramsaransing startte, twee jaar geleden, een autoverhuur bedrijf op. Na
anderhalf jaar moet hij zijn bedrijf failliet verklaren vanwege een
belastingschuld. Een vermelding bij de Kamer van Koophandel is
onvermijdbaar. Toch vindt hij zichzelf, via Google, terug op de site:
www.dubieuzedebiteuren.nl
. Aangezien hij geen andere schuldeisers dan de belastingdienst heeft,
vraagt hij zich af hoe hij op deze site terecht is gekomen. Hij vindt
het erg vervelend omdat hij in de toekomst een nieuw bedrijf wil
opstarten en de vermelding op een site met dubieuze debiteuren, kan erg
nadelig werken. Een andere gedupeerde, meneer Pessers, is, als eerste in
Nederland, een rechtzaak begonnen tegen de internetprovider Lycos.
Meneer Pessers verkoopt sinds 1999 postzegels via Internet. Deze
florissante handel zorgt voor een aardige bijverdienste. Op een gegeven
moment krijgt hij van vaste klanten te horen dat ze emails krijgen van
de webmaster van members.lycos.nl/stopthefraud. Op de site en in de
email worden ze gewaarschuwd voor Dhr Pessers, die uitgemaakt wordt voor
oplichter. Meneer Pessers ziet zijn omzet achteruit gaan en wil
achterhalen wie hem vals beschuldigt.
Hij neemt contact op met Lycos, de provider van de website, maar zij wil
geen informatie vrijgeven om de anonimiteit van de klant te waarborgen.
Meneer Pessers spant een kort geding aan tegen Lycos en hij wint. De
rechter oordeelt dat in dit geval, meneer Pessers economische schade
ondervond van de beschuldigingen. Lycos vecht de uitspraak aan maar
zonder resultaat. Ook voor het Hof wordt meneer Pessers in zijn gelijk
gesteld. Lycos moet de NAW gegevens van de webmaster vrijgeven.
Italiaanse privacywaakhond tikt Google op de vingers. Burgers hebben er
recht op dat persoonlijke informatie over hen op internet correct is;
anders kan de belanghebbende ernstige schade worden toegebracht. Dit
schrijft de Italiaanse privacywaakhond Garante per la protezione dei
dati personali aan het Amerikaanse moederbedrijf van zoekmachinegigant
Google. Aanleiding is een klacht van een Italiaanse vrouw, die voor een
misdrijf had moeten terechtstaan, maar inmiddels is vrijgesproken. Toen
zij zichzelf googlede, merkte zij echter op dat bij de zoekresultaten
nog allemaal verouderde hits bovenaan staan waarin zij nog als verdachte
wordt aangemerkt. Google Italia had verklaard daar niets aan te kunnen
doen, aldus de krant la Repubblica vrijdag op zijn website. Daarom heeft
de overheidsinstantie Garante besloten het moederbedrijf aan te
schrijven. De Garante vindt dat burgers foutieve informatie over
zichzelf die hoge ogen scoort op zoekmachines, makkelijker moeten kunnen
corrigeren. Gedetailleerde instructies hiervoor moeten duidelijk op
www.google.it komen te staan.
De verantwoordelijke voor pricacy van Google Europa heeft begin mei een
gesprek met de Garante, aldus la Repubblica. (Bron :Het Parool,
14-04-2006)
Om te weten of je al dan niet gepest wordt op internetsites kun je je
eigen naam of eventueel bijnaam of nickname intikken in Google.
www.google.com is een website
die over de hele wereld internetsites indexeert en alle woorden en namen
opslaat. Wie een zoekterm intikt in Google krijgt dan een lijst met alle
websites waarop betrokken woord voorkomt. Uiteraard werkt het systeem
niet zo simpel. Google dekt zijn onkosten met advertenties maar het best
betaald zijn websites die graag helemaal bovenaan het lijstje willen
komen te staan, als een zoekterm wordt ingetikt. Het is uiteraard
interessant voor een bedrijf dat huizen verkoopt om helemaal bovenaan de
lijst te eindigen als iemand de zoekterm ‘huis te koop’ intikt. Vanuit
dit oogpunt is Google een enorm interessante website. Als je op zoek
bent naar een bepaalde website over een onderwerp ben je dagen bezig.
