Algemene tips preventie

1. Enkele bedenkingen

Tom Van Renterghem (Child Focus) “Helaas. Ouders zijn absoluut niet mee wat hun kinderen allemaal uitspoken op hun computer. Hoeveel ouders zouden weten dat hun kind een eigen internetprofiel heeft? Hoeveel ouders weten dat kinderen hun e-mailverkeer verborgen kunnen houden door bijvoorbeeld een gratis hotmailadres aan te maken? Er is niet alleen een ‘digitale kloof’ tussen mensen die wel en geen computer hebben; er bestaat evengoed een kenniskloof tussen jongeren, die veel vlugger mee zijn met de technologie, en ouders, bij wie ‘de computer nooit doet wat zij willen!’ Zo heb ik eens een moeder aan de lijn gehad die mij zei: ‘We hebben een parental control filter geïnstalleerd (zo’n filter kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat je kind niet op bepaalde sites kan chatten red.), maar mijn zoon weet die probleemloos te omzeilen.’ Toen ik haar vroeg wie die filter geïnstalleerd had, klonk het: ‘Ah, mijn zoon natuurlijk.‘ (lacht) Wat voor zin heeft zo’n controlefilter als zoonlief toch over paswoord en username beschikt?

Voor tieners is het sowieso een sport geworden om dat soort filters te slim af te zijn. Het is toch niet altijd gemakkelijk. Als je tegen zo’n kind zegt dat het zijn telefoonnummer niet aan vreemden mag geven, dan zegt dat kind : ‘Dat is geen vreemde, dat is een chatvriend’ . Dan moet je als ouders zeggen: ‘Ken je die persoonlijk?’ Je kind aan het denken zetten. Ik weet dat zulke discussies niet gemakkelijk zijn, maar ouders zouden minstens moeten weten wat een nickname en chatbox zijn. Ze zouden het internetgebruik van hun kinderen ook op een ‘softe’ manier in de gaten moeten houden. Als de computer bij zoon- of dochterlief op de slaapkamer staat, heb je geen flauw benul waar ze mee bezig zijn. Zet dat ding dus in de woonkamer, of op een plaats waar je geregeld voorbijkomt. Een totaal verkeerde reactie is het internet verbieden : daar los je niks mee op, want dan gaan ze toch bij een vriendje of bij de buren surfen. Ouders zouden zich meer moeten interesseren voor wat hun kroost uitspookt op het internet en ze daar ook een stuk verantwoordelijkheid in bijbrengen. Ik sta altijd versteld dat ze hun kinderen wel leren oversteken, maar ze niet leren omgaan met een computer. Ze laten hun kind niet in het donker buiten spelen, maar wel urenlang alleen op een zolderkamer op het internet surfen. Dan moet je niet verbaasd zijn als er ongelukken van komen. (Annemie Bulté Uit Humo, nr.3400, 16-20)

Ouders en leraren nemen de wereld van internet en mobiele telefonie waarin tieners leven vaak niet serieus. Ze vergeten dat de problemen die de jongeren in die virtuele wereld tegenkomen, levensecht zijn. Alleen als de opvoeders daar verandering in brengen, kunnen ze zaken als digitaal pesten of stalken via het internet door pedofielen goed aanpakken. Dat blijkt uit het op 23/06/2006 verschenen onderzoek 'Vet veilig internet!', van De Kinderconsument, een onafhankelijke stichting die opkomt voor de veiligheid van kinderen in de multimediamaatschappij. Doel van het boek is om ouders en scholen te adviseren hoe ze moeten omgaan met de digitale wereld van tieners tussen 10 en 16 jaar. Uit interviews met jongeren blijkt dat volwassenen hen niet alleen niet altijd serieus nemen, maar hen ook nog regelmatig bekritiseren, zegt Bamber Delver, directeur van De Kinderconsument. "Ze zeggen: waarom ben je nou zo stom geweest om je persoonlijke gegevens op het internet te zetten? Of als een kind digitaal wordt gepest: waar maak je je druk over? Het is toch maar msn? Maar zo simpel is het niet. Voor de kinderen is het echt." Verder laat de studie zien dat opvoeders sowieso erg weinig van de virtuele wereld van jongeren afweten. "Ze zijn er door de tieners volledig uitgesurft", zegt Delver. "De jongeren hebben met e-mail en mobieltje een heel eigen wereld gecreëerd, die nauwelijks toegankelijk is voor volwassenen, terwijl die ze wel moeten opvoeden en begeleiden."

Die onwetendheid en onbegrip leiden ertoe dat kinderen niet naar hun opvoeders stappen als ze problemen hebben in de cyberwereld. Een kind in het boek zegt bijvoorbeeld tegen een onderzoeker: "U denkt toch niet dat ik voor hulp over internet naar mijn decaan ga, als ik heb gezien met wat voor koelkast hij belt." Volgens de studie kunnen ouders en scholen problemen als digitaal pesten het beste oplossen door samen met de tieners afspraken te maken over het gebruik van internet en sms. De jongeren hebben dan het gevoel dat de volwassenen naar hen luisteren en nemen afspraken serieus. Delver: "Jongeren willen dat ouders en leraren in hun wereld komen, maar wel in samenwerking en goed overleg. Je moet met ze praten, want zij zijn de experts."
Die regels kunnen gaan over welke sites de tieners mogen bezoeken, hoe ze zich tegenover anderen moeten gedragen en of ze msn-gesprekken moeten bewaren. Het boek geeft geen advies over de inhoud van de afspraken, maar stelt alleen dat het belangrijk is ze te maken.