Google doet het opzoekwerk in jouw plaats. Google bestaat in alle
landen. Je tikt gewoon achter www.google de extensie van het land,
bijvoorbeeld www.google.be
of www.google.nl Je kunt
aangeven om over het hele WWW te zoeken of alleen in België of Nederland
of alleen in het Nederlands.
Als je dus als persoon denkt dat iemand op een forum, weblog, website of
eender waar belastende informatie over jou verspreid is het een handig
hulpmiddel om jezelf te googelen. Je tikt je naam in en controleert waar
je overal opduikt. Leuk is trouwens om op die manier vast te stellen of
er nog dubbelgangers met dezelfde naam als jezelf op de wereld
rondlopen.
Probeer eens deze url’s om je eigen naam terug te vinden. Je kunt de .be
vervangen door .nl voor Nederland
http://www.google.be/search?q=voornaam+achternaam
http://search.yahoo.com/?p=arbeidsverleden+antoinette
http://search.msn.be/?q=voornaam+achternaam
Andere interessante zoeksystemen om over jezelf iets te weten te komen
http://www.inventio.nl/metanamesearch/ of
http://www.ixquick.com/ of
http://www.metacrawler.com/ .
In Nederland kun je over jezelf ook heel wat informatie terugvinden via
de startsite
http://www.ikhebje.nl/
Als je nu merkt dat iemand jouw naam negatief vermeldt, je naam door het
slijk haalt of je op een andere manier pest, kun je via google snel
betrokken website opsporen. Als het gaat om een bekende website kun je
betrokken webmaster aanspreken om het bericht te laten verwijderen.
Erger is natuurlijk als de informatie op sites staat waar het onmogelijk
is te achterhalen wie de eigenaar is. Het is mogelijk op internet zelfs
anoniem websites aan te maken. Betrokken sites, zoals
www.lycos.com bieden gratis
webruimte aan, mits het toelaten van het plaatsen van reclame bovenaan
op je site. Je kiest eender welke inlognaam en paswoord en kunt aan de
slag. In principe is het onmogelijk om dan vast te stellen wie de
informatie erop geplaatst heeft. Technisch is het voor de provider wel
mogelijk omdat je bij elke inlog op internet een ip-nummer (een groep
van 4 getallen bestaande uit 3 cijfers met daartussen een punt)
toegekend krijgt. Via deze inlog zou het wel mogelijk zijn om de
eigenaar van de site op te sporen. Hoger verwezen we al naar de website
www.ripe.net waar je bij de
rubriek ‘whois’ kunt trachten de provider op te sporen.
Het is overigens ook zo dat zelfs wanneer betrokkene de info verwijderd
heeft, het vaak nog op internet blijft omdat bijvoorbeeld
internetpagina’s door Google gecachet worden. Als je via een zoekterm in
Google op een site gekomen bent die niet meer toegankelijk is, vind je
vaak de info toch nog terug door op ‘in cache’ te drukken. Deze info is
zeer moeilijk van het internet te krijgen.
Op de website
http://www.ontgoogelen.nl krijg je informatie over de stappen
die je toch nog kunt ondernemen om ongewenste informatie van het
internet te verwijderen of om uit de indexatie van Google te geraken.
Als je een bericht van internet wil verwijderen moet je:
1. De beheerder van de site vragen de gegevens te verwijderen. De
webmaster is het eerste aanspreekpunt. Hij beheert de site en beslist
wat verwijderd wordt en wat niet. Veel forums hebben hun eigen
gebruiksvoorwaarden opgesteld. Hierin kan opgenomen worden dat ze
geplaatste berichten niet verwijderen.
2. De beheerder dringender vragen de informatie te verwijderen. Als de
webmaster in eerste instantie niet wil ingaan op je verzoek, probeer
duidelijk te maken wat de nadelen van de informatie voor je zijn.
3. De provider vragen de informatie verwijderen. Als de webmaster niet
mee wil werken, bel of mail met de provider. Om de provider van een site
te achterhalen, kan je gebruik maken van de website:
www.allwhois.com . Voor België kan
je ook terecht op www.dns.be
4. Naar de politie en de rechter stappen.
Mocht ook de provider niet op het verzoek tot verwijdering van
informatie in willen gaan, dan kan je besluiten een juridische procedure
in te stellen. Je moet dan eerst een klacht indienen bij de politie en
vervolgens een vordering instellen bij de rechtbank.