Het onderzoek bevestigt verder de conclusies van eerdere onderzoeken dat het er in de virtuele jongerenwereld niet altijd even plezierig toegaat. Onderzoeker Delver ging 'undercover' het net op en deed alsof hij zelf een tiener was. In chatrooms zag hij hoe jongeren elkaar onder druk zetten om voor de webcam uit de kleren te gaan en elkaar bedreigden. Inderdaad is het jammer dat ouders de digitale wereld van tieners niet serieus nemen. Ze denken dat het allemaal wel los zal lopen. Als ze zich er wel meer in zouden verdiepen zouden ze de digitale wereld van hun tieners aanzienlijk beperken. (Bron : http://nu.nl/news/)

2. Algemene regels voor goed internetgebruik

Internet is een geweldig medium om te chatten, om research te doen en plezier te maken. Ondanks al de nuttige en prettige zijden, is er ook een schaduwkant. Veilig online gaan moet zowel voor jongeren als voor volwassenen aan een aantal algemene voorwaarden voldoen om geen ernstige problemen mee te maken. Vooraleer we ingaan op manieren die specifiek tegen cyberpesten kunnen beschermen, geven we eerst wat algemene tips.

• Zorg dat jezelf of je kinderen voldoende op de hoogte bent van hoe internet, email, chatten, MSN, enz. werkt. Bewust zijn van de mogelijkheden én gevaren van internet is de eerste stap in beveiliging. Internet heeft enorm veel voordelen. Dit moet je op de eerste plaats durven inzien. Het ontsluit op een enorme manier kennis en informatie en biedt uitgelezen kansen om snel met mensen over de hele wereld in contact te komen. Maar men moet zich ook bewust zijn dat misbruiken kunnen gebeuren.

• Voer nooit in publieke forums je persoonlijke informatie in. Wat is persoonlijke informatie : dit is informatie die anderen in staat zou stellen om je te identificeren in reëel leven, bijvoorbeeld naam, adres, telefoonnummer, sportteam, de school waar je zit, of links naar een eigen profielpagina op internet. Als je dit soort informatie toch op het internet zet, moet je rekening houden met het risico dat anderen met minder nobele bedoelingen deze informatie kunnen misbruiken. Bij volwassenen zijn de gevolgen wellicht minder erg, tenzij iemand zijn bankgegevens vrijelijk op het internet zwiert, maar bij kinderen en jongeren kan het ernstige gevolgen hebben. Het is overigens in het kader van de wet op de privacy verboden om eender welke privé-informatie op het internet te zetten zonder dat de eigenaar van de informatie daarvoor zijn toestemming heeft gegeven. Bij minderjarigen moeten de ouders toestemming geven om derden toe te laten persoonlijke gegevens op het internet te verspreiden. Het krijgt de voorkeur om in alle publieke forums steeds te werken met nicknames en nooit persoonlijke gegevens in te voeren. Mocht die info toch gevraagd worden en het systeem loopt niet verder zonder dat je iets intikt, kan je nog beter een fictief adres verzinnen, dan je reële gegevens bekend te maken.

• Hoewel het leuk lijkt om nieuwe mensen online te ontmoeten, mag je nooit teveel vertrouwen geven aan die personen en ze zeker niet op dezelfde manier bekijken als vrienden die je ontmoet in het werkelijke leven. Het heeft geen belang hoe lang en hoe vaak je al met iemand gechat hebt en hoe aardig en charmant de persoon ook wel online is. De sympathieke en knappe 21 jarige knul zou even goed een vieze vent van 55 kunnen zijn, die een andere foto dan van hemzelf heeft doorgestuurd. Er zijn verhalen genoeg bekend waar volwassenen contact zoeken in chatforums waar minderjarigen vertoeven, zich daar voor leeftijdsgenoten uitgeven en zo vertrouwen winnen. Wanneer men dan zelf intieme dingen over zichzelf gaat prijsgeven, loopt men een groot gevaar. Meer nog : wanneer men in het werkelijke leven afspreekt, blijkt meer dan eens dat de persoon die men verwachtte iemand anders is en er zijn situaties bekend waar er seksueel misbruik werd gepleegd. Om echt veilig te spelen kan je best met de vrienden waar je alleen online mee kennisgemaakt hebt, afspreken op publieke plaatsen waar veel volk komt en iemand die je kent en vertrouwt meenemen op de ontmoeting. Iemand die altijd eerlijk is geweest, zal ook wel eerlijk zijn, maar als iemand bij een reële ontmoeting iemand anders blijkt te zijn, dan hij of zij zichzelf had voorgesteld mag je de smoesjes die de persoon vertelt om zich te vergoelijken absoluut niet geloven. Zulk een persoon heeft andere bedoelingen dan jou als vriend(in) te hebben. Het is overigens aan te raden in dit soort bedrogsituaties de politie te waarschuwen.

• Reageer nooit op emailspam. Heel vaak krijg je ongevraagd emails toegestuurd met reclame, uitnodigingen, enz. Zelfs al wordt er op vermeld dat je je kunt afmelden om de post niet meer te ontvangen, kun je daar in de meeste gevallen best niet op in gaan, tenzij dat de ongevraagde mails herhaaldelijk blijven binnenkomen. Het risico is immers dat wanneer je reageert op ongevraagde mails en aangeeft dat je die nooit meer wil ontvangen, je meestal voorgoed in hun systeem en in een hele hoop anderen ingeschreven bent. Wie reageert, heeft immers de mail gelezen en dat is nu net de bedoeling van die firma’s die spam verspreiden. Je gaat dan nog veel meer geconfronteerd worden met junkmail.
Heel vaak moet je een emailadres invoeren om bepaalde software te kunnen downloaden, om in te schrijven voor bepaalde nieuwsbrieven, enz. Vermeld daar nooit het emailadres dat je gebruikt om met vrienden, voor school of werk of voor persoonlijke doeleinden gebruikt. Het risico is dat je mailbox overladen gaat worden met spam. Maak een anoniem hotmail-, yahoo-, msn- of ander gratis free emailadres aan dat je gebruikt voor dit soort doeleinden. Blijkt dat je teveel onzin in deze mailbox krijgt, maak je een nieuw adres aan. Gebruik nicknames in deze emailadressen om te vermijden dat men toch je persoonlijke informatie kan opsnorren.

• Online gaan zonder je persoonlijke gegevens bekend te maken, betekent niet dat je werkelijk onbekend blijft. Er blijven altijd manieren die personen onlineAllemaal kleine foto's van sociale netwerksite gebruiken om je identiteit te achterhalen. De code (zgn. header) die elk emailbericht vergezelt, bevat meestal gegevens over de eigenaar van de computer, van degene die de lijn betaalt. Hoewel het omslachtig is, kan men via een IP-nummer de oorspronkelijke eigenaar van de verbinding achterhalen. Als je op school of werk surft of emailt moet je er mee rekening houden dat er vaak personen verantwoordelijk zijn om het internet- en emailverkeer te surveilleren. Deze personen kunnen exact nagaan welke informatie door wie werd verstuurd, tenminste als men de computer aan een vast persoon kan toewijzen.

• Sommige hackers scheppen er genoegen in om je pc met allerlei onzin te besmetten. Ze doen dat door in forums bestanden te posten, bijvoorbeeld muziekbestanden of foto’s, die verborgen software bevatten. Soms is die software bedoeld om je pc te besmetten met virussen of om de poort open te zetten om je met alle mogelijke reclame te bestoken telkens je op internet gaat. Anderen omsluiten in hun leuk filmpje of boodschap een paard van Troje dat hen toelaat in jouw pc binnen te dringen zonder dat je het weet. Ze kunnen dan je tikgedrag op je toetsenbord volgen en zo toch proberen belangrijke gegevens zoals paswoorden of bankgegevens te bemachtigen. Een nieuw gevaar dat velen onderschatten is bijvoorbeeld het gebruik van een draadloze muis of vooral een draadloos toetsenbord. Wanneer iemand erin lukt om je te onderscheppen, dan kan de persoon op zijn scherm via het draadloos systeem je volledig tikgedrag meevolgen. Er zijn voldoende gratis programma’s op de markt om dit soort trojans of spyware (spionsoftware om je pc te volgen) op te sporen of om zogenaamde ‘adware’ (dit zijn ongewenste reclameboodschappen die via internet binnenkomen) te blokkeren. Voorbeelden zijn Adaware (www.adaware.com), Spybot (www.spybot.info) Andere software, zogenaamde firewall-programma’s houden dan weer indringers tegen die in je pc willen infiltreren. Windows XP heeft een ingebouwd firewall-programma dat een zekere bescherming biedt, maar moeilijk te hanteren is voor al dan niet toegelaten programma’s. Een beter systeem, waar naast een betalende versie , ook een zeer goed werkende gratis versie van bestaat is Zone-alarm. (www.zonelabs.com) . Meer info vind je verder op deze website.

• Houd uw paswoord strikt geheim en deel het niet met anderen. Kies ook geen paswoord dat gemakkelijk te achterhalen is zoals uw geboortedatum, een naam van uw partner of kinderen, gegevens omtrent uw adres, enz. U kunt deze gegevens wel gebruiken als u er een willekeurig cijfer achterzet. Dit is overigens gemakkelijk : mocht u uw paswoord willen veranderen, moet u niet meteen een nieuw paswoord kiezen, maar alleen het aanvullende cijfer veranderen.

• Gebruik uw verstand. Er bestaan diverse truukjes om te trachten uw paswoord of vooral uw bankgegevens te achterhalen. Peter van Ammelrooy wees in de Volkskrant 05/12/2005 op het feit dat het bedrog per e-mail naar recordhoogtes gaat. Internetgebruikers kunnen hun borst natmaken schreef hij : rond kerst 2005 zal volgens Amerikaanse experts wereldwijd een miljard ongewenste e-mails met reclame of bedrieglijke berichten worden verstuurd. Dat is een kwart miljard meer dan in december vorig jaar. MailFrontier, een Californische firma die e-mail voor ondernemingen filtert op spam en virussen, waarschuwt vooral voor phishing. Het per e-mail hengelen naar bank- en creditcardgegevens neemt hand over hand toe. Phishing komt ook in Nederland voor. Op 3 december 2005 plaatste de Postbank een advertentie in diverse kranten waarin de bank rekeninghouders waarschuwde voor valse berichten. Het concern ging tot actie over nadat een vermoedelijk Russische bende miljoenen e-mails had verstuurd waarin ze ‘Lieve Postbank-klanten’ vroeg codes voor het overboeken van geld in te tikken op een vervalste website.

Een momenteel populaire zwendelwijze is het per e-mail versturen van een vervalste nota voor goederen die nooit zijn besteld. De ontvanger kan de order annuleren en hoeft alleen even zijn naam, adres en creditcardnummer in te sturen om zijn –nooit betaalde– geld terug te krijgen. Eind november 2005 werd gepoogd Amerikaanse belastingbetalers om de tuin te leiden met een nepvoordeeltje van 547 dollar. Ontvangers van het bericht werden via de website van de Inland Revenue Service (IRS), de belastingdienst van de VS, opgeroepen hun persoonlijke gegevens in te vullen. Wie op het bericht inging, kwam echter terecht bij een nagebouwd digitaal loket. MailFrontier waarschuwt internetgebruikers ook op te letten met online kerst- en nieuwjaarskaarten die rond deze periode massaal worden verstuurd. Daarin kan software verborgen zitten die snuffelt naar vertrouwelijke informatie op een pc. Ook kan een programma het toetsenbord van een computer ‘afluisteren’. Alle gegevens die de pc-bezitter intikt, worden naar de afzender verstuurd en gebruikt om bankrekeningen te kraken. Volgens MailFrontier zijn maar weinig consumenten in staat spam en phishing te herkennen. Het bedrijf heeft een online quiz gemaakt (www.survey.mailfrontier.com) waarin gebruikers van tien berichten –verstuurd door bedrijven– moeten aangeven of ze authentiek zijn. Slechts 4% van de deelnemers had alle antwoorden goed. (De Volkskrant 05/12/2005)

Een goede raad is daarom ‘ThinkB4UClick’, of m.a.w. denk na vooraleer je klikt. Reageer nooit op vragen om persoonlijke of bankinformatie door te geven van een email die je totaal onbekend is of zelfs indien het je bekend lijkt, zal een bank je nooit vragen om je paswoord door te geven.