Hier vind je enkele verwijsadressen
http://www.gpj.be/nl/index.html
http://www.cyberhate.be
http://www.pestenislaf.nl/ (met
een meldpunt cyberpesten in Nederland)
http://www.ecops.be/
Dat gaat niet altijd even makkelijk. Hieronder de klacht van een boze
vader tegen de politie van Gouda (Nederland) die zijn verontwaardiging
uit dat de politie niet wil optreden tegen een internetter die zijn zoon
lastigvalt.
Mijn zoon van 9 is recentelijk met de dood bedreigd via MSN. Aangifte
doen in Gouda is een onmogelijke zaak. Ik ben met een print van MSN naar
de politie gegaan en de blonde dame achter de balie zei dat aangifte
niet mogelijk was omdat men niet weet van wie de bedreigende boodschap
komt. Toen mijn zoon zei, dat het iemand van school was, was een
aangifte nog niet mogelijk. Ik moest maar met de directie van de school
gaan praten. Op mijn opmerking ‘stel je voor dat mijn vrouw door een
oudere man wordt vermoord, moet ik dan gaan praten met de voorzitter van
de biljartclub’ vond men geen leuke opmerking. Met zeer veel moeite
kreeg ik haar overtuigd dat de wijkagent naar de school zou gaan, maar
ze weigerde mijn aangifte te noteren. (Bron : www.ad.nl 27/02/2006 in
het krantenforum)
6. Het voorkomen van ongewenste informatie op internet
Als er eenmaal iets op internet staat waar men niet blij mee is, is het
erg moeilijk om dit te verwijderen. Dus ook in deze is voorkomen beter
dan genezen.
Hoe kan men voorkomen dat er teveel ongewenste informatie op internet
verschijnt:
1. Gebruik aliassen
Verzin een naam die niet veel voorkomt. Of gebruik bijvoorbeeld alleen
je voorletter.
2. Gebruik onherkenbare gratis mailadressen zoals van Gmail of Hotmail.
Onherkenbare mailadressen zijn niet te traceren.
Wat kan men doen als het leed al geschied is en de ongewenste informatie
via Google naar voren komt?
1. Het uitoefenen van positieve reclame over jezelf.
Stel dat je op een forum in een negatief daglicht gesteld wordt, ga de
discussie aan en probeer daar positief uit te komen. Kennis leidt tot
begrip.
2. Probeer met positieve informatie in Google te verschijnen. Google
indexeert de meest bezochte sites als eerste. Zorg ervoor dat je op een
andere manier in de top tien van Google terecht
komt. Creëer bijvoorbeeld heel veel sites over jezelf en zorg ervoor dat
je de weblogs naar jezelf vernoemd. Of maak zoveel mogelijk links of
content aan waardoor deze informatie in de top 10 van Google verschijnt.
3. Op de site van Google zelf vind je informatie over hoe je uit de
indexen kunt verdwijnen. Helaas kan dit alleen door degene die het erop
geplaatst heeft.
http://www.google.nl/intl/nl/webmasters/remove.html
7. The webarchive
Het is bijna onmogelijk om een bericht voorgoed van het internet te
verwijderen. Ook al heeft de webmaster het bericht voor iemand
verwijderd en verschijnt het niet meer in Google. Het bericht zal hoogst
waarschijnlijk worden opgeslagen in een grote internet databank, genaamd
the webarchive. Hierin wordt alle informatie op het internet opgeslagen.
Dit webarchive kan doorzocht worden en op die manier kan het verwijderde
bericht, alsnog te voorschijn komen.
www.webarchive.org
(Bron :
http://www.trosradar.nl/?url=PHP/ontgoogle_nieuws )
8. Beschermen
op sociale netwerksites
Met het
risico voor ogen dat deze informatie snel veroudert, plaatsen we toch
nog enkele tips om jezelf te beschermen op sociale netwerksites. Alles
heeft te maken met goede instellingen.
8.1. Netlog
Netlog beveiliging
Bron
http://nl.netlog.com/go/helpdesk/security/


8.2. MSN beveiliging
Je vindt de meeste
informatie over beveiliging op
http://messenger.msn.nl/help/

8.3. Facebookbeveiliging
Heel veel informatie vind je op
http://www.paljasken.be/je-profiel-beveiligen-met-facebook-privacy-controls/
http://facebookblog.nl/how-to/facebook-beveiliging-https/
http://www.facebook.com/notes/face-bookblognl/standaard-facebook-beveiligingsopties/180176948721791
Enkele slides om je beveiliging in te
stellen









|