• Wees niet naïef. Als iemand je via e-mail een aanbod doet dat te mooi is om waar te zijn, is het zeker bedrog. Er is niemand in Nigeria die je zomaar 30 miljoen euro wil geven als je iets voor hem doet en het meisje dat je net emailde met de vraag om haar via een betaalsysteem op de webcam te bekijken doet dat niet omdat je jou zo knap en aantrekkelijk vindt. Internetbusiness is big business en voortdurend komen er weer nieuwe bedriegers op ideeën om goedgelovige en naïeve internetters geld afhandig te maken. Denk zeker goed na vooraleer je inschrijft op duistere Russische websites waar je je creditkaartgegevens moet doorgeven om spotgoedkoop muziek te downloaden. Eenmaal dat je je gegevens meegedeeld hebt, verdwijnt het geld van je rekening en is er vaak maar één oplossing, namelijk onherroepelijk je kaart laten blokkeren. Ook bestellingen via internet die niet langs een beveiligde weg verlopen, kan je best vermijden. Bestel alleen bij betrouwbare internetfirma’s of internetboekhandels en controleer of de betaling wordt omgeleid langs een beveiligde weg. Meestal kun je dit herkennen als in je adresbalk het http adres wijzigt in https. Maar let toch op je tellen. Kopen met kredietkaart via internet wordt alsmaar meer veilig, maar bedrog is nooit uit te sluiten.

• Bezin eer je begint. Denk 5 minuten goed na voor je reageert en neem geen impulsieve beslissingen als je post krijgt of dingen over jezelf leest op internet die beledigend zijn, die je gevoelens kwetsen of die je kwaad maken. Tracht niet de ander een lesje te leren. Zet de computer af en doe iets anders i.p.v. te reageren en jezelf misschien in nog grotere problemen te brengen. Het risico is immers dat hetgene je in kwaadheid verzonden hebt, vastgelegd is en niet meer teruggeroepen kan worden. Vaak hitsen dit soort berichten de afzenders nog meer op en wordt de zaak alsmaar erger. Als de pester merkt dat het slachtoffer geprikkeld reageert, is die tevreden en gaat die nog meer pesten. Als je toch impulsief gereageerd hebt, kun je een reactie sturen met het bericht dat de reactie overacting was, maar soms is de eerste mail al zo snel verspreid dat een tweede reactie het gedane onheil niet meer kan goedmaken.

Safer internetDenk dus 5 maal na vooraleer je iets op je toetsenbord intikt. Ook dingen die je in boosheid als reactie op je eigen kwaadheid op internet publiceert kunnen uiteindelijk in je eigen nadeel werken. Zelfs al haal je de info terug weg : iemand heeft misschien reeds een schermafdruk gemaakt, de gegevens afgeprint of de info gekopieerd en doorgezonden. Als je werkelijk beledigd wordt door een e-mail of door een webpagina zoek dan naar andere manieren om te reageren, door bijvoorbeeld allereerst te achterhalen van wie het komt en beleefd te melden dat je dit soort dingen niet op prijs stelt. Neem iemand in vertrouwen die je goed kent en overleg wat je het best kan doen : niet reageren, een beleefde mail sturen om te reageren, klacht indienen. Bij ernstige gevallen van misbruik moet je zeker melden dat je klacht zult neerleggen bij een meerdere zonder daarmee te dreigen. Na overleg kan je ook oordelen effectief klacht in te dienen. Een kind kan klacht indienen bij een leraar of bij de directie op school. Werknemers kunnen reageren bij de leiding van het bedrijf of bij voorkeur bij een ombudsfunctie op het werk.

Elk bedrijf is immers verplicht zulk een ombudsfunctie te voorzien die moet tussenkomen als er sprake is van pesten of ongewenst seksueel gedrag op het werk. Soms helpt het door gewoon een beleefde mail te sturen met de vraag de info ogenblikkelijk te verwijderen of aan te geven dat je de toegezonden mail niet op prijs stelde, zonder te dreigen. Indien het werkelijk om schandelijke informatie gaat, bijvoorbeeld een getrukeerde naaktfoto van jezelf of erg belastende informatie waardoor je grote financiële of morele schade lijdt, dan kan je klacht indienen bij de politie. Zorg er dan wel voor dat je over voldoende bewijsmiddelen beschikt : bijvoorbeeld schermafdrukken van de belastende internetpagina’s, of afdrukken van de mails zelf. Maak kopieën naar een diskette of CD-ROM omdat je computer kan crashen en dan ben je misschien heel veel belangrijk bewijsmateriaal kwijt. Als de politie moet tussenkomen hebben ze vaak bepaalde gegevens nodig die jijzelf niet kunt ontdekken, maar voor speurders nuttig kunnen zijn om te achterhalen vanwaar de boodschap kwam. Om harde bewijsmiddelen te hebben, kun je afdrukken maken.

Je kunt vrij gemakkelijk een schermafdruk maken door op je toetsenbord te klikken op de toets ‘print screen’ die meestal vlak boven de ‘insert’ toets zit. Dan open je een tekstverwerkingsprogramma zoals Office Word en kies je gewoon voor ‘plakken’ of ‘paste’. Dan wordt er een schermafdruk gemaakt in de tekst zelf. Als je niet kan achterhalen van wie de informatie komt die op een website is geplaatst probeer dan de webmaster te contacteren : meestal vind je wel een contactadres op de hoofdsite. Vermeld exact op welke site die door hen beheerd maar door anderen gemaakt wordt, waar welke beledigende info is te vinden. Meestal zal men op die vragen ingaan, maar dit is helaas niet altijd mogelijk. Nogal wat jongeren maken gebruik van gratis webruimte op Amerikaanse sites en het is dan vaak moeilijk te achterhalen wie de eigenaar is van de webserver.

“Wat vroeger op de speelplaats werd gedaan, gebeurt nu voor de webcam”, reageert Dirk Depover van Child Focus. “Dat leidt soms tot regelrechte drama’s. Kinderen die zich hebben uitgekleed of bevredigd voor de camera, schamen zich diep als die beelden vliegensvlug in de kennissenkring of op school worden verspreid. Velen hebben achteraf ook psychologische begeleiding nodig. Internet geeft jongeren een vals gevoel van intimiteit : ze hebben er geen idee van dat de gesprekspartner wel eens heel andere motieven kan hebben en die beelden tegen hen kan gebruiken. Ouders bellen ook vaak pas als het echt uit de hand gelopen is. Helaas bestaat er voor deze problemen geen wonderoplossing. Kinderen kunnen wel in beveiligde chatboxen terecht met hun elektronische identiteitskaart, maar ook websites als ‘clicksafe’, die veilig surfen promoten, zijn nodig.” Ook MSN Messenger met 3 miljoen leden, de grootste chatsite van het land, wil zijn duit in het zakje doen. “We willen niet ontkennen dat het videogedeelte van onze software soms misbruikt wordt. Daarom hebben we 10.000 exemplaren verspreid van het boekje ‘als een visje door het net’, “vertelt marketingmanager Kris Hoet. Dat laat kinderen en hun ouders op een speelse manier zien hoe je veilig kunt internetten. Ook werden er 100.000 boekjes via verschillende kranten verdeeld.” (Bron : HBvL 07/06/2006)

Werkstraf voor uitlokken webcam-seks 11-jarige meisjes.  Een 39-jarige man uit Hellevoetsluis is in hoger beroep opnieuw veroordeeld voor het plegen van webcam-ontucht met twee 11-jarige meisjes uit ’s-Gravendeel. Ondanks zijn hardnekkige ontkenningen legde het Haagse gerechtshof hem gistermorgen een werkstraf van 150 uur en een voorwaardelijke celstraf van een half jaar op. Het Openbaar Ministerie (OM) eiste twee weken geleden nog een werkstraf van 240 uur en een voorwaardelijke celstraf van een half jaar tegen de man. De rechtbank in Dordrecht ging eerder al vér over die eis heen en veroordeelde de verdachte ruim een jaar geleden tot een gevangenisstraf van vijftien maanden waarvan vijf maanden voorwaardelijk. Het hof vond die straf veel te hoog. De twee slachtoffers uit ’s-Gravendeel dachten op 6 januari 2005 in eerste instantie dat ze met een leeftijdsgenootje via de computer aan het chatten waren. Ze lieten op een gegeven moment lacherig en vrijwillig een blote foto van zichzelf zien. Volgens het hof eiste de verdachte vervolgens dat de meiden steeds meer lieten zien. Hij dreigde daarna de naaktfoto’s anders op internet te verspreiden. De geschrokken slachtoffers voldeden tegen hun wil aan zijn eisen. De Hellevoeter gaf bij de politie toe dat hij de meiden tot ontuchtige handelingen had gedwongen, maar nam die verklaring later terug. Niet hij, maar zijn neefje zou namelijk de boosdoener zijn geweest. De verdachte beweerde dat hij zijn neef in bescherming wilde nemen en daarom de schuld op zich had genomen. Toen de verdachte merkte hoe groot de consequenties waren, zou hij hebben besloten ‘toch de waarheid te vertellen’. Zijn neef ontkende echter steeds alle betrokkenheid.
(Bron : www.ad.nl 23/01/2007)

Meisje toont borsten webcam

Uiteraard moet je niet 5 keer, maar 50 keer nadenken vooraleer je intieme informatie naar iemand doorstuurt : doe geen domme dingen voor een webcam zoals een striptease, masturbatie of zelfs gewoon gekke smoelen trekken. Het zou immers kunnen dat de persoon aan de andere kant de beelden opneemt en verspreidt. Meestal zal die de beelden niet verspreiden in het geval van een vriendschaps- of liefdesrelatie, maar zulke relaties zijn erg broos. Wanneer de liefdesrelatie of vriendschapsrelatie afspringt, zou de andere, soms in een impulsieve reactie, misbruik kunnen maken van deze informatie en die naar anderen kunnen doorsturen. Er zijn honderden voorbeelden bekend hoe jongeren op die manier ter goeder trouw of in hevige verliefdheid informatie doorgaven en die nog jaren over de hele internetwereld blijven circuleren. Het is bijzonder gevaarlijk en delicaat als het dan ook nog gaat om naaktfoto’s of –beelden van minderjarigen omdat die informatie door pedofielen erg gegeerd is. De beelden gaan dan meestal een eigen leven leiden en duizenden malen gekopieerd worden en nooit meer tegen te houden zijn. Jaren later kunnen ze terug in forums of via file-sharing opduiken. Dit soort kleine misstapjes kan je je hele leven op internet achtervolgen.

Interessante info over hoe sportief omgaan met sociale media, internet,enz. vind je op de website http://mijnkindonline.nl/

Toolkit voor sportverenigingen

De toolkit Sportief met Sociale Media biedt een protocol voor het gebruik van sociale media op ‘de sportclub’, achtergrondinformatie voor verschillende leeftijden, voorlichtingsmateriaal voor begeleiders en informatie voor besturen en tuchtcommissies. Zoals de meeste scholen het gebruik van sociale media inmiddels hebben vastgelegd in de schoolregels, moeten sportverenigingen het verankeren in hún reglementen. Zo handelen ze pro-actief en zorgen ze voor een veilig en sportief klimaat, zowel op het veld als online. (Remco Pijpers van Mijn Kind Online) Bron toolkit : http://mijnkindonline.nl/sportief Kaart sociale media en sportclub

Toolkit Sportief met Sociale Media

Voor jongeren
Sociale media? Hou het sportief!

Voor begeleiders
Gedragsregels voor trainers & coaches
Stappenplan Sportief met media
Voorkom Digitaal pesten
Feiten & cijfers over sociale media 6-10 jaar
Feiten & cijfers over sociale media 11-17 jaar
Vragen & antwoorden

Voor sportbesturen
Wat mag wel en niet?
Bestuur en beleid

 

• De meeste websites met chatboxen of sites met persoonlijke profielen proberen kinderen van hun sites te houden door naar de leeftijd te vragen. Maar kinderen kunnen liegen en dan kan zo’n systeem dit niet controleren. Misschien is het in de toekomst wel mogelijk met het digitale paspoort, maar voorlopig is het zeker nog niet zo ver dat dit mogelijk is. Daarom ligt er een grote verantwoordelijkheid bij ouders of opvoeders om de kinderen goed te informeren wat kan en niet kan en hoe ze zichzelf moeten beschermen op het internet. Opvoeders moeten kinderen uitdrukkelijk wijzen op het niet meedelen van persoonlijke informatie op het internet. Een aantal Amerikaanse sites rond online dating en social networking hebben een informatief gedeelte waarin wordt uitgelegd hoe ouders of eender die dat wil snel kan achterhalen op de site zelf of kinderen er een profiel in hebben aangemaakt.
Als kinderen liegen omtrent hun leeftijd, een valse naam gebruiken en een valse foto gebruiken, is dit moeilijk te achterhalen maar als ze echte gegevens ingevoerd hebben, kun je dit achterhalen. Helaas bestaat er voor het Nederlandstalig gedeelte geen wetgeving daaromtrent om webontwikkelaars te verplichten dit soort informatie op hun websites te voorzien als de site vooral voor volwassenen is bestemd en ook kinderen er onterecht gebruik van zouden kunnen maken.. Dit is een lacune in de Belgische en Nederlandse wetgeving. De beste manier uiteraard om te weten of een kind of jongere een profiel heeft aangemaakt op internet is het gewoon te vragen. Als het kind daarop positief antwoordt, kan je samen met het kind ontdekken dat ze gewoon graag hun gedachten en dagelijkse weetjes met elkaar willen delen, nieuwe vrienden willen maken of anderen op school de kans willen geven om hen wat beter te leren kennen. Maar niet al hun motieven zijn even nobel of veilig. Als een kind gelogen heeft over zijn of haar leeftijd is dat een teken dat er iets niet pluis is. Als je merkt dat een kind provocatieve commentaren of ongepaste foto’s online heeft staan is het gepast om daarover een gesprek te houden : gesprekjes in de aard van dat die knappe 18 jarige jongen die met hen contact gezocht heeft, misschien een geile vent van 50 kan zijn of dat het een geestelijk gestoord maniak kan zijn. Natuurlijk gaan kinderen steigeren en zeggen dat het niet waar is, maar verwijzen naar de talrijke voorbeelden in dit werk kunnen hen misschien op andere ideeën brengen.

• Als kinderen een profiel aanmaken in sites om online vrienden te maken of als je zelf een profiel aanmaakt, wijs je kinderen er uitdrukkelijk op en let er zelf op om in je naïviteit geen te persoonlijke dingen bekend te maken. Alles wat je meedeelt kan immers tegen je gebruikt worden. Ofwel zijn er anderen, meestal volwassenen, bijvoorbeeld pedofielen die contact zoeken met minderjarigen. Anderzijds kan ook al de informatie die je vrijelijk op het net publiceert, tegen je gebruikt worden om pestactiviteiten te ontwikkelen. Een foto die je publiceert kan getrukeerd worden. Bepaalde persoonlijke informatie, bijvoorbeeld dat je lid bent van een majorettenkorps, kan door anderen in een andere context geplaatst worden, zodat het belachelijk overkomt.

• Een handig trucje om te achterhalen of je kind persoonlijke informatie op het net heeft staan is door te googelen. Vraag de nickname van het kind of gebruik de persoonlijke gegevens van je kind en voer die in het zoekvenster in. Het kost misschien wel wat zoekwerk, maar soms ontdek je op die manier dat kinderen hun hele persoonlijke leven op sites prijsgeven. Dan moet je uiteraard ingrijpen en samen met de jongere bepalen wat al dan niet op het internet verspreid kan worden.

Het is vaak bijzonder frustrerend vast te stellen dat kinderen veel meer afweten van de moderne technologieën dan hun ouders of begeleiders. Maar je kan jezelf troosten met het idee dat je dan wellicht minder afweet van ICT, maar des te meer van het leven. Je mag als ouders ook eisen dat je mee de regels van het internetten, chatten en e-mailen mag bepalen, zonder daarbij overdreven streng te zijn, want dan gaan kinderen toch alle mogelijke truukjes uithalen om het te omzeilen. Er bestaat ook software die je in staat stelt om het volledige surfgedrag van kinderen te registreren. Gewoon in internet kun je de geschiedenis raadplegen maar kinderen kunnen dit makkelijk wissen. Bij jongeren kinderen kan je beter monitoringprogramma's gebruiken zoals beschreven in volgend onderdeel rond filteren en monitoren. Wanneer je thuis over een netwerk beschikt bestaan er programma’s die toelaten het scherm van je kinderen volledig over te nemen. Deze programma’s worden vooral in scholen gebruikt. Denken we hierbij aan Netsupport en Netopschool  waarmee je het surfgedrag van je kinderen in realtime volledig kunt volgen. Je kan dan al dan niet oordelen om je kind in te lichten dat je hem/haar bespioneert. Maar het is natuurlijk behoorlijk frustrerend voor een ouder kind, mocht het merken dat vader, moeder of eender welke begeleider hen al jaren in het geheim bespioneert. Je moet dus als opvoeder goed nadenken of je het kan maken dat je je kind in het geheim bespioneert of dat je gewoon vertelt dat je hem/haar af en toe in de gaten houdt. In een apart onderdeel gaan we verder in op de werking van deze programma’s.

• Als je gecyberpest wordt kun je in Nederland anoniem klacht indienen op een speciaal daarvoor ingerichte website sinds begin januari 2006. Eén op de vijf kinderen en één op de drie jongeren wordt wel eens gepest via e-mail of sms meldt de website. Gepeste leerlingen kunnen daarom anoniem melding maken van cyberpesterijen op de website  www.pestenislaf.nl  van stichting De Kinderconsument.

• Tenslotte is het belangrijk dat ouders met hun kinderen praten over hun surfgedrag, over de weblogs die ze bijhouden enz. Een getuigenis van de website  www.saferinternet.be
Praten met uw kinderen over hun gedrag online kan hen op de goede weg helpen. Speel uw ouderrol dus, zoals de moeder in de volgende getuigenis. “Ik heb vastgesteld dat het nuttig is om met mijn dochter van 15 over haar gedrag online te praten. Ze heeft een goed gevulde blog, die zowat haar fotoalbum geworden is, en af en toe laat ze mij erin kijken. En dan maak ik opmerkingen in de trant van "je vriendin staat wel uitdagend op deze foto...", enz... Natuurlijk mort mijn dochter dan, maar ze luistert ook. Later heeft ze mij verteld dat een vriend kwaad was op haar omdat ze online een foto van hem verspreid had, zonder hem daarover in te lichten. En ze voegde eraan toe dat hij meteen wraak genomen had door hetzelfde te doen met een fo

Webcamgirl

to van haar, via zijn blog. "Je oogst wat je gezaaid hebt", was mijn antwoord. "Je weet toch, hoop ik, dat je online niet zomaar iemands foto mag verspreiden zonder de toestemming van die persoon?" Enkele dagen later was de ruzie bijgelegd en waren de foto's van de weblogs verwijderd. Het kan mij eerlijk gezegd niets schelen dat ik als een ouderwetse tante wordt aanzien als ik zulke opmerkingen maak of advies ter zake geef. Het belangrijkste is natuurlijk dat de boodschap doordringt. De eerste reactie van elke adolescent die een opmerking krijgt, is er een van gemor en dat is heel normaal. Maar niettemin hoort zo'n jongere ook wat er gezegd wordt en vindt de goede raad van ouderen en ouders uiteindelijk wel weerklank...”

• Praat bijgevolg met uw kind over de ervaringen die het online opdoet. Moedig het aan u uit te leggen wat het aan het doen is en bespreek alle problemen die zich voor kunnen doen. Geloof niet alles wat u online leest. Probeer de 'online vrienden' van uw kind te leren kennen zoals u dat bij zijn / haar andere vrienden zou doen. Nodig je kinderen uit te tonen welke profielen ze op internet aangemaakt hebben, vraag hen welke foto’s ze gepost hebben, enz. Merk je dat bij jongere kinderen persoonlijke gegevens vermeld worden, zoals adres of emailadres, waarschuw hen dan dat dit ernstige risico’s op misbruik inhoudt. Druk hen op het hart zeer zorgvuldig om te springen met foto’s waar ook anderen op staan. Niet iedereen heeft graag dat zijn of haar foto’s op het internet terechtkomen omdat ze dan misbruikt kunnen worden. Maak bij jonge kinderen samen met hen een profiel aan op internet. Geef kinderen vrijheid op internet maar durf ook grenzen aangeven, en wijs hen voortdurend op de gevaren als ze een grens overschrijden. Naakt tonen voor een webcam klinkt onschuldig, maar de beelden geraken nooit meer van het internet als ze opgenomen zijn. Ook opnames op GSM toestellen of met digitale camera’s kunnen gevaarlijk zijn. Het toestel kan gestolen worden en de beelden die er dan op staan kunnen een eigen leven gaan leiden op internet.

3. Er bestaan diverse websites in Vlaanderen en Nederland die zowel kinderen, jongeren als hun ouders leren op een correcte wijze met internet om te gaan.

Voor Vlaanderen is het meest bekend  www.clicksafe.be  en  www.saferinternet.be . Het Safer Internet Plus programma (2005-2008) bevat 4 actielijnen :bestrijden van illegale inhoud (hotlines);het bevorderen van een veiligere internetomgeving (discussieforum);het bewustmaken van de nood aan een veiliger internet (campagnes);de aanpak van ongevraagde en schadelijke inhoud (onderzoek en actie) http://ec.europa.eu/information_society/activities/sip/programme/index_en.htm

Het Project Safer Internet Belgium is een samenwerkingsverband tussen Child Focus, het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding, het Informatie- en Adviescentrum inzake Schadelijke Sektarische Organisaties, de Internet Service Provider Association en het Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties. Het Belgisch luik van dit Europees project wordt ondersteund door de Europese Commissie, DG Information Society en wordt opgevolgd door een comité van experts.

Het doel van het project van het platform 'Safer Internet België' is om jongeren te leren hoe ze op een veiliger manier met het internet kunnen omspringen. Hun boodschap aan de jonge internetgebruiker luidt dan ook als volgt: neem gerust deel aan het internetverkeer, want daar zul je de wereld ontdekken, maar haal wel eerst je rijbewijs voor de informatiesnelweg! Net als in het 'gewone' verkeer zijn er daar ook een aantal basisreflexen die je je moet eigen maken en minimumregels en "verkeersregels" die je moet kennen en kunnen toepassen, zowel om jezelf als de anderen te beschermen. Het internet is een gigantisch uitwisselingsinstrument: eender wie kan er tegelijkertijd informatie verspreiden en opvragen. Dat gebeurt meestal via tussenstations: de providers. Op dat niveau kunnen diverse "filters" geïnstalleerd worden, die bedoeld zijn om de kleinste kinderen te behoeden voor shockerende beelden, ondoorzichtige situaties of zelfs onwettige praktijken. Dit type van bescherming is echter nooit helemaal betrouwbaar en helpt de prille beginners meestal alleen bij hun eerste stappen op het internet. Wanneer de kinderen iets ouder worden - en dan hebben we het over een leeftijd vanaf 10 jaar - gaan ze al eens verder kijken, voorbij de filters die voor hen geïnstalleerd zijn!, en ontdekken ze een veel bredere waaier van sites op het wereldwijde web ... Op dat moment moeten ze kunnen terugvallen op hun eigen (ontwikkelde) beoordelingsvermogen: de juiste reflexen hebben, de goede keuzes maken, de situatie vanop enige afstand analyseren en inschatten, ...

Precies daar is een grote rol weggelegd voor de opvoeders, ouders en leerkrachten aldus de oprichters van de site. Kinderen moeten leren begrijpen dat spreken over een buurjongen of -meisje op hun weblog (een intiem dagboek op het internet) niet kan zonder rekening te houden met bepaalde regels op het vlak van de bescherming van de privacy en het recht op afbeelding. Ze moeten ook een onderscheid kunnen maken tussen de "wetenschappelijke informatie" van een overheidsorganisme en "informatie" die verstrekt wordt door een privé-onderneming, racistische berichten en boodschappen van sekten en sektarische organisaties kunnen herkennen op het net, anoniem kunnen blijven in een chatsessie en niet ingaan op niet-identificeerbare uitnodigingen, op de hoogte zijn van de juridische problemen in verband met auteursrechten als ze een muziekstuk downloaden, ... Kortom: alles draait rond het aanleren van de juiste reflexen en het leren respecteren van het 'verkeersreglement' van de informatiesnelwegen.

In Nederland biedt de website http://www.digibewust.nl/ en http://www.mijnkindonline.nl  zeer veel nuttige informatie zowel voor ouders als voor leerlingen en leerkrachten op scholen.

 

4.Problemen melden

Voor Vlaanderen bestaat er niets maar voor Nederland bestaat het zeer interessante http://www.meldknop.nl.   We nemen info van hun site over

Digibewust

Op het internet kun je allerlei problemen tegenkomen. Zo kun je bijvoorbeeld gepest worden via internet of kunnen nare foto's of filmpjes van jou worden geplaatst, terwijl je dit niet wil. Ook kun je discriminerende boodschappen tegen komen of je account wordt bijvoorbeeld gehackt.
Dit zijn allemaal voorbeelden van problemen waar Meldknop.nl je bij kan helpen. Want soms heb je hulp nodig om zo'n probleem op te lossen. Dan biedt Meldknop.nl je informatie en advies.

Op deze site vind je informatie over en hulp bij internetproblemen. Op elk moment van de dag kun je naar deze website komen. Wij geven je informatie om te kijken of je je probleem zelf kunt oplossen. Lukt het niet om je probleem zelf op te lossen?

Dan verwijzen we je zo snel mogelijk door naar de juiste organisatie. Die organisatie gaat dan samen met jou naar een oplossing toewerken.Bij ernstige gevallen kan er aangifte worden gedaan bij de politie. Ook daarover vind je op Meldknop.nl informatie. Bijvoorbeeld over wat strafbaar is en hoe je je voorbereidt op een aangifte.
Hoe werkt de website?

Als je op www.meldknop.nl komt, zie je direct de onderwerpen waar je informatie kunt vinden over: pesten, seks, misbruik en lastig gevallen. Word je bijvoorbeeld gepest op Facebook? Dan klik je op ‘pesten’. Hier kun je kiezen uit verschillende onderwerpen die met pesten te maken hebben.

Soms kun je met deze informatie je probleem al zelf oplossen! Als dat niet lukt, dan helpen we je ook verder. Je kunt ervoor kiezen om met iemand te praten of een melding te maken van jouw probleem.

MeldknopHeb je te m aken met iets stafbaars?

Dan is aangifte doen bij de politie ook nog een mogelijkheid. Bij sommige problemen is het erg belangrijk dat er aangifte wordt gedaan.
Worden je gegevens vertrouwelijk behandeld?

Alle organisaties die betrokken zijn bij Meldknop.nl zullen jouw persoonsgegevens en informatie vertrouwelijk behandelen! Bij sommige organisaties kun je ook anoniem praten of melden, maar dit betekent wel dat zij geen contact met je kunnen opnemen naderhand. Daarom is het soms toch verstandig een e-mailadres (of andere gegevens) achter te laten.

Je kunt er zeker van zijn dat zij jouw gegevens nooit verspreiden. Ook zullen ze nooit aan anderen bekend maken dat je iets hebt gemeld.

5. Meer info over veilig internet van Ketnet 

Zie voor meer info op  http://www.ketnet.be/karrewietplus/veilig-internet